Category Archives: مقالات و پایان نامه ها

ارزش های اخلاقی و روابط اجتماعی


Widget not in any sidebars
5-نتایج تحقیق حسن انبایی و محمد بادیانی در سال 1375 نشان میدهد:
1-بین توانایی های حرکتی و هوشی دانش اموزان همبستگی وجود دارد.
2-بین نیروی درونی و هوشی دانش اموزان همبستگی وجود دارد.
3-بین چابکی و هوشی دانش اموزان همبستگی وجود دارد.
4-بین سرعت عمل و هوش دانش اموزان رابطه وجود دارد.
اهمیت خانواده :
خانواده اولین بذر تکوین رشد فردی و بنای شخصیت را در انسان فراهم می سازد
کودک در خانواده زبان می آموزد , ارزش های اخلاقی را کسب می کند , روابط اجتماعی با دیگران را می آموزد و اصول و قواعد اخلاقی را یاد می گیرد.
خانواده به عنوان فیلتری برای عقاید , ارزش ها و نگرش های مربوط به فرهنگ یک جامعه محسوب می شود و آنها را به یک شیوه بسیار اختصاصی و انتخابی به کودک ارائه می دهد بی تردید باید گفت که شخصیت , نگرش ها , طبقه اجتماعی , اقتصادی مذهب و خصوصیات , وابستگی های نسبی خانوادگی , تحصیل و جنس والدین خانواده بر نحوه ارائه ارزش ها و میزان های اخلاقی به فرزندان تاثیر خواهد گذاشت.
( کرمی نوری و مرادی , 1372 )
خانواده در تربیت اجتماعی کودک وظایف و نقش های متعددی را بر عهده دارد که اهم آنها عبارتند از :
1-خانواده به عنوان سیستم
2- خانواده به عنوان معلم و الگو
3- خانواده به عنوان کانون محبت و امنیت
خانواده به عنوان سیستم
خانواده را می توان به عنوان یک سیستم اجتماعی یا به عنوان بخشی از یک اجتماع بزرگتر در نظر گرفت , خانواده از یک سو با سازمان ها و موسسات اجتماعی مانند مدرسه , بازار و اجتماع ارتباط دارد و از سوی دیگر اعضای خانواده را در بر می گیرد, بنابر این اجتماع فرد و خانواده به صورت یک سیستم با هم در ارتباطند.
اگر خانواده به طور کامل وظایف اساسی خود را به انجام رساند , جامعه حیات خود را با استحکام بیشتری ادامه خواهد داد و سیستم خانوادگی فرد را برای وارد کردن به اجتماع و سیستم اجتماعی آماده می سازد.
یکی از روان شناسان به نام هارلوک , خانواده را به صورت یک سیستم متعادل پیچیده ای تعریف می کند که با ورود هر کودک این سیستم پیچیده تر می شود.
اعضای خانواده سه نفر هستند ( پدر , مادر و یک فرزند ) در این جا سه نوع تعامل وجود دارد با اضافه شدن یک فرزند دیگر , شش تعامل خواهد آمد و اگر فرزند سومی به خانواده اضافه شود رقم تعامل به ده می رسد و با ورود هر فرزند جدید دیگر تعداد تعامل ها به همین نحو اضافه می شود . بنابر این خانواده یک نهاد انسانی رو به رشد است که حجم و پیچیدگی آن مرتب در حال دگرگونی است. و اعضای خانواده هم به عنوان فرد و هم به عنوان بخشی از واحد خانوادگی عمل می کنند.

پیشرفت تحصیلی دانش آموزان و عوامل آموزشگاهی


Widget not in any sidebars

بخشی از شکستهای تحصیلی درس ریاضیات و دروی دیگر به ناسازگاری کودکان با توقعات و انتظارات مدرسه ارتباط دارد . در شکستهایی هم که شخصیت دانش آموز منشأ اصلی نیست ، نقش علت معین را به خود می گیرد . به بیان دیگر انتظارات مدرسه تاکنون نتوانسته است با برخی از شخصیتهای کودکان سازگار شود . سازگاری مدرسه با شخصیتهای کودکان یا نوجوانان باید از را ملاقات دانش آموز و معلم و با برداشتن گامهایی از سوی طرفین به جانب دیگر ، صورت گیرد و در این راه (( همسویی )) ابتکار عمل را در مدرسه در دست گیرد . ( لوگال ، ترجه شجاع ، ۱۳۷۴ ص )
گاهی علت افت تحصیلی دانش آموز انتظار عدم موفقیت و پیش داوری های غلطی است که معلم از دانش آموز دارد ، معلم در اولین برخورد با دانش آموزان خود سعی می کند با پیش داوری های خود ، آینده تحصیلی آنها را پیش بینی کند .
مطالعات نشان داده است که این پیش داوریها بر میزان پیشرفت و یا شکست درسی دانش آموزان مؤثر است . به این صورت که اگر یک دانش آموز را که نمرات متوسطی از درس ریاضیات دارد ، به یک معلم مصرفی کنیم و به او بگوئیم تیزهوشان است و نمرات درختانی خواهد آورد ، خود این دادن نگرش در ارتباط و رابطه معلم با دانش آموز تأثیر خواهد گذاشت و باعث پیشرفت درسی وی خواهد شد . نتیجه اینکه معلمان باید از پیش داوری منفی در مورد یک فرد جدا بپرهیزند . زیرا خود این پیش داوری شاید منجر به شکست او بیانجامد . ( بیابانگرد ، ۱۳۷۸ ص ۲۲۳ )
۱۱- تعویض مکرر معلمان :
تعلویض مکرر معلمان در طول سال تحصیلی و ناتوانی بعضی از دانش آموزان به منظور سازگاری با روش تدریس و خصوصیات معلم ممکن است بویژه در مقاطع ابتدایی منجر به افت تحصیلی شود .
۱۲- دوری راه مدرسه :
مسافت بسیار زیاد بین خانه و مدرسه دانش آموزان و یا طولانی بودن ساعات آموزشی در طول روز باعث می شود که آنها خستگی بسیار زیاد را روزانه تجربه نمایند و این خستگی به مرور موجب بی علاقگی و دلزدگی آنها به درس و مدرسه می شود . لذا توصیه می شود که حتی الامکان نزدیکترین مدرسه برای تحصیل دانش آموزان انتخاب شود که برخی بزرگان امروزی گفته اند : نزدیکترین مدرسه بهترین مدرسه برای دانش آموز .
با توجه به اینکه از میان کلیه عوامل آموزشگاهی فوق معلم بیشترین تأثیر را در پیشرفت تحصیلی دانش آموزان و خصوصا” در درس ریاضیات آنها ایفا می نماید . در اینجا به ذکر ویژگیهای یک معلم خوب می پردازیم :
صفات معلمان خوب :
۱- برخورداری از سلامت جسمانی : معلم باید هم از سلامت جسمانی و هم از سلامت روانی برخوردار باشد تا قادر به ایفای نقشهای مختلف خود باشد .
۲- توانایی در شناخت دانش آموزان و صمیمی شدن با آنها .
۳- توانایی در مشارکت دادن دانش آموزان در فرایند تصمیم گیری : معلم خوب معلمی است که با استفاده از شیوه های گوناگون و در موقعیتهای مختلف دانش آموزان را فعالانه با مطالب آموزشی و موقعیتهای یادگیری درگیر نماید .
۴- توانایی در استفاده از شیوه های مناسب تدریس .
۵- رعایت اصول ارائه مطالب به دانش آموزان : باید با رعایت اصول و ترتیبی انجام شود تا یادگیری را سهل تر و پایدارتر کند به عنوان مثال : الگوی زیر مناسب است ; مطلع کردن دانش آموز از اهداف آموزشی ، ایجاد انگیزه و جلب توجه یادگیرنده ، یادآوری مطالب قبلی مربوط به درس جدید ، ایجاد شرایط مناسب برای تدریس ، رعایت سلسله مراتب دروس از ساده به دشوار و هداست بحث در کلاس .
۶- استفاده از وسایل و امکانات کمک آموزشی : در صورتی که حواس مختلف انسان برای یادگیری استفاده شود ، مسلما” یادگیری راحت تر و عمیق تر صورت می گیرد .
۷- ارزشیابی مستمر از دانش آموزان : معلمی موفق است که همواره میزان یادگیری دانش آمزوان را مورد ارزشیابی قرار دهد ، تا بتواند روشها و برخوردهای خود را اصلاح کند .
۸- انعطاف پذیری
۹ – با ثبات بودن : رفتار معلم باید دارای وضوح و روشنی باشد ، زیرا قابل اعتماد و اتکا بودن معلم به قابل پیش بینی بودن رفتار او بستگی دارد .
۱۰ – منطقی بودن

پیشرفت تحصیلی دانش آموزان و عوامل افت تحصیلی


Widget not in any sidebars
۳- شرایط آموزشی و امکانات مطلوب تحصیلی :
عدم امکانات و تسهیلات مطلوب آموزشی یکی دیگر از عوامل افت تحصیلی دانش آموزان است . کمبود معلمان مجرب و توانا در انتقال مطالب و موضوعهای درس به دانش آموزان ، وجود ضعف در روشهای تدریس و تکیه بر محفوظات ، تراکم جمعیت در کلاس ، فشردگی برنامه های درسی و کمک آموزشی ، دوری مدرسه از محل سکونت و دهها مسئله دیگر در مورد شرایط مطلوب آموزشی و امکانات و تسهیلات تحصیلی از عوامل قابل توجه در ایجاد و افت تحصیلی است .
۴- ارزشیابی :
ارزشیابی یا امتحان به معلم این امکان را می دهد تا در حین آموزش یا بعد از پایان بخشی از کتاب دانش آموزان را ارزیابی کند متأسفانه دانش آموزان امتحان را به عنوان وسیله تهدید کننده یادگیری می دانند که منجر به اضطراب امتحان در دانش آموزان می شود . عدم توجه به پاره ای اصول ارزشیابی ، منجر به روشهای غلط ارزشیابی می شود . که اجرای این روشها ، چیزی جز افت کمی و کیفی تحصیلی به دنبال ندارد .
اغلب سؤالات فرایند های عالی ذهن مانند درک و فهم ما به کار بستن ، تجزیه و تحلیل ، ترکیب و ارزشیابی را مورد سنجش قرار نمی دهند . غالب معلمان در مدارس ابتدایی تنها به پرسش های آخر فصل و یا سؤالاتی را که خود مطرح می کنند بسنده می کنند که این خود باعث حفظ طوطی وار تنها قسمتهایی از کتاب توسط دانش آموز می شود .
۵- کتابهای درسی و مواد آموزشی :
هر جا کمبود کتاب و مواد آموزشی وجود دارد پیشرفت تحصیلی پایین تر است . در فیلیپین وقتیتعداد کتاب درسی دوره ابتدایی از یک کتاب برای ۱۰ دانش آموز به یک کتاب برای دو دانش آموز تغیر یافت درصد قبولی دانش آموزان از ۵۰ به ۷۰ درصد طی یک سال تحصیلی افزایش پیدا کرد .
در مورد مواد آموزشی امکان دسترسی دانش آموزان به کتاب ها از طریق کتابخانه مدرسه نیز مطرح است ، مطالب فولر ( ۱۹۶۷ ) نشان می دهد که هر چه تعداد کتاب هایی که در گوشه اتاقهای درس قرار داده می شود بیشتر باشد میزان پیشرفت دانش آموزان در خواندن بیشتر خواهد بود .
۶- ناهماهنگی برنامه ها و روشهای آموزشی :
برنامه های درسی اگر با نظر کارشناسان و روانشناسان تربیتی تهیه و تنظیم شوند در مطالب به طور واضح خالی از ابهام باشد از عقب ماندگی احتمالی شاگردان جلوگیری خواهد کرد.روش های تدریس نیز باید به تفاوت های فردی وشناخت کامل دانش آموزان به کار رود .
۷- آماده کردن درس و نمره دادن :
دانش آموزان معلمانی که برای آماده ساختن درس و همچنین نمره دادن تکالیف درسی و کار کلاس دانش آموزان وقت می گذرانند نسبت به معلمانی که این کار را انجام نمی دهند نتایج بهتری کسب می کنند .
۸- تقویم و ساعات آموزشی :
هر چه کشوری بتواند ساعات مفید بیشتری را در مدرسه به دانش آموزان اختصاص دهد ، در صورتی که متناسب با علائق و روند رشد دانش آموزان باشد ، توفیق و موفقیت بیشتری به دست خواهد آورد . تعداد روزهای مفید سال تحصیلی بین کشورها از ۱۲۰ روز تا ۲۴۰ روز در نوسان است و تعداد ساعات آموزشی می تواند بین ۴۰۰۰ تا ۱۰۰۰ ساعت در نوسان باشد . ( ماشینی ۱۳۷۰)
تعطیلات سالانه آموزشی در بلغارستان ۸ هفته ، در گینه نو ۹ هفته در فرانسه ۱۶ هفته ، در ژاپن ۱۷ هفته ، در اندونزی ۲۰ هفته و در کویت حدود ۱۸ هفته و در کشور خورمان ایران ۲۰ هفته است . ( زارع ، ۱۳۷۴ ص ۲۶ )
تکالیف درس نیز مورد اهمیت اند . دانش آموزانی که تکالیف درسی بیشتری انجام می دهند در مقایسه با بقیه موفق ترند .
۹- فضای کلاس و تسهیلات مدرسه :
دمای مناسب یکی از ضروریات یک کلاس درس است و در غیر این صورت می تواند به عنوان یک متغیر مزاحم مانع توجه دانش آموزان به معلم و درس شود . بنابراین یک کلاس درس باید از دمای مناسب در فصول سال بهره مند باشد . اگر فضای کلاس برای نشستن و راه رفتن مناسب نباشد ، همچنین اگر فضای کلاس نور کافی نداشته باشد و یا تابلوی کلاس طوری نصب شده باشد که همه به راحتی نتوانند از آن استفاده کنند منجر به افت آموزشی خواهد شد . در مورد نقش تراکم کلاس ( تعداد دانش آموزان کلاس ) مطالعات نشان می هدهد که در کلاس های کم تراکم ، موفقیت دانش آموزان بیشتر نیست ، مگر آنکه کلاس کمتر از ۱۵ نفر باشد که در این صورت امکان آموزش انفرادی فراهم می شود . همچنین می توان اظهار داشت که میزان پیشرفت تحصیلی دانش آموزان در کشورهای صنعتی در کلاس های بیشتر از ۴۵ نفر و در کشورهای در حال توسعه در کلاس های بیش از ۵۵ نفر کاهش می یابد . جالب توجه است که در مقایسه تطبیقی انجام شده بین دانش آموزان پایه ینجم ۱۵ کشور ، کره با تراکم ۶۰ نفر در کلاس و ژاپن با ۴۲ دانش آموز در کلاس ، رتبه اول را به دست آورده اند . بنابراین آنچه در پیشرفت دانش آموزان نقش مهمی ایفا می کند ، تراکم کلاس نیست بلکه چیزی است که در کلاس اتفاق می افتد . در مورد کلاس های با تراکم بیش از ۶۰ دانش آموز هیچ مطالعه ای در دسترس نیست و به نظر می رسد که عدد ۶۰ را بتوان به عنوان تراکم حداکثر به حساب آورد ، مشروط برآنکه اتاق درس به اندازه کافی باشد و معلم قبلا” با شیوه تدریس در این گونه شرایط آشنا شده باشد . ( ماشینی ، ۱۳۷۰)
۱۰ – انتظارات مدرسه از دانش آموزان :

روانشناسی عمومی و تعلیم و تربیت

معلمانی که به وضوح برای برقراری ارتباط مثبت با دانش آموزان خود تلاش می کنند ، باید مراقب باشند که یکی از حادترین دشواریهای وابستگی ، وابستگی بیش از حد و اندازه برخی از دانش آموزان به تأیید و تمجید معلمان است .
Widget not in any sidebars

یکی از راههایی که می توان به میزان وابستگی دانش آموزان پی برد این است که آنها موفقیتهای خود را به معلم این دانش آموزان بر این باورند که علل موفقیت شان بیرون از خودشان است . معلم از طریق ارزش دادن به دانش آموزان به خاطر عملکرد های مطلوب
می تواند آنها را در شناسایی عوامل اصلی موفقیت خود یاری کند . مثلا” دانش آموزی در جمع کسرها مهارت کسب کرده باشد ، معلم می تواند به او بگوید : (( توجه خوب دیروز تو به درس در یادگیری و حاضر جوابی امروزت مؤثر بوده است ))
همچنین دانش آموزی باید بیاموزد تا شکست هایشان را به عدم تلاش و نه عدم توانایی نسبت دهند . اگر دانش آموزی در امتحان شکست خورد ، نباید شکست خود را انکار کند بلکه باید آن را بپذیرد . اما لازم است آنرا از عدم تلاش خود بداند .
۲- مهارت معلمان :
بطور کلی معلمانی که در نظر دانش آموزان سخت گیرترند ، معلمانی که توانایی برقراری سریع نظم را در کلاس درس دارا هستند ، معلمانی که به طور منظم از کارهای خود ارزیابی می کنند ، و به آنچه دانش آموز یاد گرفته ، در برابر همه آنچه باید یاد می گرفت ، به درستی واقفند . و به دانش آموزانی که مطالب را در بار نخست یاد نگرفته اند ، فرصت فراگیری مجدد را می دهند ، در حرفه معلمی خود موفق ترند .
۱-۲- آگاهی از مهارتهای آموزشی و اصول تربیتی :
معلم باید از فنون و مهارتهای آموزشی آگاهی داشته باشند و تنها ایمان و تعهد ایمان و تعهد ، کافی نیست . معلمی که از این فنون و اصول تعلیم و تربیت و مسائل روانشناسی عمومی کودک اطلاعاتی ندارد ، ممکن است با اخلاص کامل و بانیت پاک ، ولی با یک برخورد حساب نشده و نسنجیده با شاگرد او را به سرنوشتاری تلخ دچار کند .
۲-۲- تسط بر درس :
این نیز از وظایف و مهارتهای معلم است . زیرا معلم نقش تعیین کننده ای در سرنوشت کودکان و شاگردان خود دارد و علاوه بر تأثیرات ایمانی و اخلاقی که بر روح و روان ایشان می گذارد ، در بالا بردن توان علمی و شکل دادن به وضعیت فکری آنان نیز بسیار مؤثر است .
لازمه ایفای این نقش بسیار مهم ، بالا بودن توان علمی و تسلط کامل بر درس تااولا” ، مطالب آموخته شده به شاگردان صحیح باشد و ثانیا” هیچگونه ابهامی در مسائل و مطالب آن علم برایشان باقی نماند .
اگر معلم ، به صورت عمیق بر رشته تعلیمی خود تسلط نداشته باشد شاگردان نیز عمیق نخواهند شد .معلم برای تسلط بر درس باید در راه بالا بردن توان علمی خود بکوشد . توقف در یک حد از دانش و آگاهی برای معلم نقص بزرگی است . او باید بازمان و پیشرفت علوم بر دانش خود بیفزاید .
۳-۲- دارا بودن طرح و برنامه درسی :
یک عامل مؤثر در ترغیب شاگردان به فعالیتهای درس ، طرح و برنامه درسی معلم است ; طرحی که در آن وقت کلاس تقسیم و تنظیم شده باشد ، تا به مسائل مختلف همچون پرسش از درسهای گذشته بررسی نوشته ها و تکالیف شاگردان ، ارزیابی آنان به وسیله امتحانات ناگهانی و …….. رسیدگی شود .
خوب است معلم طرح خود را برای بچه ها در اولین جلسه مطرح کند که این امر موجب اهنمیت دادن بیشتر آنان به ماده درسی خواهد شد .
۴-۲- ایجاد انگیزه درسی :
یک عامل مؤثر در بی رغبت بودن از شاگردان به درس ریاضیات انگیزه نداشتن است که معلم می تواند با معرفی درس و شناساندن جایگاه آن درس در بین علوم دیگر و تأثیر آن در زندگی ، این انگیزه و هدف را ایجاد کند . اگر شاگردان هدف از یادگیری درس مورد نظر و فایده آن را بداند و بشناسند با رغبت بیشتری آن را دنبال می کنند .
۵-۲- لازمه نظارت بر فعالیتهای کلاس و خارج از کلاس دانش آموزان ارتباط مستمر با آنان است . در صورتی که معلم ارتباطی احترام آمیز و صمیمی باشاگردان داشته باشد ، وی را بر امور درسی و غیر درسی خود ناظر خواهد گرفت .
علاوه بر ارتباط روحی و معنوی با شاگردان ایجاد ارتباط بین محیط درس و خانه و اجتماع به وسیله تماس با والدین آنها در نظارت بهتر و دقیقتر معلم مؤثر است .

اختلافات خانوادگی و راهبردهای آموزشی

2- مشکلات خانوادگی و سلامتی.
3- مشکلات محیطی – آموزشگاهی.
Widget not in any sidebars

4- مسائل مربوط به رشد.
5- مسائل اجتماعی- رفتاری.
6- مسائل مربوط به امتحان.
7- مسائل مربوط به کتب درسی.
8- مسائل آموزشی.
9- مسائل عمومی.
10- اختلافات خانوادگی.
راه‌کارهای مؤثر در پیشگیری از افت تحصیلی درس ریاضی مبتنی بر تحقیقات: جونز و دیگران، ۱۹۹۷چهار روش آموزش و اداره کلاس را برای دانش‌آموزان دبیرستانی داری افت تحصیلی در ریاضی بیان کرده‌اند: الف- آموزش مستقیم ب- آموزش از طـریق هم‌سالان (آموزش مشارکتی) پ- آموزش متقـابل ت- آمـوزش راهـبردی برای هر کدام از این چهار روش استدلال‌های علمی و پژوهشی متفاوتی را ذکر می‌کنندکه بر سودمندی آن‌ها تأکید دارند. آن‌ها در شیوه‌ی آموزش مستقیم برای دانش‌آموزان ناتوان در یادگیری پنج توصیه مهم را ذکر می‌کنند: -۱ تقاضای جواب دادن به طور فعال و همیـشگی از تمام دانـش‌آموزان. -۲نگه داشـتن کلاس به صورت زنده و نشاط انگیز. -۳ معطوف کردن توجه و دقت دانش‌آموزان به صورت انفرادی. -۴ بازخورد مثـبت و مناسب به پاسـخ‌های درست دانش‌آموزان. -۵تصحیح اشتباهات به‌وجود آمده. آنان معـتقدند که پیـشرفت و موفقیت زمانی به بالاترین سطح خود می‌رسند که پنج توصـیه با هم در نظر گرفته شوند. شـواهدآموزشی در مقالات نشان می‌دهد که آموزش مستقیم به طور مؤثری برآموزش مهارت‌های ریاضی دانش‌آموزان کاربرد دارد. بتمن و هارینگ،۱۹۹۷ نیز براین باورند که آموزش صحیح این دانش‌آموزان به سه عامل بستگی دارد. آموزش مستقیم و کافی برای یادگیری هر عمل، زمان کافی برای تمرین و تسلط بر آن عمل و تشویق کافی برای رشد و حفظ عمل موردنظر. هاسلبرینگ و دیگران،۱۹۹۳ تحقیقات جدیدی در آموزش نوجوانان با اختلا ل فکری برای حل مـسئله روزمره داشته‌اند. آن‌ها از دیسکت‌های ویدیوئی و تکنیک‌های آموزش مستقیم برای ارایه مسایل پیچیده ریاضی که در زندگی روزمره دیده می‌شود، استفادکردند. به عبارت دیگر این مطالعات نشان داد که آن‌ها معمولاً مهارت‌های حل مسایل را نخواهند آموخت، مگر این‌که در حل مسایل پیچیده راهنمایی شوند و به آن‌ها فرصت داده شود تا به طور مستقل و متکی بر نفس در حل این مسایل عمل کنند. کاولی و دیگران، ۱۹۷۸به نقل از جونز و دیگران(۱۹۹۷)، نمونه‌هایی از برنامه‌ریزی آموزشی ریاضی برای دانش‌آموزان دبیرستانی با ناتوانی یادگیری را ارایه دادند که تمام جنبه‌های مهارتی و حل مسایل گوناگون ریاضی را در بر می‌گیرد.برنامه آموزش آنان به صورت تأثیر متقابل است و مثال‌های آموزشی بر اساس سه فاکتور انتخاب می‌گردند: الف- تسلط فردی دانش‌آموز بر مهارت‌های خاص. ب- روشی که براساس آن مسایل ریاضی ارایه می‌گردد. ج- روشی که بر اساس آن دانش‌آموز پاسخ می‌دهد. کریستینارایت،۱۹۹۶در مورد آموزش متقابل و توضیح معلم می‌گوید اگر چه توضیح بیش از حد یک مطلب باعث سردرگمی می‌گردد، معلم باید یک‌بار توضیح دهد و به دانش آموزان اجازه دهد تا فکر کنند که چه چیزی گفته است، بدین ترتیب او می‌تواند در صورت لزوم یک سؤال با معنا در ذهن خود پرورش دهد. شیلر و هم‌کارانش نمونه‌ای از راهبرد آموزش به دانش‌آموزان دبیرستانی با ناتوانی‌های یادگیری را ارایه داده‌اند. براساس طرح و مدل آ‌ن‌ها راهبرد مؤثر آموزش به دنبال مراحلی می‌آید که مطابق با پیشرفت و گسترش آموزش است. این راهبردها بر اساس خواسته و نیازهای آموزشی تنظیم می‌گردد و معلمان به دانش‌آموزان این فرصت را می‌دهند تا مناسب‌ترین استراتژی را به کار برند و در صورت کاربرد صحیح آن، از طرف معلم تشویق شوند. مونتا گیو و باسبه نقل از پیتر کله و لورناچان،۱۳۷۳ به بررسی اثر یک راهبرد شناختی هشت مرحله‌ای بر عملکرد حل مسئله شش دانش‌آموز دبیرستانی پرداختند که پیشرفت ریاضی آن‌ها حداقل سه سال و نیم زیر سن کلاسی خود بود.بهره‌ی هوشی آنان به هنجار، توانایی خواندن در سطح کلاس چهارم و دارای مهارت‌های محاسبه کافی در چهار عمل اصلی بودند، ولی عملکردشان در مسایل ریاضی کلاسی بسیار ضعیف بود. این دانش‌آموزان در ۸ مرحله آموزش دیدند: -۱ خواندن مسئله با صدای بلند ۲- تفسیر سؤال ۳- تجسم ترسیم نمودار۴-بیان مسئله ۵-فرضیه ۶-برآورد۷- محاسبه ۸-خودوارسی،که هر مرحله را وارسی کرده و محاسبه را چک کند. نتایج نشان داد که پنج نفر پس از برخورداری از آموزش راهبرد شناختی پیشرفت قابل ملاحظه‌ای داشته‌اند. جونز و دیگران، ۱۹۹۷ چنـدین تـحقیق تأثیر یادگیری مشارکتی را بر تدریـس مهارت‌های ریاضـی نشان دادند. تعدادی از این تحقیقات روشن می‌سازد، دانش‌آموزانی که سطح پیشـرفت پایینی در برنامه‌های یادگیری مشـارکت دارند با کمک دانش‌آموزان سطح بالاتر به مقبولیت اجتماعی بالاتری نسبت به دانش‌آموزانی که برنامه‌های آموزشی سنتی و قدیمی را به کار می‌برند، دست یابند. کرسیتیا رایت،۱۹۹۶ نیز بیان می‌دارد، هنگامی که کـودکـان به منظور حل مسائل در گروه‌های کوچک با هم کار می‌کنند، نسبت به هنگامی که به تنهایی به کار می‌پردازند، اغلب سؤالات بیش‌تری می‌پرسند، جواب‌های بیش‌تری به‌دست می‌آوردند و بیش‌تر فکر می‌کنند. اصل مهم این است که کودکان در حین آزمایشات و تمرین‌ها سرعت بیش‌تری نسبت به قبل پیدا می‌کنند، این روش که تأکید روی برنامه‌ریزی دارد، باعث تسریع در ایجاد یک اعتماد به‌نفس سالم می‌گردد و نیاز به حفظ کردن بی معنی را کاهش می‌دهد. محتوای آموزشی و یادگیری:به راستی آیا آن‌چه که امروز در مدارس و از طریق تدوین کتاب‌های ریاضی، مورد تدریس قرار می‌گیرد با نیازها و ویژگی‌های دانش‌آموزان ناتوان در یادگیری در ریاضیات هم‌خوانی دارد؟ هالاهان و کافمن، به نقش اهمیت مهارت‌های پیش درسی در آموزش ریاضیات، حتی در قبل از دبستان اشاره می‌کنند. مهارت‌هایی که مقدمه آموزش‌های رسمی کودکان می‌باشد، همانند تشخیص حروف، اعداد و اشکال و رنگ‌ها. مایلو و مرسر ۱۹۹۶ نیز معتقدند که علاوه بر گسترش مهارت‌های ریاضیات که مکمل اهداف آموزشی نیز می‌باشند، معلمین باید دستورالعمل‌های خاصی را در جهت دانش‌آموزان ناتوان در یادگیری ارایه دهند. به عنوان مثال دانش‌آموزان نیاز دارند، مهارت‌های لازم را جهت کسب درآمد(پول)، مهارت‌های زمانی، اندازه‌گیری(سنجش)، توانایی در جمع کردن، تفریق کردن، ضرب و تقسیم کردن را فرا بگیرد، تا بتوانند به طور مؤثر در زندگی روزمره فعالیت کنند. کاولی میلرو اسکول دریافتند که مدرسین (دبیران) ریاضی دبیرستان‌ها بر حل مسایل داخل کتاب درسی بیش‌تر تأکید دارند تا مسایل خارج از کتاب و مسایل روزمره. این روش تدریس از ایجاد علاقه و وسعت نظر دانش‌آموزان می‌کاهد و از گسترش فهم و درک و توانایی فرا ادراکی دانش‌آموزان ناتوان در یادگیری جلوگیری می‌کند. دانش‌آموزان ناتوان در یادگیری و خانواده‌های آنـان بر استفاده بـیش از حـد از کتابـچه‌های کمـک آموزشی و نیز کتاب‌های حل‌المسایل اصرار می‌ورزند و این در حالی است که این خدمات کمک آموزشی به هیچ وجه به صلاح آنان نیست. در همین زمینه جونز و دیگران،۱۹۹۷به دو اشکال مهم کتابچه‌های تمرین و برنامه‌های تجاری ریاضی اشاره می‌کند اولین اشکال نمونه‌های ناکافی طبقه‌ای از مثال‌ها است که تعریف یک مفهوم را به دست می‌دهد. این در حالی است که کفایت و مناسب بودن مثال‌ها به چند عامل بستگی دارد: الف- مفاهیم در حد امکان متنوع ب- احتمال این‌که متغیرهای نامربوط و اشتباه در ارتباط با مفهوم اصلی قرار گیرند. ج- پیچیدگی مفاهیم فکری د- تنوع در کاربردهای بالقوه مفاهیم. دومین اشکال به تعداد مثال‌های آموزشی سازمان یافته فعالیت‌های تمرینی که برای پیشرفت بالای دانش‌آموزان نا کافی هستند، بر می‌گردد. سخن آخر: درس ریاضی یکی از دروس مهم در عصر کنونی است که آموزش صحیح آن به دانش‌آموزان در نظام آموزش و پرورش کشور زمینه‌های پرورش تفکر خلاق را موجب شده و در آینده زندگی تحصیلی در دوره آموزش عمومی و هدایت تحصیلی و تحصیلات عالی (تکمیلی) و خصوصاً رشته ریاضی فیزیک و جهت‌دهی برای انتخاب شغل و پیشرفت زندگی تأثیر فراوان دارد. عوامل بسیاری در افت تحصیلی دانش‌آموزان در درس ریاضی و هدایت به رشته‌های ریاضی- علوم تجربی و شاخه فنی و حرفه‌ای مؤثر است که سیستم آموزش و پرورش باید در روش‌های آموزشی، محتوای کتاب‌های درسی و تربیت نیروی انسانی ماهر تغییرات اساسی ایجاد کند و به‌صورت بنیادین به این مشکل مخصوصاً از زمان ابتدایی تا دوره راهنمایی و حتی دوره ابتدایی با همکاری دبیران و خانواده‌ها توجه کند و از روش‌های نوین آموزشی برای پیشگیری از افت تحصیلی و رشد آموزشی دانش‌آموزان بهره بگیرد و با عنایت به تجارب و تحقیقاتی که در این زمینه شده به صورت جامع تحقیقاتی را در داخل کشور با توجه به وضعیت بومی و منطقه‌ای هر استان در تمام مقاطع تحصیلی به‌عمل آورد. تا بتوانیم متناسب با شرایط و نیاز کشور علت یابی نموده و راه‌کارهای مؤثری را به‌کار بست یک نهضت علمی ریاضی را در کشور برای تغییر نگرش و گرایش هر چه بیش‌تر دانش‌آموزان به رشته ریاضی را ایجاد کرد. منابع و مآخذ: -۱ اقبال قاسمی پویا کتاب راهنمایی عملی پژوهش در عمل- اردیبهشت ۸۴٫ -۲ جی . پی، میلر، نظریه‌های برنامه‌ریزی درسی، محمود مهر محمدی (۱۳۷۹)، انتشارات سمت. -۳ صفاپور، عبدالرحمان (۱۳۷۸) راهبردهای آموزشی مهارت‌های زبانی، انتشارات مدرسه. -۴ لوی. الف، فریده مشایخ (۱۳۷۹)، انتشارات مدرسه، چاپ چهاردهم برنامه‌ریزی درسی مدارس. -۵میرزا بیگی-پیراهن سیاه، ۱۳۸۴، نخوانید -بدانید -بهتر تصمیم بگیرید (رشته ریاضی) انتشارات فرتاب
مهمترین عوامل آموزشگاهی که بر پیشرفت تحصیلی مخصوصا” در درس ریاضیات مؤثرند ، عبارتنداز :
۱- روابط معلم و دانش آموز
۲- مهارت معلمان
۳- شرایط آموزشی و امتحانات مطلوب تحصیلی
۴- ارزشیابی
۵- کتابهای درسی و مواد آموزشگاهی
۶- ناهماهنگی برنامه و روشها و روشهای آموزشی
۷- آماده کردن درس و نمره دادن
۸- تقویم و ساعت آموزشی

پیش داوری و انتظارات


Widget not in any sidebars

۹- فضای کلاس و تسهیلات مدرسه
۱۰ – انتظارات مدرسه از دانش آموزان
۱۱- تعویض مکرر معلمان
۱۲- دوری مدرسه (( فاصله خانه تا مدرسه ))
۱- روابط معلم و دانش آموز :
آموزش بدون ایجاد رابطه معنایی نخواهد داشت . اولین هدف معلم باید برقرار کردن رابطه ای دوستانه و حمایت کننده با دانش آموزان باشد . باید به یاد داشت که هر گونه برخورد با دانش آموزان در تقویت یا تضعیف تصور آنه نسبت به معلم مؤثر است . بنابراین تلاش برای رابطه مثبت با دانش آموز باید همه اوقات معلم و دانش آموزان را در بر بگیرد .
اجتناب از تنبیه شدید مکرر :
معلمانی که مایلند رابطه خوبی با دانش آموزان داشته باشند برای آموزش رفتار مناسب نباید بر تنبیه متکی باشند . اغلب تنبیه ها با هدفی فراتر از خجالت دادن و ناراحت کردن دانش آموزان در نظر گرفته می شوند . برخی از معلمان که خود مایل به تنبیه دانش آموزان نیستند . از والدین کودک کی خواهند تا آنها را به دلیل رفتار نامناسب در مدرسه ، تنبیه کنند که در نتیجه رابطه معلم و والدین با دانش آموز دچار اغتشاش می شود .
به جای اینکه از والدین بخواهیم تا آنها را تنبیه کنند بهتر است کاری کنیم تا والدین با امر آموزش فرزند خود درگیر شوند .
دوری کامل از راهبردهای تنبیه شاید دشوار باشد . معلمان باید چگونگی استفاده از روش های انضباطی و تنبیه های خفیف را بیاموزند . در واقع تنبیه باید بیشتر از آن که واقعی باشد ، نمادی باشد . یکی از راههای تنبیه خفیف استفاده از روش محروم کردن است .
به طور مثال وقتی دانش آموزی بامدادش به پشت شاگرد دیگر را که در جلو او نشسته است می زند ، معلم می تواند آرام به او نزدیک شود و مدادش را بگیرد و به او بگوید((می توانی مدادت را در آخر وقت کلاس از من بگیری ))
۱-۱- اجتناب از شوخی :
منظور این است که نباید با دانش آموزان بدرفتار از عبارات تمسخر آمیز استفاده کرد .
۲-۱- پرهیز از پیش داوریهای غیر منصفانه :
اولین گام برای پرهیز از اینگونهموارد آن است که معلم باید صادقانه به آنچه باور دارد اعتراف کند ، زیرا اگر آنها را انکار کند نمی تواند دانش آموزان خود را از عواقب ناخوشایند آن دور دارد . پس از آن معلم باید تلاش کند تا بین دانش آموزان خود تفاوت نگذارد . روابط خصوصی معلم با برخی از دانش آموزان بسیار زیان بار است . زیرا دیگر دانش آموزان را نوعی تبعیض می شمارند .
معلمی که به ریاضی علاقه مند است با دانش آموزان علاقمند به ریاضی ، بیشتر رابطه برقرار می کند . حال آنکه معلم مسئولیت حرفه ای دارد و باید با همه شاگردان رابطه داشته باشد .
۳-۱- ثبات داشتن و بخشنده بودن :
دانش آموزان معلمی می خواهند که رفتارشان پایدار و قابل پیش بینی باشد . معلمی که یک روز رفتاری دوستانه و روز دیگر رفتاری غیر دوستانه دارد ، موجب می شود که دانش آموزان از در میان گذاشتن مشکلات خود با وی تردید داشته باشند . حتی دانش آموزی که در روز قبل مشکلی در کلاس ایجاد کرده اند باید بتواند روز بعد به راحتی به سر کلاس بیایند .
۴-۱- اجتناب از روابط وابستگی زا :

دانش آموزان ابتدایی و وسایل کمک آموزشی

0ترک تحصیل زودرس عبارت است از وضع دانش‌آموزی که پیش از پایان آخرین سال یک دوره آموزشی که در آن ثبت‌نام کرده است آن دوره را زودتر رها می‌کند.
افت تحصیلی و مردودی، شاید یکی از قدیمی ترین و شناخته شده ترین مسائل آموزشی باشد و با این حال به عنوان یک مسئله جدی هنوز مطرح است. شکست و رد شدن در امتحانات هنوز برای دانش آموزان مصیبتی به شمار می رود و این در حالی است که در هیچ کشوری تا کنون راه حل تضمین شده ای را برای مسأله افت، ترک تحصیل، مردودی و … نیافته است. (ویلیامز ،2006)
Widget not in any sidebars

عملکرد: در اینجا عملکرد تحصیلی مدنظر است، از نظر اصطلاحی و کاربردی عملکرد میزان تغییر دانش آموزان در طول یک ثلث یا یک سال تحصیلی بوسیله آزمونهای معلم ساخته، میزان تحصیل و پیشرفت یا افت دانش آموزان اندازه گیری می شود.
عملکرد در فرهنگ لغت عمید به معنای کارکرد، حاصل و نتیجه کار و در فرهنگ لغت معین به معنای حاصل و نتیجه کار ، میزان کار.
2. تحصیل: تحصیل یعنی درس خواندن دانش آموزان در مدارس و درس خواندن دانشجویان در دانشگاه ها.
تحصیل در فرهنگ عمید به معنای حاصل کردن، فراهم کردن، بدست آوردن، درس خواندن و دانش آموختن و در فرهنگ معین به معنای بدست آوردن، حاصل کردن، کسب کردن، اندوختن، آموختن، علم آموختن، دانشجویی، دانش آموزی.
فــــصـل دوم
مـــرور مـطالـعـاتی
پیشینه ی تحقیق
در تحقیقی کرمی و عساکره (1386) با عنوان «شناسایی علل افت تحصیلی دانش آموزان ابتدایی بندر امام خمینی (ره)» که بوسیله ی پرسشنامه ی محقق ساخته ی 30 سؤالی انجام شد با جامعه ی آماری 610 نفری و نمونه ی آماری 291 نفری دختران پایه ی اول ابتدایی ی منطقه ی بندر امام خمینی (ره) مهمترین علل افت تحصیلی از دیدگاه دانش آموزان عبارت بوده است از:
1- عامل شخصی و خانوادگی با 16 ماده.
2- عامل معلم با 10 ماده.
3- عامل نظام مدرسه ای با 4 ماده.
در این تحقیق مهمترین عوامل ایجاد کننده افت تحصیلی از دیدگاه معلمان عبارت بوده است از 1- ضعف انگیزه و بی هدفی دانش آموزان، 2- توجه روزافزون به مد و آرایش، 3- عدم اعتماد به نفس، 4- عدم ارتباط صحیح با دبیران و کم توجهی بعضی از دبیران به دانش آموزان پر تلاش.
در تحقیقی دیگر جباری (1385) با عنوان «بررسی علل و عوامل افت تحصیلی درس ریاضی دوره راهنمایی از دیدگاه دانش آموزان و دبیران منطقه بندر امام خمینی» که به وسیله ی پرسشنامه ی محقق ساخته 34 سؤالی انجام شد با جامعه ی آماری 1557 نفری دانش آموز و 30 نفر دبیر و نمونه آماری 409 نفری دانش آموزان دوره ی راهنمایی منطقه ی بندر امام خمینی چنین بدست آوردند که:
عامل افت تحصیلی درس ریاضی از دیدگاه دانش آموزان دو عامل مؤثر 1- عامل معلمبا 17 ماده ، 2- عامل شیوه های مطالعه با 6 ماده، مهمترین عوامل و ماده هایی هستند که از دیدگاه
دانش آموزان باعث افت تحصیلی در درس ریاضی می باشند. در این تحقیق مهمترین عوامل ایجاد کننده افت تحصیلی از دیدگاه معلمان عبارت بوده است از عدم ممارست و تمرین کافی دانش آموزان در منزل، کم بودن ساعات تدریس هفتگی، نداشتن علاقه و انگیزه ی تحصیلی در دانش آموزان ، وجود تک ماده (تبصره) در سالهای قبل در درس ریاضی، عدم وجود وسایل کمک آموزشی سمعی- بصری در مدارس، توجه دانش آموزان به مسائل غیر رسمی در حین تدریس معلم، امکانات و فضای آموزشی نامناسب کلاس های درس.
پولادی (1375) در پایان نامه ی خود با عنوان بررسی عوامل افت تحصیلی در دبیرستان های پسرانه شهرستان اهواز که بوسیله ی پرسشنامه انجام گرفت با جامعه آماری کلیه ی دانش آموزان پسر اول تا چهارم رشته های مختلف دبیرستانهای پسرانه شهرستان اهواز در سال تحصیلی 73-72 و نمونه ی آماری 400 نفر 10 عامل به عنوان عوامل مهم افت تحصیلی در دبیرستانهای اهواز استخراج شد. که در مجموع این 10 عامل به مقدار 47% از کل واریانس افت تحصیلی را تعیین می کنند عناوین 10 عامل انتخاب شده عبارتند از:
1- مسائل مربوط به برنامه ریزی آموزشی.

مجتمع های مسکونی و تحصیلات والدین


Widget not in any sidebars

1- بین تحصیلات والدین با افت تحصیلی تحصیلی دانش‌آموزان در درس ریاضی ارتباط معناداری وجود دارد.
2- رابطه عاطفی مناسب و خوب بین دانش آموز ومادر موجب افزایش افت تحصیلی در دانش آموز می شود.
4- شاغل بودن مادر تاثیر مثبتی بروضعیت تحصیلی و یا افت تحصیلی تحصیلی فرزندان دارد.
5- ارزیابی دانش آموز از عوامل آموزشی نظیر معلم، مدیر، مشاور، آموزشگاه و محیط آموزشی برعملکرد تحصیلی او تاثیرمی‌گذارد.
6- تربیت تولد در دانش‌آموزان شاهد، ارتباطی با افت تحصیلی تحصیلی، عزت نفس وافسردگی ندارد.
7- بین عملکرد تحصیلی، عزت نفس و افسردگی دانش‌آموزان شاهد ساکن در مجتمع های مسکونی بنیاد شهید انقلاب اسلامی، تفاوت معنا داری وجود ندارد. اما بین رضایت‌مندی از سکونت در مجتمع و افت تحصیلی تحصیلی رابطه معناداری وجود دارد.
8- وجود دوستان صمیمی و همکلاسی افت تحصیلی تحصیلی رامی افزاید.
9-دانش‌آموزان پسر،افسردگی کمتری نسبت به دختران شاهددارند.
10- باوجودی که میزان افسردگی در شاهد بیش از پسران می باشد،اما عملکرد تحصیلی بهتر از پسران بوده است.
11- بین عزت نفس وافت تحصیلی تحصیلی دانش‌آموزان درتمام پایه ها، ارتباط معنا داری وجود داشته است.
تعریف اصطلاحات مهم:
1. عملکرد: در اینجا عملکرد تحصیلی مدنظر است، از نظر اصطلاحی و کاربردی عملکرد میزان تغییر دانش آموزان در طول یک ثلث یا یک سال تحصیلی بوسیله آزمونهای معلم ساخته، میزان تحصیل و پیشرفت یا افت دانش آموزان اندازه گیری می شود.
عملکرد در فرهنگ لغت عمید به معنای کارکرد، حاصل و نتیجه کار و در فرهنگ لغت معین به معنای حاصل و نتیجه کار ، میزان کار.
2. تحصیل: تحصیل یعنی درس خواندن دانش آموزان در مدارس و درس خواندن دانشجویان در دانشگاه ها.
تحصیل در فرهنگ عمید به معنای حاصل کردن، فراهم کردن، بدست آوردن، درس خواندن و دانش آموختن و در فرهنگ معین به معنای بدست آوردن، حاصل کردن، کسب کردن، اندوختن، آموختن، علم آموختن، دانشجویی، دانش آموزی.
افت تحصیلی چیست :
آموزش و پرورش تمامی جوامع، در پایان هر سال تحصیلی با مواردی چون مسأله افت تحصیلی و به هدف رفتن نیروی انسانی کارآمد و صرف هزینه‌های گزاف روبرو بوده است در تبیین دلایل افت تحصیلی ضروری است این پدیده و چیستی آن توضیح داده شود.
1. افت تحصیلی کاهش عملکرد تحصیلی دانش‌آموز از سطح رضایت‌بخش به سطحی نامطلوب است
2. شکست یا افت تحصیلی عبارت است از ترک تحصیل زودرس، تکرار پایه در نظام آموزش و پرورش

میزان استفاده از رسانه های جمعی و نظریه پردازان سرمایه اجتماعی


Widget not in any sidebars
فمینیست ها معتقدند که زنان باید خود را به عنوان موجوداتی بشناسند که بدون پذیرش محدودیت هایی که به طور سنتی از سوی مردان به آنها تحمیل می شود. حق شکوفایی تمامی وجود شخصیت خود را دارند و این مفهومی انقلابی برای افرادی است که در طی قرون، تحت فشار رسوم، فوانین، کلیسا، و فلسفه های مردانه در کل به عنوان نقش های سنتی تلقی می شده اند و هرگز به عنوان انسانهای آزاد و خلاق قلمداد نشده اند. این بدان معنا نیست که زنان حق ندارند همسر و مادر باشند، بلکه آنها نباید خود را در قالب این نقشها محدود کرده و ایفای نقش های دیگر را به بهانه تصویر تحمیل شده زنانگی، برای خود ممنوع نمایند.(میشل، 131: 1372).
نظریه پردازان سرمایه اجتماعی نیز با طرح انواع منابع سرمایه های اجتماعی و دسته بندی آنها، راه های ایجاد آن ها را نیز مطرح نموده اند. اندیشمندانی، چون فوکویاما، پاتنام و بوردیو از تاثیرگذارترین روشنفکران این دسته در قرن بیستم به شمار می روند، که با انجام مطالعات بنیادی، کاربردهای این واژه را بیان کرده اند. از نظر بوردیو سرمایه به هر نوع قابلیت، مهارت و توانائی اطلاق می شود که فرد می تواند در جامعه به صورت انتسابی یا اکتسابی به آن دست یابد و از آن در روابطش با سایر افراد و گروه ها برای پشبرد موقعیت خود بهره ببرد. وی سرمایه را به چهار نوع دسته بندی می کند؛
1-سرمایه اقتصادی: پول یا ابزارهای مادی که جهت تولید کالا و خدمات قابل استفاده است.
2-سرمایه اجتماعی: موقعیت ها و روابط در گروه ها و شبکه اجتماعی.
3-سرمایه فرهنگی: مهارت های بین شخصی غیررسمی؛ مانند عادت ها، رفتارها، سبک های کلامی، ذائقه ها و شیوه های زندگی
4-سرمایه نمادین: استفاده از نمادها جهت مشروعیت بخشیدن به برخورداری از سطوح متنوع و اشکال دیگر سرمایه(تورنر، 2003) . انواع سرمایه های فوق در زندگی اجتماعی، موقعیت هر فرد را مشخص می کند.
در این مطالعه از نظریه بوردیو استفاده شده، زیرا براساس این دیدگاه، اشتغال زنانن به عنوان یک سرمایه محسوب شده و می تواند مهارت وتوانایی لازم را در ارتباط با سایر افراد جامعه در او ایجاد نموده و زمینه های افزایش عزت نفس را در او فراهم نماید.
پیشینه پژوهش
صالحی فدردی(1373)، در مطالعه ای تحت عنوان اثر تعدد نقش و احساس رضایت از آن بر میزان عزت نفس و فشار روانی در دبیران زن” در شهر مشهد به بررسی عزت نفس 260 زن پرداخته است. نتایج این مطالعه نشان می دهد که میزان عزت نفس در زنانی با نقش پذیری بیشتر، زیادتر از زنانی است که نقش پذیری کمتری دارند.
توبک(1375)، در مطالعه ای با عنوان بررسی رابطه بین عزت نفس و مشارکت زنان در تعاونی های زنان روستایی استان سمنان، شهرستان شاهرود، و روستای مجن با مطالعه بر 200 نفر از زنان، آنان را در دو گروه زنان عضو تعاونی و زنان غیرعضوتعاونی مستقیم نموده است. نتایج حاصل از مطالعه نشان می دهد که زنان عضو تعاونی از میزان عزت نفس بالاتری نسبت به زنان غیرعضو برخوردارند.
درمطالعه ای دیگر درانی و لواسانی(1379)، به مطالعه بررسی رابطه رضایت شغلی، و عزت نفس و سلامت روانی مربیان مرکز پیش دبستانی دانشگاه تهران پرداخته اند. در این مطالعه 350 نفر از مربیان زن، بین سنین 44-26 سال و میانگین سنی 36 سال با شیوه پیشمایش مرود مطالعه قرار گرفته اند.
یعقوبی نیا و همکاران(1382)، در پژوهشی به بررسی ارتباط عزت نفس با فرسودگی شغلی در پرستاران شاغل در بیمارستان های دانشگاه علوم پزشکی مشهد پرداخته اند. آنان در مطالعه با استفاده از پرسشنامه بر روی 178 پرستار، به این نتیجه رسیدند که 1/60 درصد از زنان پرستار از عزت نفس متوسطی برخوردارند. همچنین یافته های این مطالعه نشان می دهد که ارتباط مستقیم معنی داری میان عزت نفس و فقدان موفقیت فردی وجود دارد.
عباسی ثانی(1383)، در مطالعه ای تحت عنوان بررسی رابطه عزت نفس و ویژگی های خانوادگی دانش آموزان دختر سالم متوسطه شهر مشهد و تاثیر آن بر مشارکت اجتماعی آنها به این نتیجه می رسد که دانش آموزانی که والدین دموکرات داشته اند، در مقایسه با دانش آموزانی که والدین مستبد یا آزاد گذار داشته اند، از اعتماد به نفس بالاتری برخوردارند.
گیکس و اسچوالب(1986)، در مطالعه ای به بررسی ارتباط میان رفتار والدین و عزت نفس فرزندان در کالیفرنیا پرداخته اند. نتایج نشان می دهد که حمایت والدین باعث خود ارزشمندی وعزت نفس در نوجوانان به ویژه در دختران می گردد.
هادسون و همکاران(2000)، در مطالعه ای به بررسی سطح افسردگی، عزت نفس و حمایت اجتماعی در میان مادران جوان پرداخته اند. این مطالعه با استفاده از پرسشنامه ومقیاس عزت نفس روز بزگ انجام شده و نتایج نشان می دهد که رابطه مثبت و معنی داری میان عزت نفس و حمایت اجتماعی زنان وجود دارد.
شیمن(2002)، نیز در مطالعه ای به بررسی موقعیت اقتصادی- اجتماعی و شرایط شغلی: تبیین خود پندره جهت بیان تاثیرهای احتمالی جنسیتی در جامعه کانداد پرداخته است. او در مصاحبه با 1393 زن بین سنین 55-18 ساله ساکن تورنتو به این نتیجه رسیده است که، همبستگی معناداری بین استقلال شغلی و عزت نفس زنان وجود دارد. زنان شاغل در مقایسه با زنان خانه دار از عزت نفس بالاتری برخوردارند. همچنین با افزایش میزان تحصیلات زنان، عزت نفس آنان نیزبالا می رود.
کوک و نادسون مارتین(2008)، در مطالعه ای بر روی زوج های سنگاپوری به این نتیجه رسیدند که اشتغال زنان موجب افزایش نفوذ آنان در خانواده می گردد.
فصل سوم
روش تحقیق
روش تحقیق
در این پژوهش از روش پیمایش استفاده شده و اطلاعات مورد نیاز با استفاده از پرسشنامه جمع آوری شده است. جامعه آماری این پژوهش، کلیه زنان 25 تا 45 سال شهرزابل می باشند و با استفاده از فرمول کوکران تعداد 375 نفر به عنوان حجم نمونه مشخص گردیدند. برای انتخاب نمونه ها، روش نمونه گیری تصادفی چندمرحله ای، بکار رفته است.
روایی پرسشنامه صوری بوده ؛ بدین صورت که سوال های پرسشنامه به منظور داوری چند تن از اساتید جامعه شناسی دانشگاه پیام نور زابل ارائه شد و برای اطمینان یافتن از پایایی سوال های پرسشنامه، از روش ضریب آلفای کرونباخ نیز استفاده شد. نتایج گویای آن بود که ضریب آلفای کرونباخ، برای طیف عزت نفس(با 10 گویه) 87% بوده است. همچنین به منظور تحلیل داده ها، از روشهای آمار توصیفی(توزیع فراوانی و درصد) و تکنیک های آمار استنباطی؛ چون آزمون تی استفاده شد.
متغیر وابسته این پژوهش عزت نفس است. کوپر اسمیت(1967)، عزت نفس را احساس ارزشمندی از توانایی های خود تعریف کرده است. ویلیام جیمز، عزت نفس را این گونه تعریف می کند: احساس احترام به خود که ناشی از میزان موفقیت های واقعی به توقعات مان است. منظور از توقعات، یعنی تخمین موفقیت بالقوه مان که ارزش ها، اهداف و آرزهایمان آن ها را مشخص می نمایند. این تعریف از عزت نفس، مشخص می کند که عزت نفس سازه ای است که روشی که با آن خودمان را ارزیابی می کنیم و احساس احترام به خود را می سنجیم، نشان میدهد و ما این کار را با مقایسه این که چگونه هستیم و چگونه دوست داریم باشیم، انجام می دهیم.
ابزارپژوهش:
برای سنجش عزت نفس، در مطالعه حاضر از مقیاس عزت نفس روزنبرگ استفاده شده است. این ابزار یک مقایس ده سوالی است. هر گزاره این مقیاس دارای پنج گزینه است که دامنه آن از کاملاً موافق(نمره 5) تا کاملاً مخالف(نمره 1) گسترده است. نمره گذاری این مقیاس برحسب جهت مثبت و منفی سوال، به صورت مستقیم و معکوس انجام می گیرد. همچنین متغیرهای مستقل پژوهش نیز عبارتند از: وضعیت اشتغال، نوع شغل، درآمد، تحصیلات، وضعیت تاهل، سن، سن ازدواج، میزان استفاده از رسانه های جمعی.

روش آلفای کرونباخ و روایی یا اعتبار


Widget not in any sidebars

روایی یا اعتبار پرسشنامه (Validity)
مقصود از روائی آن است که وسیله اندازه گیری، بتواند خصیصه و ویژگی مورد نظر را اندازه بگیرد. اهمیت روائی از آن جهت است که اندازهگیریهای نامناسب و ناکافی می تواند هر پژوهش علمی را بی ارزش و ناروا سازد(خاکی،1378).
در یک پژوهش برای بررسی روایی پرسشنامه از روش روایی محتوائی، ملاکی و اعتبار سازه استفاده می شود. روایی محتوائی بیشترین کاربرد را در تعیین روائی یک مقیاس دارد. اعتبار محتوای یک ابزار اندازه گیری به سوال های تشکیل دهنده آن بستگی دارد. برای تعیین اعتبار محتوائی پرسشنامه به تعدادی از صاحب نظران و اساتید مدیریت و علوم رفتاری از جمله استاد راهنما و مشاور داده شده و از آنها در مورد سوالات و ارزیابی فرضیه ها نظرخواهی می گردد تا روائی پرسشنامه را تایید نمایند.
پایائی یا اعتماد پرسشنامه (Reliability)
قابلیت پایائی یکی از ویژگی های فنی ابزار اندازه گیری است که نشان دهنده این است که ابزار اندازه گیری تا چه اندازه نتایج یکسانی در شرایط مشابه به دست می دهد. بازآزمائی، آزمون همتا، تصنیف، کودر-ریچاردسون و آلفای کرونباخ از جمله روشهای سنجش پایائی هستند که در این جا روش آلفای کرونباخ تشریح می شود.
یکی از روش های محاسبه قابلیت پایایی، ضریب آلفای کرونباخ می باشد که برای محاسبه آن  ابتدا باید واریانس نمرات هر سوال پرسشنامه و واریانس کل آزمون را محاسبه کرد و سپس با استفاده از فرمول زیر مقدار ضریب آن  را محاسبه نمود(بازرگان،1376).
α = ضریب آلفای کرونباخ
k = تعداد سوال های پرسشنامه
= واریانس مربوط به سوال i
= واریانس کل آزمون
ضریب آلفای کرونباخ در یک پژوهش، با یک مطالعه مقدماتی با توزیع 20 الی 30 پرسشنامه محاسبه میشود. لازم به ذکر است چنانچه ضریب آلفای کرونباخ بیش از 7/0 محاسبه گردد، پایایی پرسشنامه مطلوب ارزیابی می شود.
تهیه مقیاس لیکرت
برمبنای نظریه چرچیل (1979) برای ایجاد یک مقیاس زمانیکه ابعاد موضوع مورد مطالعه شناسائی شدند باید مجموعه ای از آیتم ها در ارتباط با هر بعد ایجاد گردند(سین و دیگران،2005). براساس مطالعه متون مشابه، مصاحبه و مباحثه های تفصیلی با اساتید راهنما و مشاور و نیز  براساس نظر متخصصان و مدیران رده بالای سازمان مورد مطالعه، آیتم های مورد نظر جهت سنجش هر بعد شناسائی، تحلیل و غربال میگردد تا در نهایت یک مقیاس چند بعدی که روائی آن  از نظر متخصصان علمی و عملی مورد تائید بوده است، توسعه داده شود.
در تهیه و تدوین پرسشنامه میتوان از یک پرسشنامه استاندارد استفاده کرده و با نظر کارشناسان و ادبیات پژوهش آنرا بومیسازی و متناسب با فضای کلی حاکم بر پژوهش نمود.
پرسشنامه مورد استفاده در یک پژوهش عموماً متشکل از دو دسته سوالات عمومی و تخصصی است. دسته اول سوالات عمومی پیرامون مشخصات فردی پاسخ دهندگان مانند جنسیت، سن، میزان تحصیلات، مرتبه سازمانی و وضعیت استخدامی است. دسته دوم سوالات تخصصی پرسشنامه هستند که برای آزمون فرضیههای پژوهش طراحی شدهاند. جهت امتیاز دهی و ارزش گزاری کمی سوالات تخصصی از طیف لیکرت استفاده میشود(جدول 3-1).
بسیار زیاد
زیاد
متوسط
کم
بسیار کم
گزینه انتخابی
5
4
3
2