دانلود مقاله اثرات نامطلوب و برنامه ریزی

  • عطش و افزایش دفع ادرار در اثر مصرف گلوکوکورتیکویید به علت جلوگیری از ترشح هورمون ضد ادراری و کاهش حساسیت کلیه به آن است. گلوکوکورتیکوییدها هم چنین دفع پتاسیم و احتباس سدیم را از کلیه افزایش می دهند. این ترکیبات، سبب افزایش دفع ادراری و کاهش جذب کلسیم از روده شده و ذخایر کلسیم را تخلیه می کنند. گلوکوکورتیکوییدها، سبب مهار استئوبلاست ها، تحریک استئوکلاست ها و افزایش ترشح پاراتیرویید شده که بر ترمیم استخوان تأثیر می کنند.
    تعدادی از روندها، مسئول اثرات ضد التهابی و تضعیف ایمنی گلوکوکورتیکوییدها به شمار می روند. این ترکیبات برای حفظ محیط داخلی بدن، به نفوذپذیری رگ ها و گردش خون کمک کرده و غشاهای سلولی و لیزوزومی را پایدار می کنند. اما گلوکوکورتیکوییدها در التهاب حاد، نفوذپذیری رگ را کاهش داده و از مهاجرت و خروج لنفوسیت های چند هسته ای از بافت ها جلوگیری می کنند. این ترکیبات با ایجاد مرگ برنامه ریزی شده سلول (آپوپتوزیس) در سلول های لنفویید طبیعی، از بیان کلونال لنفوسیت های B , A جلوگیری کرده و تعداد ائوزینوفیل ها، بازوفیل ها و مونوسیت ها را کاهش می دهند و بدین ترتیب مانع ایمنی سلولی می شوند. از سوی دیگر، گلوکوکورتیکوییدها مانع از به حاشیه رفتن نوتروفیل ها شده و آزاد شدن نوتروفیل های بالغ را از مغز استخوان افزایش می دهند. این ترکیبات در بافت های دچار التهاب، از بیگانه خواری و تشکیل رادیکال سمی اکسیژن آزاد در ماکروفاژها و مونوسیت ها جلوگیری می کنند. گلوکوکورتیکوییدها در مراحل آخر التهاب، مانع فعالیت فیبروبلاست ها شده و فیبروز و تشکیل بافت جوشگاهی را کاهش می دهند بنابراین روند ترمیم زخم آهسته می شود.
    گلوکوکورتیکوییدها ساخت و آزادسازی تعدادی از واسطه های شیمیایی از قبیل پروستوگلاندین ها، لوکوترین ها، هیستامین، سایتوکین ها، کمپلمان و عامل فعال کننده پلاکت را تعدیل کرده و هم چنین تولید آنزیم های القا کننده اکسید نیتریک سینتتاز و تخریب کننده غضروف هم چون کلاژناز را کاهش می دهند.
    گلوکوکورتیکوییدها بر سامانه‌های هورمونی نیز مؤثرند. امروزه تمام داروهای گلوکوکورتیکوییدی در حال مصرف از فعالیت محور هیپوتالاموس ـ هیپوفیز ـ غده فوق کلیه جلوگیری کرده که منجر به اثرات نامطلوب مهمی از نظر بالینی می شوند.
    تجویز و فارماکوکینتیک :
    اشکال دارویی استرویید برای تجویز خوراکی، تزریقی و موضعی در دسترس اند. بسیاری از استروییدها از قبیل پردنیزون، پردنیزولون، متیل پردنیزولون و دگزامتازون پس از تجویز خوراکی به خوبی جذب شده و به ویژه وقتی که به مدت یک یا چند هفته به درمان ضد التهابی نیاز است مفیدند. سایر ترکیبات برای مصرف تزریقی در دسترس هستند.
    فسفات سدیم و نمک های سوکسینات در آب بسیار محلول اند و وقتی به صورت وریدی تجویز شوند، اثر آن ها به سرعت ظاهر می شود و اغلب در درمان شوک به کار می روند. سایر اشکال دارویی تزریقی، استرهایی نظیر متیل پردنیزولون استات و تری آمسینولون استوناید هستند که حلالیت آن ها در آب کم است. آزاد شدن کورتیکواستروییدها از این ترکیبات به آرامی صورت می گیرد و ممکن است منجر به بروز اثرات ضد التهابی شده و برای هفته ها، محور هیپوتالاموس ـ هیپوفیز ـ غده فوق کلیه را تضعیف کنند. ترکیبات کورتیکواستروییدی موجود به صورت تجویز موضعی یا تجویز در جراحت در درمان التهاب پوست، چشم یا گوش مؤثرند. هر چند که تجویز گلوکوکورتیکوییدها در مفصل مورد بحث و جدل بسیاری است اما از این ترکیبات در مدیریت بیماری التهابی مفصل در انسان، حیوانات و به ویژه اسب استفاده شده است. جذب گلوکوکورتیکوییدها از محل تجویز موضعی ممکن است در حدی باشد که محور هیپوتالاموس ـ هیپوفیز ـ غده فوق کلیه را تضعیف کند.
    کورتیزول یا آنالوگ های ساختگی آن، پس از جذب تا حدود 90 درصد به طور برگشت پذیر به پروتئین های پلاسما و بیشتر گلوبولین و آلبومین پیوند می شوند. فقط بخش متصل نشده برای بروز اثرات فیزیولوژیک و فارماکولوژیک در دسترس است. در غلظت های بالای کورتیکواستروییدها، ظرفیت اتصال به پروتئین ممکن است افزایش پیدا کند. این ترکیبات به طور کلی در کبد متابولیزه شده که احیا و کونژوگه می شوند. مشتقات محلول در آب تشکیل شده که توسط کلیه دفع خواهند شد.
    اثرات جانبی :
    اثرات نامطلوب یا سمی گلوکوکورتیکوییدها، به علت مصرف طولانی مدت مقادیر بیش از مقدار فیزیولوژیک که برای کنترل اختلالات التهابی یا ایمونولوژیکی به کار می رود، رخ می دهند. تجویز طولانی مدت گلوکوکورتیکوییدها ممکن است منجر به سندرم کوشینگ ناشی از درمان شود که علایم آن، عطش، ادرار فراوان، مو ریختگی قرینه دو طرفی، افزایش حساسیت به عفونت، میوپاتی محیطی و آتروفی عضلانی و انتشار مجدد چربی بدن است.
    اثرات ساخت گلوکز و ضدیت گلوکوکورتیکوییدها با انسولین ممکن است سبب شروع دیابت شیرین شده و یا سبب تشدید این نوع دیابت در حیوانات مبتلا به آن شود. تضعیف طولانی مدت محور هیپوتالاموس ـ هیپوفیز ـ غده فوق کلیه، ممکن است سبب تحلیل غده فوق کلیه و بروز پرکاری ثانویه قشر غده فوق کلیه در اثر درمان شود. در حیوانات مبتلا، توقف ناگهانی درمان با گلوکوکورتیکویید، ممکن است منجر به سندرم شبه آدیسون شود که علایم آن بی حالی، ضعف، استفراغ و اسهال است. در موارد شدید، شوک گردش خون و مرگ ممکن است روی دهد.
    گلوکوکورتیکوییدها، موجب تجمع گلیکوژن در سلول های کبدی می شوند که منجر به اختلال کبدی و بزرگ شدن آن شده و سبب تحریک تولید ایزوآنزیم های آلکالین فسفاتاز اختصاصی استرویید خواهند شد. احتمال دارد نوسازی آهسته سلول های روده و جلوگیری از بروز اثر محافظتی پروستاگلاندین ها در روده در اثر گلوکوکورتیکوییدها، به بروز زخم در دستگاه گوارش بیانجامد. علاوه بر آن، این ترکیبات می توانند اثرات زخم زایی داروهای ضد التهاب غیر استروییدی را شدت بخشند. گلوکوکورتیکوییدها ساخت کلاژن را کاهش داده که ممکن است منجر به نازک شدن و افزایش شکنندگی پوست شود. بروز تغییر در تعادل مایعات و الکترولیت ها ممکن است سبب احتباس سدیم و آب و بروز آلکالوز همراه با کاهش پتاسیم خون شود. تجویز مقادیر بالای گلوکوکورتیکوییدها در اسب ممکن است سبب لنگش شده و یا آن را تشدید کنند. بروز تغییرات بارز در خلق و خوی و رفتار در انسان هایی که با کورتیکواستروییدها تحت درمان هستند مورد توجه قرار گرفته است و شاید در حیوانات هم دیده شود.
    اگر چه تضعیف ایمنی ممکن است یک اثر درمانی مطلوب گلوکوکورتیکوییدها تلقی شود اما حساسیت نسبت به عفونت ممکن است، سبب افزایش بروز عفونت ها شود و یا عفونت های نهفته ممکن است دوباره بروز کنند. عفونت های دستگاه ادراری در حیواناتی که به خاطر بیماری التهابی یا بیماری ایمنی، در مدت زمان طولانی به آن ها گلوکوکورتیکویید تجویز می شود شایع است. تجویز گلوکوکورتیکوییدها در مفصل ممکن است تشکیل کلاژن کندروسیت و مایع سینوویال را کاهش داده و در بروز تورم مفصل عفونی شرکت کند. هنگام تزریقات داخل مفصلی استروییدها، لازم است ضد عفونی دقیق انجام شود.
    اثرات جانبی مصرف طولانی (بیش از دو هفته) گلوکوکورتیکوییدها را می توان با تجویز یک روز در میان آن ها، کاهش داد. وقتی با تجویز روزانه داروها با اثر متوسط نظیر پردنیزولون یا پردنیزون التهاب کنترل شد، می توان به تدریج تجویز دارو را به یک روز در میان تغییر داد.
    کاربردهای درمانی :
    از استروییدهای محلول کوتاه اثر، مثل استرهای سوکسینات، به طور معمول در درمان شوک گردش خون استفاده می شود. با تجویز این ترکیبات در مراحل اولیه شوک و مایع درمانی قاطع می توان همودینامیک را بهبود بخشیده و زمان حیات را افزایش داد.
    گلوکوکورتیکوییدها هم چنین در درمان خیز مغز استفاده شده اند اما مطالعات بالینی کنترل شده در مورد تأیید موثر بودن آن ها، وجود ندارد.
    گلوکوکورتیکوییدها به طور معمول در درمان آلرژی و التهاب، نظیر درماتوز ناشی از خارش و بیماری های آلرژی ریوی و دستگاه گوارش به کار می روند. در موارد حاد آلرژی آتوپیک یا درماتیت ناشی از کک، تجویز مقدار ضد التهابی پردنیزولون برابر با 0.5 تا 1میلی گرم بر کیلوگرم، یک بار در روز، خارش را تسکین داده و آسیب به خود را که در اثر خراش دادن ایجاد می شود تحت کنترل در می آورد تا بیماری زمینه تشخیص داده شود. همین مقدار دارو در مدیریت برونشیت آلرژیک مزمن و آسم گربه ها تجویز می شود. کورتیکواستروییدهای کوتاه اثر در درمان سندرم اختلال تنفسی در گاو و بیماری انسداد ریوی مزمن در اسب ها استفاده شده اند. کورتیکواستروییدها در درمان اختلال های متعدد عصبی عضلانی از قبیل استئوآرتریت، میوزیت و تورم مفصل ناشی از ایمنی به کار رفته است. در بیشتر اختلالات التهابی، گلوکوکورتیکوییدها را باید همراه با درمان هایی که علت زمینه ای را هدف قرار می دهند استفاده نمود (18).
    2-3-3 داروهای ضد درد و ضد التهاب غیر استروئیدی
    در حال حاضر اهمیت مدیریت درد و استفاده از داروهای ضد التهاب غیر استروییدی در حیوانات، به طور بارزی افزایش یافته است. داروهای ضد التهاب غیر استروییدی می توانند درد و التهاب را بدون ایجاد تضعیف در دستگاه ایمنی و ایجاد اثرات جانبی متابولیک ناشی از کورتیکواستروییدها درمان کنند. اما تمام داروهای ضد التهاب غیر استروییدی می توانند اثرات نامطلوب دیگری ایجاد کنند که لازم است در مدیریت روند التهابی مورد توجه قرار گیرند.
    نحوه اثر :
    به طور کلی، دسته بندی داروهای ضد التهاب غیر استروییدی در مورد داروهایی به کار می رود که یک یا بیش از یک مرحله از متابولیسم اسید آراشیدونیک را مهار می کنند. بر خلاف کورتیکواستروئیدها که مسیرهای متعددی را مهار می کنند، داروهای ضد التهاب غیر استروییدی بیشتر با مهار سیکلواکسیژناز، از بیوسنتز اسید آراشیدونیک جلوگیری خواهند کرد. به طور کلی داروهای ضد التهاب غیر استروییدی، مسیر لیپواکسیژناز (و در نتیجه لوکوترین ها) و یا تشکیل سایر واسطه های التهابی را مهار نمی کنند، هر چند ادعا شده است که تپوکسالین که به تازگی عرضه شده است می تواند از فعالیت مسیر لیگواکسیژناز جلوگیری کند.
    این نوشته در مقالات و پایان نامه ها ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.