نگاهی به بخش محصول در آمیخته بازاریابی

محصول می تونه به عنوان یه کالای فیزیکی، یه سرویس قابل ارائه و یا به صورت مجازی باشه که ما به مشتری ارائه می دیم، پس میشه محصول رو به عنوان مهمترین بخش ترکیب بازاریابی در نظر گرفت.

این چهار بخش واسه رسیدن به روش هدف دار مناسب بازاریابی محصول به شما کمک می کنن. هرکدوم از این چهار بخش به نوبه خود از اهمیت بالایی بهره مند هستن و باید با دقیق شدن و فوکوس کردن ودقت فراوون مورد برسی قرار بگیرن تا در آخر بتونن ما رو به یافته های مورد نظر خود در دیجیتال مارکتینگ برسانند.

دیجیتال

سر فصلای این مقاله

  1. محصول
  2. طبقه بندی محصول
  3. بخش محصول در ۴P (آمیخته بازاریابی)
  4. اراده کردن درباره محصول
  5. اراده کردن

  6. علائم یه محصول موفق
  7. پیشرفت محصول
  8. نمونه محصول در عمل

محصول ترکیب بازاریابی

محصول در واقع چیزیه که تولید می شه تا بخشی از نیازای مردم رو برطرف کنه. محصول می تونه فیزیکی مانند یه کالا، یه سرویس قابل ارائه و یا به صورت مجازی باشه. هر محصولی هزینه تولید مخصوص خود رو داره و بعدا باید دارای یه قیمت فروش باشه. به هر حال وجود محصول هر چی که باشه شامل یه چرخه عمر می شه. شرکتا می تونن با در نظر گرفتن این چرخه عمر، پیشرو رقابت با بقیه رقبای حاضر در بخش کاری خود باشن.

قیمت

در واقع یه برند واسه باقی موندن در بازار باید خود رو با این چرخه عمر محصول هماهنگ کنه. سرپیچی از این موضوع به حذف حتی بزرگ ترین برنده های تجاری میرسه. اتفاقی که در صنعت تولید گوشی موبایل واسه نوکیا افتاد رو در ذهنتون مورد بررسی قرار بدین. شرکتی که پیشگام تولید موبایل در جهان بود به دلیل نبود سازگاری با بازار کم کم جای خود رو به رقبای جدید و تازه کار داد و این موضوع حتی تا محو شدن این برند از بازار موبایل هم پیش رفت.

موبایل

یه محصول وقتی موفق عمل می کنه که بتونه جواب گوی نیاز خاصی از بازار باشه. یعنی در واقع باید بتونه کارایی مورد انتظار مصرف کنندگان رو داشته باشه. برندینگ هم بخش مهم دیگری از یه محصول موفقه. مدیران شرکتای بزرگ از اهمیت بالای اون خوب آگاه هستن. چون پیشرفت یه برند می تونه دلیل بزرگ شدن نام تجاری اونا شه و در آخر موجب رسیدن به مشتریائی وفادار تر در بازار می شه.

ویژگیا و ارزش آفرینی

پیشنهاد فروش خاص

در این قسمت ما با بخشی به نام UPS آشنا میشیم. مبنایی که تعیین می کنه چیجوری یه محصول می تونه به فروش بالا تری نسبت به رقبای خود دست پیدا کنه. یه ویژگی یا درواقع یه سری از ویژگیا کمک می کنه تا یه محصول موقعیت بهتری در بازار پیدا کنه. وقتی به بازار نگاه می کنیم می بینیم که اجناس کمی در بازار وجود دارن که بی حریف هستن.

معمولاً واسه هر محصول، چندین حریف با ویژگیای برابر هست. پس در اینجور بازاری شما شدیدا نیازمند داشتن ویژگیای جدا کننده روی اجناس خود هستین، چون که فرق دلیلیه که دلیل خریداری شدن محصول شما تو یه بازار رقابتی می شه. این فرق نه فقط باعث افزایش فروش می شد بلکه دلیل بهبود روند تبلیغات و بازاریابی محصول هم می شه.

طبقه بندی محصول

همه اجناس رو میشه به سه دسته کلی تقسیم کرد:

  • اجناس قابل لمس:

به کالاهایی می گن که به صورت فیزیکی و قابل لمس هستن، مانند لوازم الکتریکی، لباس و چیزای که معمولاً در ویترین مغازه ها میشه دیدشون.

  • اجناس ناملموس:

اینا کالاهایی هستن که به صورت فیزیکی وجود ندارن اما می تونه موجود باشن. مانند یه موسیقی، نرم افزار، بیمه نامه و …

  • اجناس خدماتی:

خدمات هم مثل اجناس ناملموس هستن فرقش اینه که بر اثر یه فعل و عکس العمل اقتصادی بین مشتریان و ارائه دهندگان اتفاق می افته اما دلیل مالکیت یه محصول خاص نمی شه. مانند خدمات نظافت، ماساژ، آموزش زبون و …

اقتصادی

همه کالاهایی که در طبقه بندی بالا قرار دارن رو میشه به شکل زیر هم تقسیم بندی کرد:

  • جنسای مصرفی- اقلامی که مستقیما به وسیله کاربر مصرف می شه مانند ماشین، لباس و …
  • خدمات مصرفی- خدماتی که به کاربر ارائه می شه مانند پیک، سرویس مراقبت و..
  • اجناس تولیدی میانی- کالاهایی که بعداً به عنوان بخشی از یه محصول شرکت دیگه استفاده میشن. مانند قطعه سازی که محصولش رو به شرکت خودرو ساز میده
  • ارائه دهنده خدمات- خدماتی که در مجموعه یه شرکت انجام می شه مانند حسابدار، کارمند و منابع انسانی

محصول ترکیب بازاریابی ۴P

درک عناصری که محصول رو بوجود میاره و دلیل می شه تا شما آگاهانه در بازار ازش استفاده کنین رو بازاریابی محصول میگن. محصول نقش مهمی در چگونگی و پیشرفت وضعیت بازاریابی خود داره. محصول مستقیما روی سه عنصر دیگه آمیخته بازاریابی قیمت، پیشبرد فروش و جایگاه یابی موثره. وقتی شما بتونین خوب محصول و ویژگیای اونو تعریف کنین، درواقع می تونی کمک بزرگی به بقیه عناصر بازاریابی اون کرده باشین.

معنی آمیخته محصول

در دل این آمیخته شریانای اجناس وجود دارن که گروه های جور واجور اجناس رو به همدیگه وصل می کنن. این شریانا ممکنه امتیازات برابر و یا خصوصیتای بارزی رو به اشتراک بزاره. یه شریان محصول از بخشای جور واجور محصول تشکیل شده که به صورت بخشای کامل بوده و دارای ظاهر، کارایی و قیمت گذاری منحصر به فردیه.
هر کدوم از بخشای محصول دارای سه بخش کلی ای میشه که باید روی اونا متمرکز شد. این بخشا شامل برندینگ، بسته بندی، و سرویسای کامله.
قبل از این که این سه عامل بتونن تعریف شن و به عنوان عواملی موثر ترکیب بازاریابی مورد استفاده قرار گیرند، امتیازات محصول و USPا باید توصیف شن.

ایجاد مزیتا

با در نظر گرفتن اهمیت محصول ترکیب بازاریابی، خوبه بدونین که چه کسائی جزو مخاطبان هدف شما واسه فروش محصول هستن. چیجوری باید مزیتای زیادی رو به اونا پیشنهاد بدین، بازخورد بازار به اون چیجوری میشه و وضعیت UPS اون در بازار چیجوریه.
Philip Kotler یه راه آسون واسه معنی مزیتا در بازاریابی محصول ارائه داده اون میگه که یه محصول رو میشه در سه سطح جور واجور دید:

  1. هسته: این سطح اولیه که باید بررسی شه. مزیت اصلی که محصول به مشتریان ارائه میده چیه؟ مثلاً درباره یه دوربین میشه گفت که بهترین وسیله واسه ثبت خاطرات افراده.
  2. فرق: شامل هرگونه مزیت اضافی که واسه جدا کردن محصول از رقباه تا UPS خود رو برجسته تر کنه. مثلا ما میگیم همه دوربینا همون مزیت اصلی (هسته) رو که در بالا گفته شد ارائه میدن. اما هر ویژگی اضافی که محصول رو جدا می کنه دلیل قوی تر شدن برند تجاری شما می شه
  3. تکمیل کردن: در آخر باید محصول رو به طور کامل آزمایش کرد تا بفهمیم که محصول ما چه ویژگیایی رو به مشتری ارائه میده و به مشتریائی وفادار دست پیدا کنیم. در ادامه مثال بالا میشه گفت که پس از فروش با ارائه پشتیبانی، خدمات پس از فروش، ضمانت نامه، تماس تلفنی و … باید بازم با مشتری همراه بود.

اراده کردن درباره محصول

با درک اینکه امتیازات یه محصول تا چه حد می تونه روی بازاریابی و فروش اون اثر بزاره، شرکت حالا می تونه واسه ساخت محصول خود تصمیمات بهتری بگیره، این تصمیمات معمولاً عبارت ان از:

اراده کردن درباره طراحی:

شرکت اول باید تصمیم بگیره که طراحی اصلی محصول به چه شکل باشه تا بتونه بهترین کمک رو به آمیخته بازاریابی اون کنه. باید بدونین که طراحی موفق محصول درواقع یه مکمل مهم واسه ویژگیای محصول میشه

اراده کردن درباره کیفیت:

کیفیت یه محصول یکی از مهم ترین عوامل ترکیب بازاریابی میشه. خیلی از مسائل مانند قیمت و بازار هدف در بازاریابی به کیفیت محصول برمیگرده.

اراده کردن درباره آینده:

ویژگی پایانی محصول چه میشه؟ عملی هستن و آخرسر به مزیتای واقعی منجر می شن.

اراده کردن درباره برندینگ:

در آخر نوع برندینگ شما که براساس امتیازات محصول انجام می شه می تونه محصول رو از یه کالای عادی به یه پرچم دار در بازار خود تبدیل کنه. ساخت برندیگ زمان بره اما با کیفیت و ایجاد امتیازات خوب می تونین به مرور برندینگ محصول رو تقویت کنین.

پیشرفت محصول

پیشرفت یه محصول یعنی ایجاد ورژنای جدید از همون محصول که حالا بعضی از اشکالات اون رفع شده و مزیتای جدیدی با در نظر گرفتن گذشت زمان و نیاز مشتریان به اون اضافه شده. این موضوع حتی شامل یه محصول به طور کاملً جدید هم می شه. این تغییرات یا حتی ساخت محصول جدید باید پس از برسی نیازای تازه مشتریان در بازار انجام شه. پیشرفت محصول به طور طبیعی شامل مراحل زیره:

  1. ارائه ایده های جدید
  2. ایده

  3.  آوردن ایده ها روی کاغذ
  4.  ساخت و تست ایده های جدید
  5. بررسی سودآوری ایده
  6. انجام آزمایش
  7.  پایانی کردن مفاهیم فنی
  8. برسی جنبه های تجاری
  9.  گرفتن بازخورد از بازار

عواملی که واسه پیشرفت یه محصول جدید باید در نظر داشته باشین

اگه کارآفرینان تازه کار بخوان روند قدم به قدم پیشرفت محصول که در بالا ذکر شد رو بکنن، ممکنه کمی واسه اونا هزینه بر و سخت باشه. به خاطر همین بیشتر اونا تلاش می کنن که با ترکیب چند مرحله در همدیگه پیشرفت سریع تر و کم هزینه تری رو واسه محصول خود رقم بزنن. مثلاً اونا نمی تونن یه محصول رو تولید کرده و در بازار ارائه بدن تا بررسیای لازم انجام شه.

اونا هم اینکه باید بتونن از راه پیشرفت برنامه اجناس، اندازه پتانسیل محصول خود رو در بازار از راه بررسیای نیاز به دست بیارن. پس کارآفرینان تازه کار به یه برنامه جدید واسه پیشرفت محصول خود نیاز دارن. برنامه ای که براساس تحلیل کامل بازار، محصول رقبا، روش هدف دار قیمت گذاری، هزینه تولید و تدارکات طراحی شده باشه. این بررسیا اگه خوب انجام شه می تونه به پیشرفت محصول شما با کمترین هزینه کمک کنه.

چرخه عمر محصول

یکی از مهم ترین مسائلی که درباره هر محصول باید در نظر گرفت، چرخه عمر محصوله. یه محصول معمولی مراحل زیر رو طی می کنه:

  1. مقدمه: دوره رشد آهسته محصول پس از تولید
  2.  رشد: مرحله رشد سریع بعد از جا افتادن محصول
  3. بلوغ: دوره ای که محصول در همه جای بازار هست و کم کم با کم شدن فروش مواجه می شه
  4.  کاهش: در این دوره دیگه محصول خریداری نداره و نیازه از چرخه تولید خارج شه

آموزش اصول دیجیتال مارکتینگ

هرآنچه واسه ورود قوی به دنیای بازاریابی دیجیتال باید بدونین

فرصت محدوده ثبت نام کنین

نکته: شما باید بتونین این چرخه رو از قبل درباره محصولی که قراره به بازار ارائه بدین پیش بینی کنین. شناخت دقیق وضعیت چرخه عمر محصول به بازاریابی اون کمک فوق العاده ای می کنه و میدونید در چه مرحله ای باید بازاریابی رو شدت بدین یا اونو متوقف کنین.

نشونه هایی از یه محصول موفق

یه محصول موفق به طور طبیعی نیاز داره که:

  •  نیازای مشتریان رو رفع کنه
  • از نظر کیفیت در سطح بالایی قرار داشته باشه
  •  تولید اون کم هزینه باشه تا بتونه با قیمت معقولی به مشتری تحویل داده شه و حاشیه سود هم واسه شما محفوظ باشه
  •  از نظر طراحی، نام تجاری و قیمت جذابیت داشته باشه
  • قادر به تحریک بازار واسه رفع نیازای نامعلوم و جدید جامعه باشه
سؤالات کلیدی که در پیشرفت یه محصول موفق باید پرسیده شه

به خاطر ایجاد یه محصول و پیشرفت درست اون نیازه در روند طراحی و ساخت، سؤالات مهمی از خودتون سوال کنین تا رسیدن به جواب اونا کمک کنه که در آخر محصول مناسبی به بازار عرضه کنین:

  •  مشتری از این محصول دقیقاً چه می خواد؟
  • محصول باید چه ویژگیایی واسه پاسخگویی به نیازای بازار داشته باشه؟
  •   ویژگیای ندیده گرفته شده ای میشه به محصول اضافه کرد که ارزش اونو بالا ببره؟
  •   محصول ویژگی داره که هیچ ارزش افزوده کردی ایجاد نکنه و بشه اونو حذف کرد؟
  • مصرف کننده چیجوری از این محصول استفاده می کنه؟
  •  محصول در کجا بیشتر استفاده میشن؟
  • نام محصول چیه؟
  •  برند تجاری چه تأثیری روی محصول داره؟
  • UPS محصول چیه؟
  • چیجوری مخاطبان از وجود این محصول باخبر می شن؟
  • وضعیت هزینه تولید و سودآوری محصول چیجوریه؟

این سؤالات مهم کمک می کنن تا بتونین یه محصول رو خوب طراحی و تولید کنین. این سؤالات در اصلاح ورژن جدید اجناس هم کاربرد داره.

STARBUCKS – یه محصول قوی

در آخر اگه بخوایم به یه مثال بسیار خوب در این مورد اشاره کنیم استارباکس می تونه نمونه مناسبی در این مورد باشه. استارباکس تونست یه برند تجاری و نام قوی رو در بازار واسه سالیان سال بسازه. تمرکز شدید روی بازار، پیشرفت محصول و نام تجاری دلیل شد تا اونا به یکی از بزرگ ترین کافی شاپای زنجیره ای جهان تبدیل شن.

این شرکت نظرات مشتریان رو به طور جدی مورد بررسی قرار می داد و اجازه می داد تا مشتریان اصلی، راه برند تجاری اونا رو تعیین کنن. UPS و کار و کاسبی اصلی استارباکس، ارائه قهوه با کیفیت بود. اونا مدل کسب و کارشون رو براساس دقیق شدن و فوکوس کردن روی کیفیت و تضمین محصول گذاشتن، چون می خواستن که مشتریان همیشه بهترین تجربه ممکن از مراجعه به استارباکس رو پیدا کنن.

اونا اجازه می دادن تا مشتریان قهوه خودشون رو بسازن، اما نکته باحال اینجا بود که اگه مشتری از قهوه ای که خودش ساخته راضی نبود، می تونست پولی پرداخت نکنه و دوباره یه قهوه درست کنه. این ترفند شدیدا رضایت مشتری از برند استارباکس رو بالا برد. بعد از ۵ سال شرکت عزمشو جزم کرد ارائه ساندویچ رو به طور کاملً متوقف کنه و تمرکزش رو روی هدف اصلی یعنی قهوه بزاره این تصمیم به شکل زیادی هزینه اونا رو کم کرد.

یکی از مهم ترین دلایل اونا واسه این کار ترکیب شدن بوی ساندویچ با قهوه بود که دلیل می شد مشتریان لذت کافی رو از خوردن قهوه نبرن.
این تجربه نشون داد که تا چه حد دقیق شدن و فوکوس کردن بر محصول اصلی واسه برند تجاری مهمه.

نتیجه گیری

در آخر باید بگیم واسه داشتن یه محصول خوب، موفق و موثر با اندازه فروش بالا، شما باید تموم این عوامل زنجیر وار رو در جا و زمان مناسب رعایت کنین چون که محصول چیزیه که شما به مشتری ارائه می دید پس اصلی ترین دلیلی که دلیل جذب و وفاداری مشتری نسبت به شما می شه محصوله.

پس شما باید در بخش محصول بسیار با احتیاط عمل کنین و هم اینکه هدف گذاریای مناسب روش هدف دار کار و کاسبی خودتون رو خوب تنظیم کنین تا به یافته های مطلوب خود برسین.