مشکلات استرس طولانی بر بدن چیه؟ “

 

استرس کلمه ناخوشایندیه و احساس بدی به آدم می ده! اما حقیقت اینه که استرس همیشه هم بد نیس! استرس باعث می شه مراقب خودمون باشیم، مقدار قابل قبول اون کمک می کنه با محیط دور و بر کنار بیاییم و واسه بهتر شدن سعی کنیم. اما استرس در صورتی که طولانی شه آثار منفی مختلفی بر جای می ذاره. چه جوری میشه فهمید استرس مون در حد قابل قبوله یا شدیده؟ واسه جواب به این سوال و باخبر شدن از مشکلات استرس شدید و اثر اون بر کیفیت زندگی ، تا پایان این مطلب همراه ما باشین.

 

جواب به استرس

«استرس خوب» دقیقا چه ویژگیایی داره؟ همه ما به لطف استرسی که ما رو تحریک می کنه در این نقطه از زندگی هستیم. استرس باعث می شه آدم در جواب به تهدیدها با مقابله یا فرار (با تکیه بر غریزه اش) جون سالم به در ببره. موقع خطر و تهدید، آدم واکنشی نشون می ده که مؤسسه ی علمی فرانکلین (Franklin) اونو «جهش متابولیک» می نامد. در این مراحل آدرنالین و کورتیزول ترشح می شه؛ فشار خون، ضربان قلب و تنفس زیاد می شه؛ گلوکوز در خون آزاد و آماده ی تبدیل شدن به انرژی می شه؛ مراحل گوارش، تولید مثل و سیستم ایمنی تحت اثر قرار میگیره؛ جریان خون در پوست کاهش یافته و آستانه ی تحمل درد زیاد می شه.

با عادی شدن شرایط، این مراحل روندی وارونه پیدا می کنه. پس از رفع مشکل شما دوباره به آرامش می رسین؛ کم کم آدرنالین رو دفع و تعادل هورمونی و متابولیک خود رو بازیابی می کنین.

الان کمتر پیش میاد که دچار موقعیتی شیم که مثل چیزی که قبلا گفتیم نیازمند پاسخی قوی و شدید به استرس باشه. در مقابل زندگی به گونه ایه که انگار همیشه در وضعیتی با درجه پایین اضطرار هستیم که پایانی نداره. با اینحال خیلی از ما کاری واسه دفع هورمونای استرس نمی کنیم یا زمانی رو به حل مشکلات مون اختصاص نمی دیم، تلاشی واسه آروم کردن خودمون و تعیین اولویت هامون نمی کنیم.

اما باید بدونین این استرس شدید و همیشگی آسیب زیادی به ما می زنه!

استرس طولانی از کیفیت زندگی کم می کنه

۱. استرس ذهن تون رو به هم می ریزه

شاید به نظرتون کار کردن تحت فشار به شکل همیشگی، اشکالی نداشته باشه؛ اما به باور ی محققان مرکز پزشکی دانشگاه مریلند، استرس طولانی بر توانایی تمرکز و کارکرد مفید شما اثر می ذاره و احتمال اینکه دچار تصادف یا حادثه شید، زیاد می شه.

استرس طولانی آثار شدیدی بر حافظه و توانایی یادگیری به جا می ذاره. استرس سلولای مغز رو نابود می کنه. طبق گزارشات مرکز پزشکی دانشگاه مریلند، هیپوکام یا مرکز حافظه ی مغز در افراد گرفتار به مشکل استرس پس از حادثه (PTSD) تا ۸ درصد کوچیک تر می شه.

در مراحل جواب به استرس، هورمون استرسِ کورتیزول، گلوکوز رو به ماهیچها هدایت می کنه و باعث می شه سوخت کمی واسه مغز بمونه. کورتیزول با مشکل در کارکرد انتقال دهندهای عصبی فعالیت سلولای ارتباطی مغز رو دچار معطلی می کنه. بدتر اینکه هیپوکام وظیفه ی توقف ترشح کورتیزول رو به عهده داره و وقتی به دلیل استرس طولانی دچار آسیب بشه، خوب از عهده ی این کار بر نمیاد و چرخه آسیب شدیدتر می شه.

استرس بیشتر از هر چیز، توانایی یادگیری رو در کودکان تحت اثر قرار می ده. یادگیری طبق ی دسترسی به حافظه ممکن می شه. استرس توانایی دسترسی به حافظه رو تحت اثر قرار میدن و مانع ایجاد حافظه ی جدید می شه.

۲. استرس احتمال مریضیای قلبی و سکته رو افزایش می ده

هنوز رابطه مستقیم بین استرس طولانی و احتمال دچار شدن به مریضیای قلبی و بروز سکته اثبات نشده اما استرس طولانی بر عوامل مؤثر بر این مشکلات اثر می ذاره. استرس باعث افزایش ضربان و کارکرد قلب می شه، رگای قلب رو تنگ می کنه و ضرب آهنگ اونو تحث اثر قرار می ده. استرس غلظت خون رو افزایش می ده که موقع خونریزی عامل مثبتی به حساب میره. استرس فشار خون رو افزایش می ده و لایه داخلی رگا رو تخریب می کنه؛ چون استرس طولانی نا آرومی ایجاد می کنه.

INLINE  علل گرفتگی رگ قلب یا آترواسکلروز، علائم، تشخیص و علاج اون 

جدا از اینکه افزایش فشار خون که واسه سکته عامل خطر به حساب میره، سطوح مختلف استرس باعث سختی سرخ رگا (تصلب شرایین) می شه که عامل مؤثر دیگری در افزایش احتمال سکتهه.

۳. استرس سیستم ایمنی رو ضعیف می کنه

وقتی بدن فکر میکنه باید آماده ی رویارویی با خطری لحظه ای باشه، جنگ با عفونتا و میکروبا در اولویت قرار نمی گیره. استرس سیستم ایمنی رو تحت اثر قرار می ده و جنگ با مریضیا رو سخت تر می کنه. افراد مضطرب و افرادی که زیاد در موقعیتای استرس زا قرار می گیرن، بیشتر دچار عفونت می شن و موقع دچار شدن به سرماخوردگی یا آنفلانزا دچار مشکلات شدیدتری می شن.

استرس باعث فعالیتای تخریبی سیستم ایمنی می شه. همونجوریکه گفتیم استرسالتهاب ایجاد می کنه، سیستم ایمنی در جواب به این مشکل ترکیباتی به نام سیتوکین ارسال می کنه. این ترکیبات در بین جنگ واسه از بین بردن عوامل تخریب کننده، به سلولای سالم هم آسیب می رسانند.

نا آرومی بر ایجاد و زیاد مریضیای مختلفی مثل مریضی و مشکلات قلبی، آسم، دیابت و سرطان تأثیرگذاره.

به گفته انجمن روان شناسی آمریکا، استرس درمون رو پس از حمله قلبی سخت می کنه؛ در مقابل آموزشای مدیریت استرس به روند بهبود کمک نشون میده.

بر مبنای نظر مؤسسه ی فرانکلین، استرس سد خونی مغز رو تحت اثر قرار می ده. این سد از مغز در برابر هر ماده ای که وارد بدن می شه و توانایی تاثیرگذاری بر مغز رو داره مثل دارو، سم و ویروسا محافظت می کنه. تحقیقات نشون دادن نفوذپذیری سد خونی مغز در سربازان جنگی بیشتره.

۴. استرس طولانی باعث پیری می شه

همونجوریکه گفتیم استرس خیلی از فرایندهای فیزیولوژیک رو که لازم به نظر نمی رسن، متوقف می کنه. فکر کنین که کاهش جریان خون در پوست چه آثاری به جا می ذاره. بدتر از اون اثر استرس طولانی در پیر شدن مغزه! با افزایش سن، سلولای مغز از بین می رن و سموم، رژیم غذایی نامناسب، ورزش نکردن و پرهیز از روابط اجتماعی هم این مشکل رو زیاد می کنن. استرس با سخت کردن سد خونی مغز باعث می شه سموم وارد مغز شن، هم زمان کورتیزول، هیپوکم رو تخریب می کنه و پس یادگیری و به یادآوری خیلی دچار مشکل می شه.

کاهش کارکرد سد خونی مغز، آسیب ایه که در مبتلایان به فراموشی دیده می شه. پژوهشی روی افراد سالمند نشون داده در افراد با سطح بالای کورتیزول اندازه هیپوکم تا ۱۴ درصد کوچیک تره و توانایی این افراد در یادگیری و ایجاد حافظه ی جدید کمتر بوده. تحقیق دیگری نشون داده اندازه هیپوکم با سرعت پیشرفت فراموشی رابطه داره.

انجمن روان پزشکی آمریکا بر مبنای پژوهشی با موضوع سن فیزیولوژیک در مقابل سن تقویمی اعلام کرده زنانی که سرپرستی کودکی مریض یا ضعیف رو واسه دراز مدت به عهده داشته داشتن، حدود ۱۰ سال پیرتر از سن تقویمی شون به نظر می رسن؛ چون استرس طولانی بر توانایی بازسازی سلولای خونی اثر می ذاره. استرس بر ایجاد مریضیایی مثل آرتریت (نا آرومی مفاصل)، پوکی استخوان و مریضیای قلبی و عروقی که در سالمندان رایجه، اثر می ذاره.

کودکی-نام-تصویر

۵. استرس باعث اضافه وزن و مشکلات گوارشی می شه

استرس طولانی باعث مشکلات زیاد گوارشی می شه؛ چون در طول جواب به استرس از شدت فعالیتای گوارشی هم کم کرده می شه. نفخ، دردهای شکمی، یبوست، اسهال، تُرش کردن و سندرم روده ی تحریک پذیر از نشونه های عادی استرس طولانی هستن. استرس زخم معده و ورم روده رو زیاد می کنه.

کورتیزول موجب جمع شدن چربی خطرناک شکمی و افزایش میل به چربی، نمک و شکر می شه. خوردن کربوهیدارتای ناسالم باعث آرامش رفتارها و کاهش نبود تعادل هورمونی به دلیل جواب به استرس می شه؛ اما اگه این رفتار تبدیل به عادت شه، ممکنه باعث مشکلاتی مثل دیابت و مریضیای قلبی شه.

۶. استرس شدید بر روحیات و رابطه هاتون اثر می ذاره

استرس همیشگی با اثر بر الگوی خواب، باعث خستگی و بدرفتاری می شه و از قدرت تمرکز و واکنش هاتون کم می کنه. ممکنه در این شرایط قادر به آروم کردن خودتون و کار کردن نباشید. افسردگی یکی از مشکلات رایجیه که پس ی استرس طولانی ایجاد می شه. همه اینا بر کیفیت زندگی و رابطه هاتون با بقیه اثر می ذاره. استرس طولانی باعث می شه احساس کنین کنترلی بر زندگی تون ندارین.

INLINE  عکاسی با موبایل؛ ۱۲ ترفند کاربردی واسه گرفتن عکس های فوق العاده "

خوبه بدونین که افراد کمال گرا (به دلیل استرس زیاد) بیشتر دچار مشکل در ترشح سروتونین می شن. (سروتونین هورمونیه که پیام «احساس خوشحالی» رو به مغز منتقل می کنه.)

۷. استرس درد رو افزایش می ده

رابطه بین شدت دردهایی مثل سردرد، درد مفاصل و دردهای عضلانی با استرس شدید اثبات شده. به نظر می رسه که استرس، درد به دلیل نا آرومی مفاصل و هم کمردرد رو زیاد می کنه. استرسِ کاری در زیاد کمردرد و بروز سردردهای تنشی اثر داره.

۸. استرس فعالیت جنسی و باروری رو تحت اثر قرار می ده

استرس شدید بر میل جنسی زنان و توانایی جنسی مردها اثر می ذاره. باعث زیاد سندرم پیش از قاعدگی می شه و بر توانایی باروری زنان اثرگذاره. استرس در طول زمان بارداری احتمال زایمون زودرس و سقط جنین رو افزایش می ده و موجب زیاد تغییرات هورمونی به دلیل یائسگی می شه.

۹. استرس شدید بر پوست، مو و دندانا اثر می ذاره

تغییرات هورمونی به دلیل استرس و کاهش جریان خون در پوست، اثرات منفی بر پوست، مو و دندانا داره. اگزما یکی از مشکلات عادی به دلیل استرسه. استرس در بروز جوش، کهیر، صدفک، ریزش مو و مریضیای لثه مؤثره.

۱۰. استرس مقدمات اعتیاد رو جفت و جور می کنه!

افراد بسیاری واسه آزادی از احساسات بد به دلیل استرس طولانی، دست به کارای ویرانگری میزنن که به طور موقتی سطح هورمونای دوپامین و سروتونین رو افزایش می ده. مصرف الکل، تنباکو و چیزای دیگه ای به جز اینا، روشای رایجی هستن که افراد واسه درمون خودسر استرس به کار می گیرن. استرس شدید ممکنه باعث اعتیاد به خوردن، قمار کردن، تماشای تلویزیون و بازیای ویدئویی شه. این رفتارها در درازمدت باعث شدت گرفتن مشکل می شه و آثار بد جسمی و روانی داره.

استرس رو به حال خودش آزاد نکنین!

اینکه دندان روی جگر می ذارین و این وضعیت رو تحمل می کنین معنیش این نیس که نمی تونین یک زندگی بدون استرس داشته باشین. تحقیقای جورواجور نشون دادن که مدیریت استرس و روشای تمدد اعصاب به کنار اومدن مؤثرتر با رویدادهای استرس زا، کارکرد بهتر در طول اون و بازیابی و بهبودِ پس از اون کمک می کنن. از بین مشکلات استرس، احساس نداشتن کنترل روی زندگی بیشترین اثر منفی رو داره.

رابطه استرس و حمله قلبی در مردانی که باور دارن کنترلی بر شغل شون ندارن، ثابت شده اشت. این آسیب نقش مهمی در بروز سندرم زیاد عروق کرونر داره که یکی از نشونه های مهم حمله قلبیه. گزارشای مرکز پزشکی دانشگاه مریلند نشون دهنده اینه که سندرم زیاد عروق کرونر در مردها پس از کار و پس از یک اتفاق استرس زا بروز پیدا می کنه. این نشون می ده افکار و احساسات نقش مهمی در بروز این سندرم دارن. پس مهم نیس که در دور و بر تون چه میگذره، شما باید بتونین کنترل افکار و احساسات تون رو در دست بگیرین.

زندگی تون رو در نظر بگیرین و موقعیتایی رو که باعث استرس می شن شناسایی کنین. حالات و روحیات تون رو در نظر بگیرین و افکار و باورهایی رو که باعث تشکیل اونا می شن، شناسایی کنین. به فعالیتای خوب بدین، ورزش کنین، در جامعه باشین و با بقیه رابطه برقرار کنین. اگه در کنترل وزن تون به دلیل استرس طولانی مشکل دارین روشای کم کننده ی کورتیزول مثل مصرف گیاهان اداپتوژن (adaptogen) رو به کار بگیرین.

نمیشه همه استرس زندگی رو حذف کرد؛ چون زندگی قابل پیش بینی نیس! بعضی از استرسا واسه ما سودمند هستن. یک معمای ذهنی رقابت برانگیز واسه تقویت سیستم ایمنی مفیده، درحالی که تماشای فیلمای پرخشونت باعث ضعیف شدن اون می شه. فعالیتای ذهنی به رشد سلولای مغز کمک می کنه. پس به جای سعی واسه حذف استرس (که ممکن نیس) سعی کنین به روشی مؤثر با استرس کنار بیایید.

منبع : draxe

دیدگاهتان را بنویسید