عوامل فشار خون بالا در بارداری، مشکلات و راه های پیشگیری از اون 

 

فشار خون بالا در بارداری که یکی از نگرانیای زنان بارداره، همیشه خطرناک نیس، اما بعضی وقتا می تونه اثرات ناجوری بر سلامتی مادر و نوزاد داشته باشه. با ما همراه باشین تا از علل بروز فشار خون در بارداری و روشای کنترل و پیشگیری از اون مطلع شید.

 

چه عواملی باعث فشار خون بالا در بارداری می شه؟

با توجه به یافته های «مؤسسه ی ملی قلب، ریه و خون» (NHLBI)، فشار خون بالا در زمان بارداری دلیلای مختلفی داره:

  • اضافه وزن یا چاقی؛
  • فقر حرکتی؛
  • سیگار کشیدن؛
  • نوشیدن الکل؛
  • بارداری اول؛
  • سابقه خانوادگی فشار خون در دوره بارداری؛
  • بارداری چندقلویی؛
  • سن (بیشتر از ۴۰ سال)؛
  • استفاده از فناوریای کمک باروری (مثل IVF)؛

عوامل موثر در فشار خون بالا در زمان بارداری

سبک زندگی ناسالم ممکنه در زمان بارداری باعث فشار خون بالا شه. داشتن اضافه وزن یا چاقی و نداشتن فعالیت از عوامل کلی ی ایجاد فشار خون بالا هستن.

احتمال بالا رفتن فشار خون در زنانی که اولین بارداری خود رو تجربه می کنن بیشتره، اما خوشبختانه احتمال بروز فشار خون بالا در بارداریای بعدی بسیار کم می شه.

احتمال فشار خون بالا در زنانی که چندقلو باردار هستن بیشتره، چون بدن اونا تحت فشار بیشتری قرار داره.

سن مادر هم از عوامل مؤثره، واسه همین زنان باردار بالای چهل سال بیشتر در خطر خطر هستن.

طبق گزارش انجمن پزشکی باروری آمریکا (American Society for Reproductive Medicine)، استفاده از تکنیکای کمک باروری (مثل IVF) طی فرایند لقاح، احتمال بالا رفتن فشار خون در زنان باردار رو افزایش می ده.

زنانی که قبل از بارداری فشار خون بالا دارن، نسبت به افراد دارای فشار خون طبیعی، در زمان بارداری بیشتر در خطر خطر هستن.

شکلای مختلف فشار خون در دوره بارداری

  • فشار خون طولانی: بعضی وقتا ممکنه زنان قبل از بارداری فشار خون بالا داشته باشن. به این نوع فشار خون، فشار خون طولانی میگن که معمولا با داروهای فشار خون درمون می شه. جدا از اینکه این، پزشکان فشار خون بالایی رو که در بیست هفته اول بارداری بروز می کنه به عنوان فشار خون طولانی در نظر می گیرن.
  • فشار خون بارداری: این مشکل از هفته بیستم به بعد بارداری شروع، و معمولا پس از زایمون برطرف می شه و شایع ترین آسیب ی اون القای درد زایمونه. اگه این مریضی قبل از هفته سی ام تشخیص داده نشه، احتمال بروز پری اکلامپسی بیشتر می شه.
  • فشار خون طولانی به همراه پری اکلامپسی: نوع دیگری از فشار خون طولانی، وقتیه که زن قبل از بارداری فشار خون داشته باشه و بعد از بارداری در ادرارش پروتئین دیده شه یا در زمان بارداری خود با مشکلات دیگری روبه رو شه.

پیگیری فشار خون در زمان بارداری

فشار خون رو به شکل کسر فشار خون سیستولیک روی فشار خون دیاستولیک می خوندن

  • عدد بیشتر، فشار سیستولیک یا همون فشار خون درون سرخرگ هاست و میزان فشاری رو نشون می ده که وقتی قلب منقبض می شه خون رو به طرف رگا پمپ می کنه.
  • عدد کمتر یا فشار دیاستولیک، میزان فشار خون رو در زمان آرامش قلب نشون می ده.
  • آرامش

در زمان بارداری فشار خون طبیعی باید چقدر باشه؟

واسه اینکه مشخص شه فشار خون «طبیعی» شما در زمان بارداری چقدره، شاید دکتر در اولین ویزیت فشار خون تون رو به عنوان فشار پایه اندازه میگیره. بعد در هر ویزیت دوباره فشار خون شما رو میگیره و با فشار پایه مقایسه می کنه.

فشار خون طبیعی معمولا نزدیک دوازده روی هشت میلی متر جیوهه.

چه میزان فشار خونی در زمان بارداری، بالا در نظر گرفته می شه؟

فشار خون بالاتر از ۱۴ روی نه، یا فشار خونی که پونزده درجه بالاتر از فشار خون قبل از بارداری باشه، نگران کننده س.

INLINE  زمینه های عزت نفس از دیدگاه روانشناسی

اول بارداری، معمولا از هفته پنجم تا وسطای سه ماه دوم، ممکنه فشار خون کاهش پیدا کنه چون هورمونای بارداری رگای خونی رو گشاد می کنن. پس، مقاومت در برابر جریان خون کاهش پیدا می کنه.

چه میزان فشار خونی در زمان بارداری، پایین در نظر گرفته می شه؟

واسه تعیین پایین بودن فشار خون، عدد قطعی وجود نداره، با این حال فشار خون پایین با علائمی همراهه:

  • سردرد؛
  • سرگیجه؛
  • حالت تهوع؛
  • احساس ضعف؛
  • رنگ پریدگی.

تغییرات فشار خون در زمان بارداری

در زمان بارداری، فشار خون ممکنه تغییر کنه یا به سطح قبل از بارداری برگرده. این تغییرات ممکنه به دلایل زیر باشن:

  • مقدار خون در بدن زن زیاد می شه. به گفته مجله «سیرکولیشن» (Circulation)، حجم خون زن در طول بارداری به میزان ۴۵ درصد افزایش پیدا می کنه. قلب باید این مقدار خون اضافی رو به سراسر بدن پمپ کنه.
  • بطن چپ (طرف چپ قلب که میزان خیلی از پمپاژ رو انجام می ده) کلفت تر و بزرگتر می شه. این آسیب ی موقت، قلب رو مجبور می کنه بیشتر کار کنه تا از پس پمپاژ این حجم خون بربیاد.
  • کلیه ها هم مقدار بیشتری وازوپرسین، هورمون باعث افزایش حفظ آب، ترشح می کنن.

در بیشتر موارد، فشار خون بالا در زمان بارداری تقریبا بی معطلی پس از زایمون از بین میره. در صورتی که فشار خون پس از زایمون بازم بالا بمونه، دکتر ممکنه واسه بازگشت به حالت طبیعی دارو تجویز کنه.

نکاتی واسه پیگیری فشار خون در زمان بارداری

روشای زیادی واسه پیگیری فشار خون در طول حاملگی هست، مثل:

  • یک دستگاه فشارسنج از داروخونه یا مغازه آنلاین جنسای پزشکی بخرین. خیلی از این دستگاه ها روی مچ دست یا بازوی شما قرار می گیرن. واسه اطمینان از دقت فشارسنج، اونو به مطب دکتر خود ببرین و با دستگاه فشارسنج اون مقایسه کنین.
  • به طور منظم به درمانگاه یا داروخونه یا هر جای دیگری که دستگاه فشارسنج دارن مراجعه کنین و فشار خون تون رو بگیرین.
  • فشار خون تون رو هر روز در یک زمان مشخص بگیرین تا از صحت و دقت نتیجه مطمئن شید. صاف بشینین و پاهایتان رو روی هم نیاندازید. همیشه دستگاه رو فقط روی یک بازو استفاده کنین.
  • به فاصله هر ۴ ساعت یک بار فشار خون تون رو اندازه بگیرین، اگه هر دفعه بالا بود و یا اگه علائم فشار خون بالا داشتین حتما به دکتر مراجعه کنین.

مشکلات فشار خون بالا در زمان بارداری چیه؟

اگه فشار خون پس از هفته بیستم بارداری بازم ادامه پیدا کنه، می تونه باعث بروز عوارضی ار جمله پری اکلامپسی شه.

پری اکلامپسی چیه؟

این مریضی می تونه باعث وارد اومدن آسیب جدی به انداما بدن، مثل مغز و کلیه شه. پری اکلامپسی رو به نام توکسمی یا فشار خون به دلیل بارداری هم می شناسن. پری اکلامپسی همراه با تشنج تبدیل به اکلامپسی می شه که می تونه مرگبار باشه.

با مراقبتای کامل قبل از زایمون و ویزیت منظم دکتر، میشه علائم پری اکلامپسی رو تشخیص داد. این علائم عبارتند از:

  • وجود پروتئین در نمونه ادرار؛
  • تورم غیرطبیعی دست و پا؛
  • سردرد همیشگی.

سندرم «هلپ» (HELLP)

هلپ مخفف انگلیسی عبارت همولیز، افزایش آنزیمای کبدی و کاهش تعداد پلاکته. این مشکل خیلی بد و خطرناک می تونه یکی از مشکلات پر ی اکلامپسی باشه. تهوع، استفراغ، سردرد و درد در ناحیه فوقانی شکم از نشونه های این سندرومه. از آنجایی که هلپ می تونه خیلی به اندامای لازم بدن آسیب برسونه، واسه سلامتی مادر و کودک و کاهش فشار خون نیاز به مراقبتای اورژانسی هستش. در بعضی موارد حتی باید زایمون زودتر از موعد انجام شه.

INLINE  قوانین خوشحال بودن؛ ۷ اصلی که رعایت اونا زندگی تون رو شیرین می سازه 

کاهش وزن نوزاد

فشار خون بالا در زمان بارداری می تونه بر میزان رشد کودک هم اثر بزاره و باعث شه وزن نوزاد هنگام تولد پایین باشه.

طبق تحقیقات کنگره ی متخصصین زنان و زایمون آمریکا، دیگر مشکلات فشار خون بالا عبارتند از:

  • جدا شدن جفت، موقعیتی اورژانس که در اون جفت پیش از موعد از رحم جدا می شه؛
  • زایمون زودرس، زایمانی که قبل از هفته سی وهشتم بارداری انجام شه؛
  • زایمون سزارین.

پیشگیری از فشار خون بالا در زمان بارداری

دلایل خطرناک و عادی فشار خون بالا، مثل چاقی و سابقه فشار خون بالا رو میشه از راه رژیم غذایی و ورزش کم کرد. البته در زمان بارداری، افزایش وزن پرهیز ناپذیره. پیشنهاد می شه زنان باردار با دکتر خود مشورت کنن تا بدونن چه میزان اضافه وزن طبیعیه.

رژیمای غذایی واسه زنان باردار در هر فرد متفاوته. با یک متخصص تغذیه صحبت کنین تا با توجه به قد و وزن تون واسه شما برنامه تغذیه مناسب بنویسه.

مؤسسه ی ملی قلب، ریه و خون تأکید می کنه واسه کاهش خطر دچار شدن به فشار خون بالا باید تموم اقدامات لازم رو انجام بدین. باید از سیگار و الکل، که هر دو فشار خون رو بالا می برن، دوری کنین.

بارداری باعث تغییر هورمونا و تغییرات روانی و جسمی می شه. این تغییرات می تونه موجب استرس زن باردار شن که به نوبه ی خود می تونه کنترل فشار خون بالا رو سخت تر کنه. روشای کاهش استرس مثل یوگا و مراقبه رو امتحان کنین.

درمون فشار خون بالا در زمان بارداری

مصرف بعضی از داروهای فشار خون عادی واسه زنان باردار مناسب نیس.

هنگام بارداری از این داروها واسه کاهش فشار خون استفاده نکنین:

  • مهار کنندهای ACE؛
  • مهارکنندهای رنین؛
  • مسدودکنندهای گیرنده آنژیوتانسین.

این داروها به ویژه از راه جریان خون به بدن نوزاد در حال تکامل منتقل می شن و می تونن سلامتش رو تحت اثر بذارن. این داروها می تونن خون رو رقیق کنن، این آسیب بر توانایی مادر واسه حفظ جنین اثر می ذاره.

متیلدپا (Methyldopa) و لبتالول (labetalol) هر دو داروهایی هستن که مصرف اونا واسه کنترل فشار خون در زمان بارداری ضرری ندارن.

اگه در طول بارداری دچار فشار خون بالا شدید، حتما با دکتر خود در مورد چگونگی کنترل فشار خون صحبت کنین.

چند تا نکته مهم

فشار خون بالا در زمان بارداری معمولا به مشکلات جدی منجر نمی شه. با این حال، اگه کنترل و درمون نشه، می تونه هم واسه مادر و هم واسه نوزاد خطرناک باشه. متأسفانه مشکلات فشار خون به دلیل فشار خون بالا دومین دلیل مرگ مادران در زمان بارداری در ایالات متحدهه.

همیشه در مورد نگرانیای خود با دکتر خود صحبت کنین. برنامه ریزی واسه مراقبتای قبل از زایمون می تونه تجربه بارداری سالمی رو براتون به ارمغان بیاره.

برنامه-ریزی

قبل اینکه باردار شید در مورد عوامل و دلایل احتمالی فشار خون بالا تحقیق کنین و واسه پایین نگه داشتن فشار خون در زمان بارداری اقدامات پیشگیرانه رو انجام بدین.

خلاصه

  • اگه فشار خون بیشتر از ۱۴ روی ۹ میلیمتر جیوه باشه، به عنوان فشار خون بالا شناخته می شه.
  • اگه فشار خون پس از هفته بیستم بارداری بازم بالا باشه، ممکنه مادر دچار پری اکلامپسی یا مشکلات دیگر شه.
  • بعضی از داروهای عادی فشار خون می تونن واسه زنان باردار مشکلاتی بسازن. قبل از مصرف هر نوع دارو، با دکتر خود صحبت کنین.
  • فشار خون بالا در زمان بارداری همیشه خطرناک نیس. اما بعضی وقتا می تونه نتایج شدیدی بر سلامتی مادر و نوزاد داشته باشه. طبق اطلاعات مراکز کنترل و پیشگیری از مریضیا، تعداد زنان باردار دچار این شرایط در حال افزایشه.

برگرفته از : healthline

دیدگاهتان را بنویسید