اختلافات خانوادگی و راهبردهای آموزشی

2- مشکلات خانوادگی و سلامتی.
3- مشکلات محیطی – آموزشگاهی.
Widget not in any sidebars

4- مسائل مربوط به رشد.
5- مسائل اجتماعی- رفتاری.
6- مسائل مربوط به امتحان.
7- مسائل مربوط به کتب درسی.
8- مسائل آموزشی.
9- مسائل عمومی.
10- اختلافات خانوادگی.
راه‌کارهای مؤثر در پیشگیری از افت تحصیلی درس ریاضی مبتنی بر تحقیقات: جونز و دیگران، ۱۹۹۷چهار روش آموزش و اداره کلاس را برای دانش‌آموزان دبیرستانی داری افت تحصیلی در ریاضی بیان کرده‌اند: الف- آموزش مستقیم ب- آموزش از طـریق هم‌سالان (آموزش مشارکتی) پ- آموزش متقـابل ت- آمـوزش راهـبردی برای هر کدام از این چهار روش استدلال‌های علمی و پژوهشی متفاوتی را ذکر می‌کنندکه بر سودمندی آن‌ها تأکید دارند. آن‌ها در شیوه‌ی آموزش مستقیم برای دانش‌آموزان ناتوان در یادگیری پنج توصیه مهم را ذکر می‌کنند: -۱ تقاضای جواب دادن به طور فعال و همیـشگی از تمام دانـش‌آموزان. -۲نگه داشـتن کلاس به صورت زنده و نشاط انگیز. -۳ معطوف کردن توجه و دقت دانش‌آموزان به صورت انفرادی. -۴ بازخورد مثـبت و مناسب به پاسـخ‌های درست دانش‌آموزان. -۵تصحیح اشتباهات به‌وجود آمده. آنان معـتقدند که پیـشرفت و موفقیت زمانی به بالاترین سطح خود می‌رسند که پنج توصـیه با هم در نظر گرفته شوند. شـواهدآموزشی در مقالات نشان می‌دهد که آموزش مستقیم به طور مؤثری برآموزش مهارت‌های ریاضی دانش‌آموزان کاربرد دارد. بتمن و هارینگ،۱۹۹۷ نیز براین باورند که آموزش صحیح این دانش‌آموزان به سه عامل بستگی دارد. آموزش مستقیم و کافی برای یادگیری هر عمل، زمان کافی برای تمرین و تسلط بر آن عمل و تشویق کافی برای رشد و حفظ عمل موردنظر. هاسلبرینگ و دیگران،۱۹۹۳ تحقیقات جدیدی در آموزش نوجوانان با اختلا ل فکری برای حل مـسئله روزمره داشته‌اند. آن‌ها از دیسکت‌های ویدیوئی و تکنیک‌های آموزش مستقیم برای ارایه مسایل پیچیده ریاضی که در زندگی روزمره دیده می‌شود، استفادکردند. به عبارت دیگر این مطالعات نشان داد که آن‌ها معمولاً مهارت‌های حل مسایل را نخواهند آموخت، مگر این‌که در حل مسایل پیچیده راهنمایی شوند و به آن‌ها فرصت داده شود تا به طور مستقل و متکی بر نفس در حل این مسایل عمل کنند. کاولی و دیگران، ۱۹۷۸به نقل از جونز و دیگران(۱۹۹۷)، نمونه‌هایی از برنامه‌ریزی آموزشی ریاضی برای دانش‌آموزان دبیرستانی با ناتوانی یادگیری را ارایه دادند که تمام جنبه‌های مهارتی و حل مسایل گوناگون ریاضی را در بر می‌گیرد.برنامه آموزش آنان به صورت تأثیر متقابل است و مثال‌های آموزشی بر اساس سه فاکتور انتخاب می‌گردند: الف- تسلط فردی دانش‌آموز بر مهارت‌های خاص. ب- روشی که براساس آن مسایل ریاضی ارایه می‌گردد. ج- روشی که بر اساس آن دانش‌آموز پاسخ می‌دهد. کریستینارایت،۱۹۹۶در مورد آموزش متقابل و توضیح معلم می‌گوید اگر چه توضیح بیش از حد یک مطلب باعث سردرگمی می‌گردد، معلم باید یک‌بار توضیح دهد و به دانش آموزان اجازه دهد تا فکر کنند که چه چیزی گفته است، بدین ترتیب او می‌تواند در صورت لزوم یک سؤال با معنا در ذهن خود پرورش دهد. شیلر و هم‌کارانش نمونه‌ای از راهبرد آموزش به دانش‌آموزان دبیرستانی با ناتوانی‌های یادگیری را ارایه داده‌اند. براساس طرح و مدل آ‌ن‌ها راهبرد مؤثر آموزش به دنبال مراحلی می‌آید که مطابق با پیشرفت و گسترش آموزش است. این راهبردها بر اساس خواسته و نیازهای آموزشی تنظیم می‌گردد و معلمان به دانش‌آموزان این فرصت را می‌دهند تا مناسب‌ترین استراتژی را به کار برند و در صورت کاربرد صحیح آن، از طرف معلم تشویق شوند. مونتا گیو و باسبه نقل از پیتر کله و لورناچان،۱۳۷۳ به بررسی اثر یک راهبرد شناختی هشت مرحله‌ای بر عملکرد حل مسئله شش دانش‌آموز دبیرستانی پرداختند که پیشرفت ریاضی آن‌ها حداقل سه سال و نیم زیر سن کلاسی خود بود.بهره‌ی هوشی آنان به هنجار، توانایی خواندن در سطح کلاس چهارم و دارای مهارت‌های محاسبه کافی در چهار عمل اصلی بودند، ولی عملکردشان در مسایل ریاضی کلاسی بسیار ضعیف بود. این دانش‌آموزان در ۸ مرحله آموزش دیدند: -۱ خواندن مسئله با صدای بلند ۲- تفسیر سؤال ۳- تجسم ترسیم نمودار۴-بیان مسئله ۵-فرضیه ۶-برآورد۷- محاسبه ۸-خودوارسی،که هر مرحله را وارسی کرده و محاسبه را چک کند. نتایج نشان داد که پنج نفر پس از برخورداری از آموزش راهبرد شناختی پیشرفت قابل ملاحظه‌ای داشته‌اند. جونز و دیگران، ۱۹۹۷ چنـدین تـحقیق تأثیر یادگیری مشارکتی را بر تدریـس مهارت‌های ریاضـی نشان دادند. تعدادی از این تحقیقات روشن می‌سازد، دانش‌آموزانی که سطح پیشـرفت پایینی در برنامه‌های یادگیری مشـارکت دارند با کمک دانش‌آموزان سطح بالاتر به مقبولیت اجتماعی بالاتری نسبت به دانش‌آموزانی که برنامه‌های آموزشی سنتی و قدیمی را به کار می‌برند، دست یابند. کرسیتیا رایت،۱۹۹۶ نیز بیان می‌دارد، هنگامی که کـودکـان به منظور حل مسائل در گروه‌های کوچک با هم کار می‌کنند، نسبت به هنگامی که به تنهایی به کار می‌پردازند، اغلب سؤالات بیش‌تری می‌پرسند، جواب‌های بیش‌تری به‌دست می‌آوردند و بیش‌تر فکر می‌کنند. اصل مهم این است که کودکان در حین آزمایشات و تمرین‌ها سرعت بیش‌تری نسبت به قبل پیدا می‌کنند، این روش که تأکید روی برنامه‌ریزی دارد، باعث تسریع در ایجاد یک اعتماد به‌نفس سالم می‌گردد و نیاز به حفظ کردن بی معنی را کاهش می‌دهد. محتوای آموزشی و یادگیری:به راستی آیا آن‌چه که امروز در مدارس و از طریق تدوین کتاب‌های ریاضی، مورد تدریس قرار می‌گیرد با نیازها و ویژگی‌های دانش‌آموزان ناتوان در یادگیری در ریاضیات هم‌خوانی دارد؟ هالاهان و کافمن، به نقش اهمیت مهارت‌های پیش درسی در آموزش ریاضیات، حتی در قبل از دبستان اشاره می‌کنند. مهارت‌هایی که مقدمه آموزش‌های رسمی کودکان می‌باشد، همانند تشخیص حروف، اعداد و اشکال و رنگ‌ها. مایلو و مرسر ۱۹۹۶ نیز معتقدند که علاوه بر گسترش مهارت‌های ریاضیات که مکمل اهداف آموزشی نیز می‌باشند، معلمین باید دستورالعمل‌های خاصی را در جهت دانش‌آموزان ناتوان در یادگیری ارایه دهند. به عنوان مثال دانش‌آموزان نیاز دارند، مهارت‌های لازم را جهت کسب درآمد(پول)، مهارت‌های زمانی، اندازه‌گیری(سنجش)، توانایی در جمع کردن، تفریق کردن، ضرب و تقسیم کردن را فرا بگیرد، تا بتوانند به طور مؤثر در زندگی روزمره فعالیت کنند. کاولی میلرو اسکول دریافتند که مدرسین (دبیران) ریاضی دبیرستان‌ها بر حل مسایل داخل کتاب درسی بیش‌تر تأکید دارند تا مسایل خارج از کتاب و مسایل روزمره. این روش تدریس از ایجاد علاقه و وسعت نظر دانش‌آموزان می‌کاهد و از گسترش فهم و درک و توانایی فرا ادراکی دانش‌آموزان ناتوان در یادگیری جلوگیری می‌کند. دانش‌آموزان ناتوان در یادگیری و خانواده‌های آنـان بر استفاده بـیش از حـد از کتابـچه‌های کمـک آموزشی و نیز کتاب‌های حل‌المسایل اصرار می‌ورزند و این در حالی است که این خدمات کمک آموزشی به هیچ وجه به صلاح آنان نیست. در همین زمینه جونز و دیگران،۱۹۹۷به دو اشکال مهم کتابچه‌های تمرین و برنامه‌های تجاری ریاضی اشاره می‌کند اولین اشکال نمونه‌های ناکافی طبقه‌ای از مثال‌ها است که تعریف یک مفهوم را به دست می‌دهد. این در حالی است که کفایت و مناسب بودن مثال‌ها به چند عامل بستگی دارد: الف- مفاهیم در حد امکان متنوع ب- احتمال این‌که متغیرهای نامربوط و اشتباه در ارتباط با مفهوم اصلی قرار گیرند. ج- پیچیدگی مفاهیم فکری د- تنوع در کاربردهای بالقوه مفاهیم. دومین اشکال به تعداد مثال‌های آموزشی سازمان یافته فعالیت‌های تمرینی که برای پیشرفت بالای دانش‌آموزان نا کافی هستند، بر می‌گردد. سخن آخر: درس ریاضی یکی از دروس مهم در عصر کنونی است که آموزش صحیح آن به دانش‌آموزان در نظام آموزش و پرورش کشور زمینه‌های پرورش تفکر خلاق را موجب شده و در آینده زندگی تحصیلی در دوره آموزش عمومی و هدایت تحصیلی و تحصیلات عالی (تکمیلی) و خصوصاً رشته ریاضی فیزیک و جهت‌دهی برای انتخاب شغل و پیشرفت زندگی تأثیر فراوان دارد. عوامل بسیاری در افت تحصیلی دانش‌آموزان در درس ریاضی و هدایت به رشته‌های ریاضی- علوم تجربی و شاخه فنی و حرفه‌ای مؤثر است که سیستم آموزش و پرورش باید در روش‌های آموزشی، محتوای کتاب‌های درسی و تربیت نیروی انسانی ماهر تغییرات اساسی ایجاد کند و به‌صورت بنیادین به این مشکل مخصوصاً از زمان ابتدایی تا دوره راهنمایی و حتی دوره ابتدایی با همکاری دبیران و خانواده‌ها توجه کند و از روش‌های نوین آموزشی برای پیشگیری از افت تحصیلی و رشد آموزشی دانش‌آموزان بهره بگیرد و با عنایت به تجارب و تحقیقاتی که در این زمینه شده به صورت جامع تحقیقاتی را در داخل کشور با توجه به وضعیت بومی و منطقه‌ای هر استان در تمام مقاطع تحصیلی به‌عمل آورد. تا بتوانیم متناسب با شرایط و نیاز کشور علت یابی نموده و راه‌کارهای مؤثری را به‌کار بست یک نهضت علمی ریاضی را در کشور برای تغییر نگرش و گرایش هر چه بیش‌تر دانش‌آموزان به رشته ریاضی را ایجاد کرد. منابع و مآخذ: -۱ اقبال قاسمی پویا کتاب راهنمایی عملی پژوهش در عمل- اردیبهشت ۸۴٫ -۲ جی . پی، میلر، نظریه‌های برنامه‌ریزی درسی، محمود مهر محمدی (۱۳۷۹)، انتشارات سمت. -۳ صفاپور، عبدالرحمان (۱۳۷۸) راهبردهای آموزشی مهارت‌های زبانی، انتشارات مدرسه. -۴ لوی. الف، فریده مشایخ (۱۳۷۹)، انتشارات مدرسه، چاپ چهاردهم برنامه‌ریزی درسی مدارس. -۵میرزا بیگی-پیراهن سیاه، ۱۳۸۴، نخوانید -بدانید -بهتر تصمیم بگیرید (رشته ریاضی) انتشارات فرتاب
مهمترین عوامل آموزشگاهی که بر پیشرفت تحصیلی مخصوصا” در درس ریاضیات مؤثرند ، عبارتنداز :
۱- روابط معلم و دانش آموز
۲- مهارت معلمان
۳- شرایط آموزشی و امتحانات مطلوب تحصیلی
۴- ارزشیابی
۵- کتابهای درسی و مواد آموزشگاهی
۶- ناهماهنگی برنامه و روشها و روشهای آموزشی
۷- آماده کردن درس و نمره دادن
۸- تقویم و ساعت آموزشی