روش آلفای کرونباخ و روایی یا اعتبار


Widget not in any sidebars

روایی یا اعتبار پرسشنامه (Validity)
مقصود از روائی آن است که وسیله اندازه گیری، بتواند خصیصه و ویژگی مورد نظر را اندازه بگیرد. اهمیت روائی از آن جهت است که اندازهگیریهای نامناسب و ناکافی می تواند هر پژوهش علمی را بی ارزش و ناروا سازد(خاکی،1378).
در یک پژوهش برای بررسی روایی پرسشنامه از روش روایی محتوائی، ملاکی و اعتبار سازه استفاده می شود. روایی محتوائی بیشترین کاربرد را در تعیین روائی یک مقیاس دارد. اعتبار محتوای یک ابزار اندازه گیری به سوال های تشکیل دهنده آن بستگی دارد. برای تعیین اعتبار محتوائی پرسشنامه به تعدادی از صاحب نظران و اساتید مدیریت و علوم رفتاری از جمله استاد راهنما و مشاور داده شده و از آنها در مورد سوالات و ارزیابی فرضیه ها نظرخواهی می گردد تا روائی پرسشنامه را تایید نمایند.
پایائی یا اعتماد پرسشنامه (Reliability)
قابلیت پایائی یکی از ویژگی های فنی ابزار اندازه گیری است که نشان دهنده این است که ابزار اندازه گیری تا چه اندازه نتایج یکسانی در شرایط مشابه به دست می دهد. بازآزمائی، آزمون همتا، تصنیف، کودر-ریچاردسون و آلفای کرونباخ از جمله روشهای سنجش پایائی هستند که در این جا روش آلفای کرونباخ تشریح می شود.
یکی از روش های محاسبه قابلیت پایایی، ضریب آلفای کرونباخ می باشد که برای محاسبه آن  ابتدا باید واریانس نمرات هر سوال پرسشنامه و واریانس کل آزمون را محاسبه کرد و سپس با استفاده از فرمول زیر مقدار ضریب آن  را محاسبه نمود(بازرگان،1376).
α = ضریب آلفای کرونباخ
k = تعداد سوال های پرسشنامه
= واریانس مربوط به سوال i
= واریانس کل آزمون
ضریب آلفای کرونباخ در یک پژوهش، با یک مطالعه مقدماتی با توزیع 20 الی 30 پرسشنامه محاسبه میشود. لازم به ذکر است چنانچه ضریب آلفای کرونباخ بیش از 7/0 محاسبه گردد، پایایی پرسشنامه مطلوب ارزیابی می شود.
تهیه مقیاس لیکرت
برمبنای نظریه چرچیل (1979) برای ایجاد یک مقیاس زمانیکه ابعاد موضوع مورد مطالعه شناسائی شدند باید مجموعه ای از آیتم ها در ارتباط با هر بعد ایجاد گردند(سین و دیگران،2005). براساس مطالعه متون مشابه، مصاحبه و مباحثه های تفصیلی با اساتید راهنما و مشاور و نیز  براساس نظر متخصصان و مدیران رده بالای سازمان مورد مطالعه، آیتم های مورد نظر جهت سنجش هر بعد شناسائی، تحلیل و غربال میگردد تا در نهایت یک مقیاس چند بعدی که روائی آن  از نظر متخصصان علمی و عملی مورد تائید بوده است، توسعه داده شود.
در تهیه و تدوین پرسشنامه میتوان از یک پرسشنامه استاندارد استفاده کرده و با نظر کارشناسان و ادبیات پژوهش آنرا بومیسازی و متناسب با فضای کلی حاکم بر پژوهش نمود.
پرسشنامه مورد استفاده در یک پژوهش عموماً متشکل از دو دسته سوالات عمومی و تخصصی است. دسته اول سوالات عمومی پیرامون مشخصات فردی پاسخ دهندگان مانند جنسیت، سن، میزان تحصیلات، مرتبه سازمانی و وضعیت استخدامی است. دسته دوم سوالات تخصصی پرسشنامه هستند که برای آزمون فرضیههای پژوهش طراحی شدهاند. جهت امتیاز دهی و ارزش گزاری کمی سوالات تخصصی از طیف لیکرت استفاده میشود(جدول 3-1).
بسیار زیاد
زیاد
متوسط
کم
بسیار کم
گزینه انتخابی
5
4
3
2