دسامبر 4, 2020

فایل دانشگاهی – تاثیر طلاق و اعتیاد والدین در ارتکاب جرایم فرزندان۹۴- قسمت ۷

طلاق های ثبت شده به دلیل اعتیاد است و ۶۰ درصد از فضای زندانهای کشورمان را معتادان اشغال
کردهاند هزاران نفر در راه مبارزه با این بلای اهریمنی، جان باختند. بیکاری،ایدز، فحشاء، افسردگی
و صدها معضل دیگر با اعتیاد مرتب هستند و سوغاتهای جدید مثل قرص شادی و اکستازی در حال گسترش در بین نوجوانان است. اعتیاد در خانواده، مانع رشد فرهنگی و تحصیلی فرزندان میشود و گاهی اوقات حتی فرزندان این افراد مجبور به ترک تحصیل میشوند تا جایی که آنها نیز به اعتیاد دچار
میشوند. و به طوری که آمارها نشان داده حدود ۱۰ درصد از معتادین، کسانی هستند که پدر یا مادر معتاد داشتهاند که در واقع از همان کودکی، توجه به فرزند نداشته تا اینکه به سن بلوغ رسیده و در این سن هم ، جوان را رها کرده و به هیچ عنوان با او کاری ندارند و در سن جوانی که انسان احتیاج به هدایت و راهبری دارد، پدر معتاد توجهی به او ندارد و حتی گاهی او را به راههای غلط میکشاند. کار مبارزه با اعتیاد
و پیشگیری از آسیبپذیری ، فقط منحصر و مربوط به سازمان بهزیستی نیست بلکه ارتباط با سایر وزارت
خانههای دیگر بالاخص آموزش و پرورش و همه آحاد مردم و سازمانها و ارگانهای دولتی و غیردولتی نیز دارد و این بار سنگین فقط باعزم و اراده ملی به مقصود خواهد رسید. [۲۵]
بند اول: تعریف اعتیاد
اعتیاد را به عادت دادن ، خو گرفتن، خوگرشدن و خود را وقف عادتی نکوهیده کردن معنی کردهاند، به عبارت دیگر، ابتلای اسارتآمیز به مادهای مخدر که از نظر جسمی یا اجتماعی زیانآور شمرده شود، اعتیاد نام دارد.[۲۶]
اصطلاح اعتیاد به سهولت قابل تعریف نیست ، اما عواقب آن به صورتهای مختلف نظیر کم شدن تحمل و وابستگی شدید هویدا میشود.[۲۷]
اعتیاد معمولاً به حالتی اطلاق میشود که آدمی از نظر جسمی و روانی خود را نیازمند به انجام رفتار یا مصرف مادهای بداند. بر این اساس دامنه آن وسیع و شامل پرخوری ، جویدن آدامس ، کشیدن سیگار، ناخن جویدن، مصرف الکل، مصرف مواد مخدر و …. است. آن را یک آسیب اجتماعی دانستهاند از آن بابت که اعتیاد در تعهدات اجتماعی افراد اثر میگذارد سلامت فرد و اجتماع را به خطر میاندازد، موجبات انحطاط روانی و اخلاقی افراد را فراهم میآورد .حالت پرخاشگری به افراد میدهد و حتی در مواردی اعتیادی چون کلسیم فرد را به دیوانهای خطرناک تبدیل میکند به طوری که ممکن است خود و دیگران را بکشد. در طب جدید به جای کلمه اعتیاد وابستگی به دارو به کار میرود که دارای همان مفهوم ولی دقیقتر و
صحیحتر است. سازمان بهداشت جهانی مادهی مخدر را این گونه تعریف میکند: «هر مادهای که پس از وارد شدن به درون ارگانیسم بتواند بر یک یا چند عملکرد از عملکردها تأثیر بگذارد، مادهی مخدر است.» این تعریف مصرفکنندگان موادمخدّر را افرادی غیر طبیعی و منحرف میداند و براساس آن مخدرهایی نظیر توتون و مشروبات الکی و هم مخدّرهای غیر قانونی مانند هروئین و (ال. سی . دی) را در برمیگیرد. [۲۸]
بند دوم: انواع اعتیاد
اعتیاد دارای انواع و دامنهای بس وسیع و مورث عوارض فردی و اجتماعی بسیار است. شایعترین آن
در بحث مربوطه به آسیبها و عوارض اجتماعی دو نوع است:
۱- اعتیاد به مواد مخدر
۲- اعتیاد به الکل، که در درجه بالای ابتلای آن به الکلیسم منجر میشود.
۱ـ موادمخدر: غرض از آن داروها و اشیایی است که آدمی با مصرف آن بصورت بلعیدن، تزریق کردن، احساس حالت خلسه ونشئهای میکند و در عالمی توأم با احساس رضایت فرو میرود، اهم این موارد مرفین و هروئین است ولی انواع دیگری هم در برخی از جوامع وجود دارد مثل ال.اس.دی وحشیش، ماری جوانا و…. که مبتلایان با احساس لذت ونشاطی که در آغاز از مصرف آن احساس میکنند بتدریج برطلب خود از مصرف مواد میافزاید و لحظهای به خود میآیند که خود را قادر به ترک آن
نمییابند.
۲ـ الکلسیم: الکلسیم ناشی از مصرف افراطی الکل است به گونهای که پس از مدتی احساس نوعی وابستگی غیرقابل ترک برای او پدید میآید. فرد ناگزیر است زندگی خود را بر سر مایه بگذارد. الکلسیم حالتی عصبی و هیجان آمیز بر فرد متولی میسازد که این خود حالتی خطرآفرین است و بعلت آثار و عوارض ناگوارش به صورت یک مشکل حاد اجتماعی درآمده است.[۲۹]
بند سوم: تاریخچه اعتیاد
گرچه از دیرباز مسأله اعتیاد به مواد مخدر و نباتات مکیف در بین اجتماعات بشری وجود داشته است، از روزگار باستان، آشنایی و انس با پارهای از تخدیر کننده، به صورت ابتدایی در موارد ضروری و استعلاجی به معرض میرسیده است.. سابقه کشت تریاک را در ایران ، برخی از نویسندگان به ۲۰۰ سال قبل منصوب داشتهاند و سابقه صرف آن به عنوان مکیف از ۶۰ سال پیش به این طرف رواج پیدا کرده است و تا چند سال پیش اعتیاد در مجامع انسانی، مخصوصاً تریاک، الکل و سیگار بوده است ولی بشر تنها، طلب جو و کامجو در پی تأمین هوسهای زودگذر خود هر چند که به قیمت جان خود تمام گردد، به هر وسیلهای روی میآورد
و تفریحات مصنوعی و بدنی و زیانبار را جایگزین تفریح و نشاط حقیقی پذیرا میگردد. امروز افزایش تصاعدی و اعتیاد و آلودگی، ایجاب میکند که مسئله اعتیاد از دیدگاههای مختلف و زاویههای مختلف ، مورد تجزیه و تحلیل قرار گیرد.[۳۰] در ادامه، به بررسی تاریخچه مواد مخدر در جهان، ایران و فقه میپردازیم.
۱ ـ تاریخچه مواد مخدر در جهان
مواد مخدر سابقهای طولانی دارد ، در طول تاریخ انسان از مواد مخدر زمانی به عنوان دارو جهت التیام دردها استفاده می کرده است و زمانی هم برای ایجاد لذت یا فرار از ناراحتی ها و همچنین درجشنها و مراسم مذهبی و گاهی توسط جادوگران مورد استفاده قرار میگرفته است . با بررسی آثار مکتوب و لوحه های گلی که از سومریان باقی مانده است، چنین استنباط می شود که سومریان اولین کسانی بودند که تریاک را کشف کردند و علاوه بر اینکه از آن به عنوان یک داروی مسکن استفاده می کردند تدریجاً به عنوان یک مکیف
و مخدر نیز مورد استفاده قرار گرفت و نام گیاه شادی بخش نیز بر آن نهادند . علاوه بر سومر اقوام آشورمصر یونان و رم نیز تریاک را می شناختند و از آن استفاده می کردند .[۳۱] یونانیها تریاک را اپیوم نامیده و اطبا بزرگی نظیر سقراط ترکیباتی از تریاک را برای بیماریهای مختلف جسمی و روانی تجویز می کردند . سابقه استفاده از مواد مخدر همانطوریکه اشاره شد بیشتر جنبه مصرف طبی داشت و فقط به دستور اطباء مصرف می شد . از آن زمان اعتیاد ابعاد وسیعی نداشت و به صورت مسایل اجتماعی و سیاسی بروز کرده و ابعاد سیاسی
و بین المللی به خود گرفته است . با شروع انقلاب صنعتی ( اواخر قرن ۱۷ و اوایل قرن ۱۸) و بسط تجارت
و ارتباط و از همه مهمتر نیاز صنایع نوپا انقلاب صنعتی به سرمایه روند جدیدی در مسایل مختلف جهانی آغاز شد . در این میان تریاک نیز نقش تازه ای پیدا کرد . این ماده در کنار سایر ترفندهای استعماری به عنوان وسیله برای جذب سرمایه کشورهای جهان سوم اضمحلال نیروهای انسانی و نابودی فرهنگ و اقتصادملی کشورها مورد مبادله کلان قرار گرفت .[۳۲]
عملکرد کمپانی هند شرقی در کشورهای آسیایی بخصوص در چین یک نمونه عینی است .با ظهور انقلاب صنعتی در انگلستان این کشور به منظور سرمایه گذاری صنعتی خرید مواد اولیه و خام صنایع و ادویه جات موجود در کشورهای آسیای شرقی نیاز شدید به سرمایه پیدا کرد اما به دلیل ضعف مالی بخصوص کمبود طلا و نقره کافی در این کشورتوجهش را به دیگر کشورها خصوصاً کشورهای مستعمره متمرکز نموده
و برای نیل به اهداف خود به ترفندهای متعددی دست یابید . یکی از این شگردها توسل به تجارت تریاک درآسیای شرقی بود . [۳۳] این کمپانی با دردست گرفتن تجارت تریاک در آسیای شرقی بخصوص در کشور چین ، طی سالیان دراز تجارت سود برد و بسیاری از مردم این کشور را به دام اعتیاد کشاند . دولت چین که از شیوع تریاک و خروج سرمایه وحشت زده شده بود به مقابله با این کمپانی برخاست و تقاضای منع تجارت تریاک را از کمپانی مزبور نمود . اما این کمپانی به خواست دولت چین توجهی ننموده و بر عمل خود اصرار ورزید . به همین دلیل دولت چین مجبور به مصادره تریاکهای این کمپانی شد که نیروهای نظامی بریتانیا به پشتیبانی از کمپانی هند شرقی وارد مبارزه شدند و طی دو جنگ به نامهای جنگهای تریاک شکست سختی بر نیروهای نظامی چین وارد نمودند و نهایتاً علاوه بر خسارت موفق شدند از چندین بندر چین برای حمل و نقل و توزیع تریاک استفاده نمایند . به این ترتیب کشور چین طی سالیان دراز در اسارت مواد مخدر و اعتیاد قرار گرفت . اینگونه عملکرد استعماری در سطح جهانی برای گسترش مواد مخدر و نتایج مخرب حاصل از آن سبب شد تا درون کشورها قیام و اقداماتی قانونی علیه مواد مخدر و سوء استعمال آن انجام شود از طرفی به واسطه بین المللی و جهانی شدن این محفل اجتماعی زنگ خطر به صدا درآمده ، انگیزه همکاری کشورهای جهانی را علیه مواد مخدر برانگیخته و موجب برگزاری کنفرانس ها ، عقد قراردادهای دوجانبه و چند جانبه و تشکیل کنوانسیون های جهانی گردید .[۳۴]
۲ ـ تاریخچه مواد مخدر در ایران
به شهادت تاریخ پایه گذاری و رواج دهنده مواد مخدر در ایران عوامل انگلستان بودند که در عصر صفویه شیوه کشت خشخاش و استفاده از تریاک را رواج دادند به نحوی که ابتدا به دربار صفویه راه یافته و بعد از آلوده کردن شاهان و شاهزادگان و درباریان صفوی و …….. به درون مردم سرایت کرده است . به نحوی که گسترش تریاک به قدری وسیع و سریع بود که بعد از گذشت زمانی کوتاه تبدیل به اپیدمی شده و درون قهوه خانه ها به صورت رسمی به عنوان تفنن استعمال می گشت . نکته قابل توجه اینکه در دوران صفویه مصرف تریاک به صورت خوردن حب و یا شربت های مخصوص به نام کوکنار ( جوشانده خشخاش) معمول بوده
و از کشیدن تریاک ذکری به میان نیامده است . طبق نقل سیاحان و مورخان شاه طهماسب صفوی و شاه عباس که تا اندازههای به مضرات این مواد پی برده بودند دستورات، قوانین و مجازاتهایی را جهت منع مصرف مواد مخدروضع کردند ولی در این امر موفقیت چندانی نیافتند .[۳۵]
در زمان حکومت قاجار با حیله انگلیسها ، بسیاری از مزارع کشت گندم و دیگر محصولات مفید زراعی به کشت خشخاش اختصاص داده شد و خرید و فروش مواد مخدر رواج یافت به نحوی که روزبه روز درآمد شاهان و درباریان وقت از داد و ستد تریاک افزایش یافت و اساس خرید و فروش آن به انحصار دولت درآمد از آنجا که صدور مواد مخدر به نقاط مختلف جهان نیز بایستی از ایران و ترکیه صورت می گرفت ، لذا
در گسترش اعتیاد در مناطق نیز اهتمام وافر به عمل آمد. در این میان ناآگاهی و کمبود رشد فرهنگی جامعه نیز عامل مؤثری در جهت بهره برداری استعمارگران برای گسترش کشت خشخاش و اعتیادبه تریاک گردید . بطوریکه پزشکان انگلیسی و حکیم باشی ها وابسته، تریاک را به عنوان داروی مؤثر برای درمان بیماری های مختلف همچون سردرد ، دندان درد، گوش درد ….. معرفی و تجویز می کردند و چندی نگذشت که مواد مخدر به صورت خانگی در هر خانه و کاشانه راه یافت .[۳۶]
گردانندگان این تجارت خانمانسوز به منظور کسب منابع افزونتر و آلوده ساختن بیشتر جامعه با تصویب قوانین مختلف به تشویق و ترغیب مردم و استعمال تریاک پرداختند و برای مصرف هر چه بیشتر آن جوایز تعیین کردند . طوریکه دردوازدهم ربیع الاول ۱۳۲۹ هجری قمری دولت وقت قانونی را جهت رشد
و گسترش و تشویق کشت و فروش تریاک و مصرف آن تدوین کرد . ماده دوم این قانون آشکارا مردم را به تریاک کشی دعوت میکرد و بیان می داشت « سوخته تریاک را دولت به قیمت مناسبی از دود کنندگان
می خرد و برای هر مثقال سوخته سه عباسی حق الزحمه داده می شود » .
به بهانه افزایش درآمد کشور، هر روز بر شمار معتادان اضافه گردید و اداره انحصارات تشکیل شد و درسراسر ایران شعباتی دایر کرد و هر کجا که شعبه ای نداشت ، پاسگاههای انتظامی چنین وظیفه را عهده دار شدند . بدین ترتیب روز به روز مسأله کشت خشخاش و اعتیاد مردم به تریاک گسترش بیشتری یافت
و در حکومت پهلوی به اوج خود رسید به نحوی که شاه خاندان آمریکایی ، خود رهبری قاچاق مواد مخدر
و اشاعه آن را در سطح جامعه به عهده گرفتند . به موجب شواهد و مدارک، دفتر مبارزه با مواد مخدر سازمان ملل متحد ، خاندان پهلوی فعالیت های مربوط به قاچاق مواد مخدر را در ابعاد وسیع و همراه با
سرمایه گذاری های چند صد میلیون دلاری و در پناه سرنیزه و خفقان رژیم انجام میدادند. میلیاردها دلار تریاک از طریق افغانستان و ترکیه خریداری شد که قسمتی از آن به طور خام در بازار داخلی ایران به فروش رسید و قسمت دیگری در لابراتوارهای مخفی در تهران به هروئین تبدیل شد و علاوه بر عرضه در بازار داخلی، در خط توزیع شبکه بین المللی قرار گرفت و به اروپا و آمریکا نیز قاچاق می شد . در طول این مدت ، برای خاموش ساختن اعترافات مردم ، گاهی سختگیری ها و محدودیت های ظاهری و ممنوعیت هایی نیز اعمال می شد که در حقیقت نوعی تصفیه رقبای رژیم ، در امر مواد مخدر به حساب می آمد . در همین زمینه ، تبلیغات مفصل و گسترده ای نیز از سوی رژیم و مستکبران جهانی در ارتباط با اقدامات بین المللی مبارزه با مواد مخدر صورت گرفت و کنگره های بین المللی متعددی در مورد اعتیاد بر پاشد . پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران ، استعمارگران که دست خود را کوتاه می دیدند برای نابودی انقلاب یا کنترل آن اشاعه بیشتر مواد مخدر را به عنوان یکی از حربه های اساسی بکار گرفتند ، تا اینکه باعث شد رهبر کبیر انقلاب اسلامی رحمت ا… علیه در سخنان تاریخی خود این مسائل را بازگو کنند . ایشان فرمودند : « شما این مسأله را اتفاقی ندانید که من باب اتفاق یک دسته ای درویش فروش شده اند و دسته دیگر هم مبتلا شده اند . این همان توطئه ای است که قدرت های بزرگ بوسیله آن به ما ضرب می زنند .» لذا با درک صحیح از این معضل ، مسئولین دولتی اقدام اولیه و مطالعات نخست را در سطح کشور آغاز نمودند . شوای انقلاب در تاریخ ۱۹/۳/۵۹ با تصویب تشدید مجازات مرتکبین جرایم مواد مخدر و اقدامات تأمینی و درمانی، که تا آن زمان قویترین قانون در نوع خود بود ، فصلی نو در مبارزه با این معضل گشود ، در سالهای اخیر نیز نگاه قهری صرف در مبارزه با مواد مخدر و مصرف آن عوض شده و علاوه بر مبارزه جدی و بی امان با قاچاقچیان مواد مخدر ، به افراد مبتلا به سوء مصرف مواد به عنوان بیماران و افرادی که دارای اختلال هستند نگاه می شود

این مطلب را هم بخوانید :  مقاله دانشگاهی - بررسی انواع صورخیال در شعر عاشورایی معاصر- قسمت ۴۳

دانلود متن کامل پایان نامه در سایت jemo.ir موجود است