موسسات مالی و اعتباری و محاسبه کارایی واحدهای


Widget not in any sidebars

تحلیل پوششی داده‌ها روشی است که توسط چارنز و کوپر در سال 1957 به‌منظور ارزیابی عملکرد و محاسبه کارایی واحدهای تصمیم‌گیرنده ارائه شد. تحلیل پوششی داده‌ها بیان‌گر تکنیکی ناپارامتریک برای سنجش و ارزیابی کارایی نسبی مجموعه‌ای از سازمان‌ها با ورودی‌ها و خروجی‌های قطعی است. با توجه به اهمیت بانک‌ها به‌عنوان شریان اقتصادی جامعه سعی بر آن شده است که بارویکرد جدیدی به ارزیابی عملکرد شعب بانک‌ها به‌ روش تحلیل پوششی داده‌ها با استفاده از نرم افزار بپردازیم. در مطالعات گذشته بیشتر سعی در ارزیابی عملکرد سازمان‌ها با معیارها و شاخص‌های مثبتی هم‌چون تجهیز منابع و تخصیص مصارف مد‌نظر بوده و بیشتر به سازمان‌هایی هم‌چون بانک به دید سازمان‌های با نگرش واسطه‌ای و یا تولیدی نگریسته شده است در حالی‌که در پژوهش پیش رو، به بانک از منظر سازمانی با نگرش تولیدی -واسطه‌ای به‌صورت توام پرداخته شده است. علاوه بر آن با به‌کارگیری ورودی نامطلوبی هم‌چون مطالبات معوق و تاثیر آن بر کارایی اقدام به ارزیابی عملکرد نه تنها با معیارها و شاخص‌های مثبت بلکه معیارهای منفی نیز لحاظ شده است. در این پایان‌نامه ضمن بررسی کاربرد مدل‌های تحلیل پوششی داده‌ها در ارزیابی عملکرد بانک‌ها، به ارائه و تحلیل نتایج تحقیقات انجام شده در زمینه بانک پارسیان استان گیلان می‌پردازیم.
واژه‌های کلیدی: ارزیابی عملکرد، کارایی، تحلیل پوششی داده‌ها، عملکرد بانک پارسیان
فصل اول
کلیات پژوهش
1-1. مقدمه
امروزه سازمان‌ها دریافته‌اند که باید از میزان کارایی واحدهای خود آگاهی داشته باشند تا بتوانند بر اساس آن وضعیت منابع و مصارف خود را متناسب نمایند. پیشرفت و بهبود عملکرد واحدهای سازمان نیز در گرو همین ارزیابی عملکرد می‌باشد. اگر این فرایند به خوبی طراحی و اجرا گردد و نتایج آن به‌طور صحیح مورد استفاده قرار گیرد، ابزاری کارآمد در جهت تحقق اهداف سازمان بوده و به استفاده موثر و کارا از منابع کمک خواهد کرد.
فرایند ارزیابی عملکرد نوعی بازخورد می‌باشد که با هدف تعیین کارایی واحدهای سازمان اجرا شده و لذا ابزاری برای شناخت نقاط قوت و ضعف مدیریت منابع سازمان می‌باشد. بهبود مستمر عملکرد سازمان‌ها نیروی عظیم هم‌افزایی را ایجاد می‌کند که این نیروها، پشتیبان برنامه رشد و توسعه و ایجاد فرصت‌های تعالی سازمان می‌گردد.
بدون بررسی و کسب آگاهی از میزان پیشرفت و دستیابی به اهداف و بدون شناسایی چالش‌های پیش روی سازمان و اطلاع از میزان اجرای سیاست‌های تدوین شده و شناسایی مواردی که به بهبود جدی نیاز دارند، بهبود مستمر عملکرد که لازمه حفظ و بقاء سازمان می‌باشد، میسر نخواهد شد. بهبود عملکرد نیز مستلزم اندازه‌گیری و ارزیابی تمامی موارد فوق می‌باشد. هرچه را نتوان اندازه‌گیری کرد، نمی‌توان کنترل کرد. و هرچه را نتوان کنترل کرد، مدیریت آن امکان‌پذیر نخواهد بود. موضوع اصلی در تمام تجزیه و تحلیل‌های سازمانی، عملکرد است و بهبود آن مستلزم اندازه‌گیری است. و از این‌رو سازمان بدون داشتن سیستم ارزیابی عملکرد، غیر قابل تصور است و سیستم بانکی نیز از این قاعده مستثنی نمی‌باشد. سیستم‌های کنونی ارزیابی عملکرد که در نظام بانکی به‌کار گرفته می‌شود، دارای معایب بسیاری است. از جمله اهمیت و امتیاز بالای میزان سپرده‌ها به‌ویژه سپرده قرض‌الحسنه در مقایسه با سایر معیارها، تاثیرپذیری اهمیت و امتیاز معیارها از نظر مدیران ارشد و در نتیجه تغییر مداوم این امتیازها که با تغییر مدیران اتفاق می‌افتد. لذا تحلیل یک سیستم ارزیابی که بر روش‌های دقیق ریاضی و علمی پایه‌گذاری شده و همراه با تغییرات محیطی، به‌روز گردد، موضوعی حیاتی است.
1-2. پرسش اصلی تحقیق (مساله تحقیق )
ﮐﺪام‌ﯿﮏ از ﻣﺪل‌های ﺗﮑﻨﯿﮏ تحلیل پوششی داده‌ها ﺑﺮای ارزﯾﺎﺑﯽ ﻋﻤﻠﮑﺮد ﺳﺎزﻣﺎن‌های ﺧﺪﻣﺎﺗﯽ (ﺑﺎنک‌ها) ﺳﺎزﮔﺎری ﺑﯿﺸﺘﺮی دارد؟
ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﯽ‌ﺗﻮان ﺑﯿﻦ ﺷﻌﺐ ﮐﺎرا و ﻧﺎﮐﺎرای بانک پارسیان استان گیلان ﺷﻨﺎﺧﺖ ﺑﯿﺸﺘﺮی بهﺪﺳﺖ آورد؟
1-3. بیان مساله
امروزه ارزیابی عملکرد و یا مدیریت عملکرد در مجموعه‌ها، بانک‌ها و موسسات مالی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. ابداع شیوه‌های نوین ارزیابی عملکرد در موسسات مالی و اعتباری گواه این ادعا است. بانک‌ها به‌عنوان متصدیان بخش پولی اقتصاد و به‌دلیل سرعت بازتاب سیاست‌های این بخش در کل جامعه، نقش بسیار موثری در ایجاد و حفظ رشد پایدار اقتصادی دارند. با وجود یک شبکه از شعب بانکی کارا در هر نظام اقتصاد، ضمن استفاده بهینه از منابع کم‌یابی چون سرمایه، نیروی انسانی و حتی زمان، روند رشد و توسعه اقتصادی نیز بدون تردید تسریع خواهد شد.
ارزیابی شرط لازم مدیریت است. اگر چیزی را نتوان ارزیابی نمود نمی‌توان آن‌را مدیریت کرد. سرمایه‌گذاری و مدیریت روی دارایی‌های نامشهود در بالندگی و شکل‌گیری سازمان‌های مشتری‌مدار و پاسخ‌گو منجر به تولید خدمت ارزان و بالارفتن سطح رضایت‌مندی جامعه هدف می‌گردد. امروزه دیگر نمی‌توان با ابزارهای اندازه‌گیری عملکرد دوران اقتصاد صنعتی، موفقیت سازمان را سنجید. روش ارزیابی متوازن ابزاری برای ترجمه چشم‌انداز و راهبرد سازمان در قالبسنج‌های جامع ارزیابی عملکرد است که چارچوبی برای ارزیابی راهبردی و سیستم مدیریت فراهم می‌سازد. در این پایان‌نامه به ارزیابی کاملی از شعب بانک پارسیان استان گیلان با استفاده از تکنیک‌های غیر پارامتری به‌ویژه تحلیل پوششی داده‌ها پرداخته خواهد شد.
1-4. سوابق مربوط
تحقیقاتی که تا کنون در باب ارزیابی عملکرد شعب بانک پارسیان انجام شده است بیشتر تاکید بر جنبه های فنی عملکرد بوده و یا یک بعد خاص از عملکرد در نظر گرفته شده است. تحقیق حاضر جهت رفع این نواقص، سعی در ارائه یک مدل جامع برای ارزیابی عملکرد و رتبه‌بندی شعب در صنعت بانک‌داری دارد که علاوه بر جنبه‌های محسوس عملکرد، جنبه‌های نامحسوس عملکرد را نیز در نظر می‌گیریم و در حقیقت این مدل سعی در واقعی‌تر نمودن نتایج ارزیابی عملکرد به‌منظور اخذ تصمیمات متناسب با شرایط پیچیده و رقابتی کنونی دارد .از میان تحقیقاتی که در زمینه بانک‌داری انجام شده است می‌توانیم به موارد زیر اشاره کنیم
عوامل موثر بر افزایش وفاداری در مشتریان بانک‌ها.
ارتباط بین عملکرد اجتماعی و عملکرد مالی در بانک‌های خصوصی و دولتی.
بررسی تاثیر الزامات کفایت سرمایه بر عملکرد و هزینه‌های واسطه‌گری بانک‌های ایران.
1-5. فرضیه‌ها
ماهیت این تحقیق به‌گونه ای است که شامل فرضیه‌هایی که قابل آزمودن با آزمون‌های فرض آماری باشند، نمی‌باشد. اما به‌طور توصیفی فرضیه این تحقیق به‌صورت زیر است کارآمدی شعب بانک پارسیان استان گیلان را می‌توان با استفاده از تکنیک DEA ارزیابی نمود. به‌ویژه کارایی هزینه‌ای و کارایی درآمدی را می‌توان در شعب بانک پارسیان گیلان اندازه‌گیری نمود.
1-6. اهداف تحقیق
هدف اصلی این تحقیق به‌کارگیری مفهوم زنجیره خدمت – سود جهت شناسایی ابعاد عملکردی بانک پارسیان و تعیین کارایی نسبی شعب آن در ابعاد مختلف عملکردی و در نهایت مشخص‌سازی رتبه شعب مورد بررسی می‌باشد. اندازه‌گیری کارایی‌های هزینه‌ای، درآمدی و فنی شعب بانک پارسیان استان گیلان از اهداف دیگر این تحقیق می‌باشد.