بازده به مقیاس و کاربرد الگو

اﻳﻦ ﻣﺸﺨﺼﻪ بیان‌گر ﭘﻴﻮﻧﺪ ﺑﻴﻦ ﺗﻐﻴﻴﺮات ورودیﻫﺎ و ﺧﺮوجیﻫﺎی ﻳﻚ ﺳﻴﺴﺘﻢ میﺑﺎﺷﺪ.
یکی از توانایی‌های روشDEA ، کاربرد الگوهای مختلف متناظر با بازده به مقیاس‌های
Widget not in any sidebars

متفاوت و هم‌چنین اندازه‌گیری بازده به مقیاس واحدهاست.
3-6-1-1. ﺑﺎزده ﺑﻪ ﻣﻘﻴﺎس ﺛﺎﺑﺖ
ﺑﺎزده ﺑﻪ ﻣﻘﻴﺎس ﺛﺎﺑﺖ یعنی ﻫﺮ ﻣﻀﺮبی از ورودیﻫﺎ ﻫﻤﺎن ﻣﻀﺮب از ﺧﺮوجیﻫﺎ را ﺗﻮﻟﻴﺪ میﻛﻨﺪ. در این الگوها واحدهای کوچک و بزرگ، با هم مقایسه می‌شوند.
3-6-1-2. ﺑﺎزده ﺑﻪ ﻣﻘﻴﺎس ﻣﺘﻐﻴﺮ
ﺑﺎزده ﺑﻪ ﻣﻘﻴﺎس ﻣﺘﻐﻴﺮ یعنی ﻫﺮ ﻣﻀﺮبی از ورودیﻫﺎ میﺗﻮاﻧﺪ ﻫﻤﺎن ﻣﻀﺮب از ﺧﺮوجیﻫﺎ ﻳﺎ ﻛﻤﺘﺮ و ﻳﺎ ﺑﻴﺸﺘﺮ از آن را ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻛﻨﺪ.
3-6-2. ﻣﺎﻫﻴﺖ اﻟﮕﻮی ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده
3-6-2-1. ﻣﺎﻫﻴﺖ ورودی
در ﺻﻮرتیﻜﻪ در ﻓﺮاﻳﻨﺪ ارزﻳﺎبی ﺑﺎ ﺛﺎﺑﺖ ﻧﮕﻪ داﺷﺘﻦ ﺳﻄﺢ ﺧﺮوجیﻫﺎ، سعی در ﺣﺪاﻗﻞﺳﺎزی ورودیﻫﺎ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻴﻢ ﻣﺎﻫﻴﺖ اﻟﮕﻮی ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ورودی اﺳﺖ.
3-6-2-2. ﻣﺎﻫﻴﺖ ﺧﺮوجی
در ﺻﻮرتیﻜﻪ در ﻓﺮاﻳﻨﺪ ارزﻳﺎبی ﺑﺎ ﺛﺎﺑﺖ ﻧﮕﻪ داﺷﺘﻦ ﺳﻄﺢ ورودیﻫﺎ، سعی در اﻓﺰاﻳﺶ ﺳﻄﺢ ﺧﺮوجیﻫﺎ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻴﻢ ﻣﺎﻫﻴﺖ اﻟﮕﻮی ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﺧﺮوجی اﺳﺖ. در اﻟﮕﻮی DEA ﺑﺎ دﻳﺪﮔﺎه ورودی ﺑﻪ‌دﻧﺒﺎل ﺑﻪ‌دﺳﺖ آوردن ﻧﺎﻛﺎرایی فنی به‌عنوان نسبتی میﺑﺎﺷﻴﻢ ﻛﻪ ﺑﺎیستی در ورودیﻫﺎ ﻛﺎﻫﺶ حاصل ﺷﻮد ﺗﺎ ﺧﺮوجی‌ها ﺑﺪون ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺑﻤﺎﻧﺪ و واﺣﺪ در ﻣﺮز ﻛﺎرایی ﻗﺮار ﮔﻴﺮد. در دﻳﺪﮔﺎه ﺧﺮوجی ﺑﻪ‌دﻧﺒﺎل نسبتی ﻫﺴﺘﻴﻢ ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺧﺮوجیﻫﺎ اﻓﺰاﻳﺶ ﻳﺎﺑﻨﺪ ﺑﺪون آنﻜﻪ ﺗﻐﻴﻴﺮ در ورودیﻫﺎ ﺑﻪ‌وﺟﻮد آﻳﺪ ﺗﺎ واﺣﺪ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺑﻪ ﻣﺮز ﻛﺎرایی ﺑﺮﺳﺪ.
ﻋﻠﺖ اﻧﺘﺨﺎب دﻳﺪﮔﺎه ﺑﺮای ﻳﻚ اﻟﮕﻮ DEA در ارزﻳﺎبی نسبی ﻋﻤﻠﻜﺮد واﺣﺪﻫﺎ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ در بعضی ﻣﻮارد ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ واﺣﺪ ﻫﻴﭻ ﻛﻨﺘﺮلی ﺑﺮ ﻣﻴﺰان ﺧﺮوجی ﻧﺪارد و ﻣﻘﺪار آن از ﻗﺒﻞ ﻣﺸﺨﺺ و ﺛﺎﺑﺖ اﺳﺖ. ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻧﻴﺮوﮔﺎه ﺑﺮق در اﻳﻦ ﻣﻮارد ﻣﻴﺰان ورودیﻫﺎ به‌عنوان ﻣﺘﻐﻴﺮ ﺗﺼﻤﻴﻢ میﺑﺎﺷﺪ، ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ دﻳﺪﮔﺎه ورودی ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار میﮔﻴﺮد. و ﺑﺮﻋﻜﺲ در بعضی از ﻣﻮارد ﻣﻴﺰان ورودی ﺛﺎﺑﺖ و ﻣﺸﺨﺺ اﺳﺖ و ﻣﻴﺰان ﺗﻮﻟﻴﺪ(ﺧﺮوجی) ﻣﺘﻐﻴﻴﺮ اﺳﺖ در ﭼﻨﻴﻦ ﺷﺮایطی دﻳﺪﮔﺎه ﺧﺮوجی ﻣﻨﺎﺳﺐ میﺑﺎﺷﺪ. در ﻧﻬﺎﻳﺖ ﻣﺎﻫﻴﺖ ورودی و ﺧﺮوجی ﺑﺮاﺳﺎس ﻣﻴﺰان ﻛﻨﺘﺮل ﻣﺪﻳﺮ ﺑﺮ ﻫﺮ ﻳﻚ از ورودیﻫﺎ و ﺧﺮوجیﻫﺎ ﺗﻌﻴﻴﻦ میﮔﺮدد.
3-7. انواع الگوهای DEA 
الگوهای DEA به‌طور کلی عبارتند از: الگوی CCR، الگوی BCC
3-7-1. الگوی CCR 
در این مدل فارل، در اندازه‌گیری نسبی کارائی واحدها برای ساختن یک واحد مجازی، بر مجموع موزون واحدها تمرکز نمود و به‌عنوان یک وسیله سنجش متداول برای اندازه‌گیری کارایی فنی رابطه زیر را پیشنهاد‌ کرد.
(مجموع موزون ورودی‌ها) /(مجموع موزون خروجی‌ها) = کارایی
در صورتی‌که هدف بررسی کارایی n واحد که هر کدام دارای m وردی و s خروجی است باشد، کارایی واحد jام (j=1,2,….n) به‌صورت زیر محاسبه می‌گردد.
: کارایی واحد
= xijمیزان ورودی iام (i=1,2,…..m)
= yrjمیزان خروجی rام برای واحد jام (r=1,2,….s)
=viوزن داده شده به ورودی iام