عمل هیسترکتومی یا برداشتن رحم چیه؟ 

 

هیسترکتومی، یه جور عمل جراحی واسه برداشتن رحِمه. این جراحی غیرمتابولیک در زنان رواج زیادی داره و از هر ۱۰۰ هزار نفر تقریبا ۳۰۰ زن عمل جراحی برداشتن رحم رو انجام میدن. یکی از دلایل اصلی هیسترکتومی، فیبروم رحمه. دلایل دیگری هم واسه این جراحی هست: خون ریزی غیرعادی رحم (خون ریزی واژنی)، دیسپلازی دهانه ی رحم (افزایش غیرعادی سلولا و قرار گرفتن در آستانه ی دچار شدن به سرطان)، آندومتریوز و پرولاپس رحم مثل افتادگی لگن.

دلیل انجام جراحی هیسترکتومی چیه؟

فیبروم رحم که به لیومیوم هم معروفیت داره، از شایع ترین دلایل جراحی رحم هستن. فیبروم رحم، رشد غیرعادی سلولای رحم به دلایل نامشخصه. خوش خیم بودن رشد سلولا نشون می ده که پای سرطان درمیان نیس، اما این رشد می تونه موجب تشکیل مشکلات پزشکی مختلفی بشه. وقتی فیبروم بزرگ می شه، ضرورت جراحی پیش میاد. اندازه فیبروم در حد ۲ ماهگی بارداری باعث بزرگ شدن رحم می شه. درد و فشار در ناحیه رحم و خون ریزی شدیدی که موجب کم خونی می شه هم از بقیه علائمی هستن که باعث انجام عمل هسیترکتومی می شن.

افتادگی لگن از دیگر وضعیتای پزشکیه که نیاز به جراحی برداشتن رحم داره. در این وضعیت، مریض دچار شل شدگی عضلات و بافتای محافظ لگن در ناحیه تحتانی می شه. افتادگی کم باعث پرولاپس درجه یک می شه. در این حالت، دهانه ی رحم نسبت به واژن افتادگی پیدا می کنه. در پرولاپس درجه دوم، دهانه و لبه رحم به طرف دهانه ی واژن مایل می شه. در پرولاپس درجه سوم هم، رحم و دهن رحم به طرف دهانه واژن کشیده می شه و بهش فشار وارد می کنه. پرولاپس درجه دوم و سوم باید ازطریق هیسترکتومی درمون بشن.

ضعف دیواره ی واژن مثل سیستوسِل، رکتوسِل یا اورتروسِل هم می تونن باعث علائمی چون بی اختیاری ادراری بشن. سنگینی لگن و مشکل در ایجاد روابط جنسی هم از بقیه علائمه. بی اختیاری ادراری می تونه با عطسه، سرفه، پریدن یا حتی خندیدن تحریک بشه. یکی از اصلی ترین دلایل افتادگی لگن، بارداری و زایمونه. البته دلایل دیگری هم هست. پرهیز از زایمون طبیعی و انجام عمل سزارین هم نمیتونه حتما باعث کاهش خطر افتادگی لگن بشه.

از هیسترکتومی واسه درمون سرطان رحم هم استفاده می شه. جدا از اینکه سرطان، واسه درمون مشکلات قبل از دچار شدن به سرطان مثل دیسپلازی، کارسینوم درجا، CIN درجه سوم، کارسینوم میکرواینویزیو (microinvasive) رحم هم به کار میره.

در درمون سرطان آندرومتریوز (سرطان پوشش داخلی رحم)، استفاده از هیسترکتومی دلیل واضحی داره. با این جراحی، خارج ساختن سرطان از بدن ممکن می شه. این راه حل، بنیان درمون سرطان رحمه.

قبل از جراحی به چه علاجا و آزمایشایی نیازه؟

قبل از جراحی و تشخیص ضرورت اون، فرد مریض باید مورد معاینه لگنی و آزمایش پاپ اسمیر قرار بگیره. قبل از هیسترکتومی واسه دردهای لگنی، زنان باید عملای جراحی با کمترین میزان برش (مثل لاپاروسکوپی) واسه پیدا کردن دلیلای درد بکنن. مثلا روش لاپاروسکوپی نمونه ای از جراحیه که واسه تشخیص به میزان کمی از ایجاد برش در بدن مریض نیاز داره. روشی با کمترین میزان باز کردن بدنه.

قبل از جراحی واسه خون ریزی غیرعادی رحم هم نیاز به دریافت نمونه ای از بافت داخلی رحم (بیوپسی از آندرومتریوم) هست. با این کار وضعیت سرطانی بودن یا در آستانه ی اون قرار داشتن مشخص می شه. به این کار، نمونه ورداری آندرومتریال گفته می شه. سونوگرافی از لگن ویا سی تی اسکن لگنی هم واسه تأیید تشخیص به کار میره. در زنانی که درد لگن و خون ریزی هست، درمون پزشکی بالینی قبل از هیسترکتومی لازمه.

زنانی که زمان قبل از یائسگی رو می گذرونن و بازم پریود منظمی دارن، فیبروم رحمی دارن و این موضوع باعث خون ریزی بدون درد در اونا شده، اول باید هورمون درمانی شن. علاجای غیرهورمونی هم مثل ترانِکسامیک اسید و بقیه روشای جراحی ساده تر مثل آبلاسیون (برداشتن پوشش داخلی رحم)، هم دردسترس و ممکن هستن. اگه بعد از این علاجا و روش ها، بازم خون ریزی وجود داشته باشه و در زندگی روزانه مشکل ایجاد بشه، ادامه خون ریزی باعث کم خونی میشه (به خاطر خون ریزی، سلولای قرمز خونی کاهش پیدا می کنن). در اینجور وضعیتی، اگه نمونه ورداریا هم نشون دهنده موردی غیرعادی در مورد ی داشتن آندرومتریوز نباشه، باید عمل جراحی برداشتن رحم صورت بگیره.

زنانی که در زمان بعد از یائسگی به سر می برن، پریودشان کلا قطع شده، هیچ گونه نشونه غیرعادی در نمونه ورداری از رحم اونا وجود نداره و پس از هورمون درمانی بازم دچار خون ریزی غیرعادی هستن هم به احتمال زیاد باید عمل هسترکتومی رو بکنن. مقدار و شکلای مختلف متفاوتی از هورمونا واسه یافتن بهترین روش درمون در هر شخص باید بررسی بشه.

روش عمل هیسترکتومی چیجوریه؟

در گذشته، عمل جراحی برداشتن رحم ازطریق ایجاد برش در ناحیه شکم صورت می گرفت. اما امروز، بیشتر جراحیا از روش لاپاروسکوپی یا هسیترکتومی واژنی (یعنی جراحی به جای شکم ازطریق واژن انجام میگیره) پیگیری می شن. در این صورت، بهبود مریض سریع تر و راحت تر هستش. اگه به جای روشای جدید از همون جراحی شکمی استفاده بشه، مدت بستری بودن و هزینه بستری شدن در بیمارستان هم زیاد می شه. مدت زمان جراحی در روشای نام برده تقریبا مشابهه و همه روش ها تقریبا به ۲ ساعت زمان نیاز دارن. البته اگه رحم بزرگ باشه، ممکنه هیسترکتومی واژنی کمی بیشتر از زمان گفته شده، طول بکشه.

INLINE  زمینه های ظهور در آثار ادیان مختلف

شکلای مختلف هیسترکتومی چیه؟

امروز، روش ها و تکنیکای مختلفی واسه عمل جراحی برداشتن رحم هست. انتخاب بهترین روش جراحی تا حد زیادی وابسته به شرایط و وضعیتیه که هر فرد در اون قرار داره. درادامه، به توضیح مختصری از هر تکنیک پرداخته ایم و تناسب هر تکنیک با شرایط مختلف هم توضیح داده شده:

به عنوان قانونی کلی به یاد داشته باشین که قبل از انجام هر گونه هسیترکتومی، واسه انتخاب بهترین روش جراحی باید بررسیا و آزمایشای زیر صورت بگیره:

  • انجام آزمایش کامل لگن شامل معاینه ی دستی تخمدانا و رحم؛
  • انجام آزمایش جدید پاپ اسمیر؛
  • سونوگرافی لگن بنا به تجویز دکتر؛
  • تصمیم گیری واسه اینکه در بین هیسترکتومی، تخمدانا ورداشته بشن یا نه؛
  • آزمایش شمارش کامل خون و سعی واسه رفع کم خونی در صورت امکان.

هیسترکتومی شکمی کلی چیه؟

هیسترکتومی شکمی، عادی ترین شکل اینه. در بین این عمل، دکتر تموم رحم و دهانه اونو خارج می کنه. زخمی که روی شکم ایجاد می شه، ممکنه عمودی یا افقی باشه. این شکل زخم بستگی به هدف جراحی داره. البته اندازه ناحیه ای که تحت عمل قرار گرفته هم مهمه. واسه درمون مشکلاتی مثل سرطان تخمدان و رحم، آندرومتریوز و فیبرومای بزرگ رحمی از جراحی شکمی کلی استفاده می شه. در بعضی از موارد نادر، از این نوع جراحی واسه درمون دردهای شدید لگنی هم استفاده کرده می شه. البته قبل از اون باید با معاینه ای مفصل، دلیل درد مشخص شه. قبل از اقدام به جراحی باید روشای غیرجراحی هم بررسی بشن.

بعد از اینجور عملی، بدیهیه که فرد قادر به زایمون نمیشه. بخاطر این به افرادی که خواهان بارداری هستن، انجام این عمل پیشنهاد نمی شه؛ مگه اینکه ضرورت خاصی مثل جراحی واسه درمون سرطان وجود داشته باشه. در این روش جراحی، کل لگن و شکم معاینه می شه. واسه همین واسه زنانی که گرفتار به سرطان هستن یا با رشد غیرعادی سلولا روبرو ان، بسیار مفید واقع می شه.

هیسترکتومی واژنی چیه؟

در این روش جراحی، رحم از راه واژن ورداشته می شه. هیسترکتومی واژنی واسه شرایطی چون پرولاپس رحم، هیپرپلازی آندومتر یا دیسپلازی دهانه ی رحم استفاده می شه. موارد نام برده، مواردی هستن که رحم خیلی بزرگ نیس و تموم قسمتای شکم واسه معاینه و بررسی نیاز به عمل جراحی نداره. در طول این عمل باید فرد پاهای خود رو بالا برده و روی ابزاری رکاب مثل بذاره تا دسترسی به واژن ممکن شه.

زنانی که زایمون نکرده ان، کانال واژنی تنگی واسه انجام این عمل دارن. اگه رحم زنی خیلی بزرگ باشه، واسه یه مدت طولانی نمیتونه پاها رو در حالتی که گفته شد، روی رکاب بالا نگه داره. در حالتی که به دلایل مختلف ناحیه فوقانی شکمی باید بیشتر معاینه شه، هم دکتر جراحی شکمی رو پیشنهاد می کنه.

هیسترکتومی واژنی با لاپاروسکوپی چیه؟

این عمل که به اختصار LAVH گفته می شه، مثل هیسترکتومی واژنی در قسمت قبلیه. تنها فرق اینه که از ابزاری موسوم به لاپاروسکوپ استفاده می شه. لاپاروسکوپ، لوله ی قابل مشاهده ایه که ساختار درون شکم رو نشون می ده. این روش در بعضی از افراد مفید واقع می شه، چون به کمک اون بررسی و معاینه ی قسمت فوقانی شکم هم ممکن می شه. از کاربردهای لاپاروسکوپی میشه به تشخیص سرطان آندرومتریال (دچار شدن یا پخش نشدن سرطان در بدن) اشاره کرد یا افورکتومی (برداشتن تخمدانا) هم به کمک لاپاروسکوپی ممکن می شه.

در این روش هم مثل روش هسیترکتومی واژنی ساده نیازه که رحم بزرگ نباشه. پزشکان قبل از انجام این عمل، شرایط مختلف مریض رو بررسی می کنن و درصورت وجود مشکل یا مسئله ای خاص، از انجام عمل لاپاروسکوپی منصرف می شن. مثلا، اگه فرد سابقه عمل در این ناحیه رو داشته باشه، امکان ایجاد زخمای غیرعادی و چسبندگی هست. پس سابقه جراحی، بزرگ بودن حجم لگن و… باعث می شه که دکتر به سراغ هیسترکتومی شکمی برود.

هیسترکتومی دهانه ی رحم چیه؟

در این نوع از جراحی هم رحم ورداشته می شه، اما دهانه ی رحم، سر جای خودش باقی می مونه. دهانه ی رحم، ناحیه ایه که در قسمت پایینی رحم قرار میگیره و در انتهای کانال واژنی هستش. این عمل شک نداشته باشین احتمال دچار شدن به سرطان در این ناحیه رو ازبین نمی برد. این عمل جراحی واسه زنانی که پاپ اسمیر غیرعادی داشتن یا گرفتار به سرطان دهانه ی رحم بودن مناسب نیس.

INLINE  علم هم می گوید اگه دلتون جوون باشه بیشتر عمر می کنین 

بقیه زنان واسه انجام این عمل مشکلی ندارن و درصورتی که دلیلی واسه برداشتن دهانه ی رحم وجود نداشته باشه، عمل هیسترکتومی دهانه ی رحم به اونا پیشنهاد می شه. در بعضی موارد، مثل آندرومتریوز شدید، بهتره که دهانه ی رحم سر جاش بمونه. این روش از جراحی ساده تره و نسبت به بقیه روشای عنوان شده، به مدت زمان کمتری نیاز داره. جدا از اینکه اینکه، باعث محافظت بیشتر از واژن می شه و احتمال اتفاق پرولاپس واژنی یعنی جلو محتوای واژنی از دهانه ی واژن رو کم می کنه.

هیسترکتومی دهانه ی رحم با لاپاراسکوپی چیه؟

این روش هم مثل روش LAVH انجام می شه، اما رحم از دهانه ی اون جدا می شه و بافت رحم ازطریق برش لاپاراسکوپی ورداشته می شه. بهبود مریض پس از انجام این روش خیلی بیشتر از بقیه جراحی هاس. به احتمال کمی، محافظت از دهانه ی رحم با احتمال کمی ممکنه به خون ریزی رحم بینجامد، چون پوشش داخلی دهانه ی رحم کمتر شده.

هیسترکتومی رادیکال چیه؟

این روش از جراحی مفصل تر از روش برداشتن رحم به روش شکمیه. چون در این جراحی، قستای فوقانی واژن و بافتای دور رحم هم ورداشته می شه. هیسترکتومی رادیکال، معمولا واسه بیمارانی که در مراحل ساده ی سرطان دهانه ی رحم هستن، انجام می شه. مشکلات جانبی این عمل هم از مدل جراحی شکمی بیشتره. مثلا به سیستم ادراری و دفع، آسیبا و زخمایی وارد می شه.

اوفورکتومی و سالپینگوفروکتومی (برداشتن تخمدانا و لولهای فالوپ) چیه؟

اوفروکتومی، جراحی و برداشتن تخمدان هاس. سالپینگوفروکتومی هم برداشتن تخمدان و لولهای فالوپ مجاور اینه. این روش ها واسه سرطان تخمدان و برداشتن تومورهای مشکوک تخمدان یا سرطان لولهای رحم (بسیار نادره) استفاده می شه. این جراحی ممکنه به خاطر مشکلات عفونت یا همراه با هیستروکتومی واسه درمون سرطان استفاده بشه.

بعضی از زنانی که به طور ارثی در خطر خطر دچار شدن به سرطان سینه و تخمدان هستن، با انجام جراحی اوفورکتومی از اتفاق سرطان تخمدان و سینه در خود جلوگیری می کنن. پیشنهادای گذشته اینه که لولهای فالوپ باید در طول هیستروکتومی حتی با حفظ تخمدانا ورداشته شن. این کار واسه کاهش خطر سرطان تخمدان صورت میگیره. چون سرطان تخمدان ازطریق لولهای فالوپ تا ۲۵ درصد محتمل تر می شه.

مشکلات جانبی این جراحیا چیه؟

درد، عفونت و خون ریزی در ناحیه جراحی شده از مشکلات جانبی هیستروکتومیه. نوع جراحی شکمی، مشکلات بیشتری نسبت به جراحی با روش واژنی داره.

جانشین این جراحیا چه روشیه؟

همونجوریکه قبلا هم گفته شد، جراحی خارج کردن رحم تنها در شرایطی پیشنهاد می شه که روشای درمانی کم تر و با جراحی ساده تر موفق نشن. روشای جدید دیگری مثل روش آمبلازیسیون شریان رحم UAE یا برداشتن بخشی از رحم موسوم به میومکتومی هم هست. این روش ها واسه درمون خون ریزی شدید رحم استفاده می شه. آبلاسیون آندرومتریال و روشای جدیدتر دیگری هم وجود دارن.

پاپ اسمیر پس از جراحی مشکلی ایجاد می کنه؟

هر زنی که سابقه پاپ اسمیرهای غیرعادی در زندگی داشته و یعنی در نتایج آزمایش پاپ اسمیر اون که واسه تشخیص سرطان دهانه ی رحم صورت میگیره، موارد غیرعادی دیده شده باشه، باید همیشه تحت نظارت و بررسی دکتر قرار بگیره. باید انجام آزمایش پاپ اسمیر رو حتی پس از درمون موارد و مشکلات غیرعادی در ناحیه دهانه ی رحم بازم ادامه بده. درواقع نیازه تا آزمایش پاپ اسمیر رو همیشه در برنامه های پزشکی خود داشته باشه. این کار به خاطر احتمال کم اما واقعی بازگشت سرطان دهانه ی رحمه؛ یعنی در ناحیه ای که جراحی انجام شده و دهانه ی رحم ورداشته شده.

جدا از اینکه زنانی که سابقه پاپ اسمیر غیرعادی داشتن، زنانی که جراحی هیسترکتومی دهانه ی رحم رو انجام دادن هم باید آزمایش پاپ اسمیر رو جدی بگیرن. در جراحی اونا، دهانه ی رحم سر جای خود باقی مونده. در این مورد، برخلاف زنانی که به دلیلِ سرطان دهانه ی رحم جراحی کردن، زنانی که هیسترکتومی دهانه ی رحم کردن، قادر به استفاده از راهکارهای درمانی مثل با زنانی هستن که جراحی نشده ان. مثلا، ممکنه، دکتر در ۶۵ سالگی دیگر احتیاجی به موندگاری پاپ اسمیر واسه افرادی که همیشه نتایج خوبی در معاینات داشتن، نبیند.

درصورتی که جراحی هیسترکتومی واژنی و شکمی به خاطر سرطان صورت نگرفته باشه و سلولا و… خوش خیم باشن (مثل فیبروم رحمی)، احتیاجی به ادامه پاپ اسمیر وجود نداره. اگه قبل از عمل هم پاپ اسمیر عادی باشه، بعد از جراحی احتیاجی به انجام اون نیس.



دیدگاهتان را بنویسید