مقاله درباره عوامل مؤثر بر بهره وری نیروی انسانی و عوامل مؤثر بر بهره وری

چنانچه بخواهیم با استفاده از مقدمات فوق الذکر به تحلیل مدل ها بپردازیم باید آنها را حداقل به سه گروه تقسیم کنیم :
1- مدل هائی که فقط به یکی از عوامل سه گانه ( آموزش ، انگیزه های مالی ، انگیزه های غیر مالی ) پرداخته اند .

  • این گروه شامل مدل های شماره 1 ، 2 ، 11 ، 18 ، 19 است که در هر 5 مورد فقط به انگیزه های غیر مالی اشاره دارند .
    2- مدل هائی که فقط به دو عامل از عوامل سه گانه اشاره دارند این گروه شامل مدل های شماره 6 ، 8 ، 10 ، 12 ، 16 است .
    3 – مدل هائی که هر سه عامل آموزش ، انگیزه های مالی و انگیزه های غیر مالی را در کنار هم مورد توجه و اشاره قرار داده اند . این گروه شامل مدل های 3 ، 4 ، 5 ، 7 ، 9 ، 13 ، 15 ، 17 ، 20 ، 21 و 22 است .
    در نظر اول چنین می نماید که گروه های اول و دوم از آنجا که تمام اجزاء مؤثر در مجموعه را در بر ندارند کامل نیستند و نمی توانند به عنوان یک مدل جامع و ایده آل بیانگر عوامل مؤثر بر بهره وری نیروی انسانی سازمان ها باشند . اما قبل از اظهار نظر قطعی باید دو نکته را مورد توجه قرار داد :
    اولاً – مدل به معنی « واقعیت ساده شده » است به این معنی که هیچ مدلی نمی تواند آئینه تمام نمای واقعیت باشد و اصولاً استفاده از مدل با این دلیل صورت می گیرد که عوامل متعدد و پیچیده موجود در دنیای واقع را به چند عامل اصلی و کلی محدود کنیم و تصویری ساده اما نسبتاً دقیق از واقعیت بسازیم که ما را در درک واقعیت یاری کند .
    ثانیاً با استفاده از دیدگاه اقتضائی باید اذعان کنیم که هر مدل در محیطی که اقتضای خاصی را داشته شکل گرفته و هر یک از سازندگان مدل ها در دنیائی که ساخته شده از تجربیات ، انگیزه ها ، نیازها و علائق آنهاست دست به مدل سازی زده اند . به این ترتیب نمی توان به سازنده مدلی که در آن برای مثال فقط به انگیزه های غیر مالی اشاره شده این ایراد را وارد کرد که به انگیزه های مالی یا آموزش بی اعتنا بوده است ، چرا که احتمالاً در سازمان یا سازمان های مورد بررسی او ، این دو عامل مهم به میزان کافی و لازم وجود داشته و اشاره یکجانبه به انگیزه های غیر مالی به این منظور صورت گرفته که به تکمیل مجموعه عوامل مؤثر بر بهره وری این سازمان ها کمک کند .
    بطور کلی باید دانست که هر پژوهش علمی از دو بخش متمایز تشکیل می شود :
    انتخاب سوژه که تابع ارزش ها و نگرش های پژوهش گر است .
    مرحله داوری در مورد آنچه انتخاب شده که باید فارغ از ارزش ها و نگرش های حاکم بر فکر پژوهشگر انجام شود . در واقع در این مرحله است که به کمک روش های مثبت باید کار را به شیوه ای غیر شخصی به انجام رساند .
    بنابراین همانگونه که با استفاده از مفهوم دیدگاه اقتضائی گفته شد انتخاب عوامل مؤثر بر بهره وری کارکنان سازمان را در واقع یک کار شخصی و تابع ارزش های محقق بوده و نوعی گزینش ادراکی است .
    در یک طبقه بندی دیگر می بینیم که در بین مدل های معرفی شده ، 7 مدل خاستگاه غربی دارد که طی آنها فقط در سه مدل به آموزش و در سه مدل به انگیزه های مالی به عنوان عوامل مؤثر بر بهره وری کارکنان اشاره شده در حالیکه انگیزه های غیر مالی در هر 7 مدل مطرح شده است و این امر نشان می دهد که انگیزه های مالی و عامل آموزش تا حدود زیادی برای کارکنان سازمان های غربی مورد بررسی تأمین شده است .
    همچنین 5 مدل از مدل های معرفی شده خاستگاه ژاپنی دارند . در این مدل ها نیز در سه مورد به آموزش و در 2 مورد به انگیزه های مالی اشاره شده در حالیکه انگیزه های غیر مالی در همه مدل ها ذکر شده است . ظاهراً در این کشور نیز این دو گروه از عوامل تا حدود قابل توجهی ارضاء گردیده است .
    و بالاخره 8 مدل نیز توسط اساتید و محققان ایرانی ارائه شده که در 6 مورد به آموزش و در هر 8 مورد هم به انگیزه های مالی و هم به انگیزه های غیر مالی به عنوان عوامل مؤثر بر بهره وری کارکنان سازمان ها اشاره شده است . این امر نشان می دهد که هیچ یک از عوامل سه گانه ( آموزش ، انگیزه های مالی و انگیزه های غیر مالی ) هنوز در کشور ما بصورتی مؤثر و محسوس تأمین و برآورده نشده و هنوز تمام این عوامل از نقش و تأثیر قابل توجهی در بهره وری کارکنان برخوردارند .
    با توجه به همه دلائل و عوامل فوق الذکر باید گفت هیچ یک از مدل های 22 گانه معرفی شده در این تحقیق نباید بصورت مطلق مورد پذیرش یا انکار قرار گیرند و داوری در مورد اعتبار ، دقت و صحت آنها موکول به آشنائی با مقتضیات زمانی و مکانی است که این مدل ها تحت آن شرایط شکل گرفته اند .
    در واقع علت اصلی معرفی مدل ها این بوده است که زمینه اولیه نسبتاً کامل و جامعی برای آشنائی با عوامل مؤثر بر بهره وری نیروی انسانی در شرایط مختلف ، فراهم آید و سپس این عوامل با توجه به اقتضای زمانی و مکانی مورد نظر پژوهش حاضر ، یعنی کارخانجات خودرو سازی کشور ، به محک تجربه گذاشته شود .
    با این اوصاف باید اذعان کرد که نتایج این تحقیق نیز هم از نظر زمان و هم از نظر مکان محدود هستند و فقط می توان این نتایج را در شرایط زمانی حاضر و در سازمان های مورد نظر ( بررسی) بکار بست و سایر شرایط زمانی و مکانی اقتضای تحقیق و بررسی دیگری را دارند .

    « فصل سوم »
    جامعه آماری

    این نوشته در مقالات و پایان نامه ها ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.