پایان نامه با موضوع فیزیولوژی، سازمان ملل، آمریکای لاتین

دانلود پایان نامه

تعریف عملیاتی متغیرها
-افسردگی: نمرهای که فرد سالمند از پرسشنامه افسردگی سالمندان به دست میآورد و در این پژوهش نمره 8 به عنوان نقطه برش در نظر گرفته شده است.
-اضطراب: نمرهای که فرد سالمند از پرسشنامه اضطراب آشکار و پنهان75 اشپیلبرگر76(1970) به دست میآورد و شامل دو بخش اضطراب آشکار و پنهان است و افرادی که در هر دو بخش نمرات 43 و بالاتر(متوسط به بالا) دریافت کنند به عنوان افرادی مضطرب به پژوهش وارد میشوند.
-شناختدرمانی: بسته آموزشی شناختدرمانی گروهی مایکل فری که به مدت 10جلسه 120 دقیقهای به صورت هفتهای دو جلسه در فاصله زمانی دوماه و نیم اجرا میشود.
-سالمند: افراد بالای 65 سال در این پژوهش به عنوان سالمند در نظر گرفته شده است.

فصل دوم
ادبیات و پیشینه پژوهش

تعاریف سالمندی
-پیری عبارت است از اضمحلال تدریجی در ساختمان و ارگانیسم بدن که بر اثر دخالت عامل زمان پیش میآید و تغییراتی را در ساختمان و عمل اعضای مختلف بدن به وجود میآورد که سفید شدن مو، چین و چروک پوست، ریزش مو،کاهش قدرت دید، نقصان شنوایی، خمیدگی، کندی در تحرک،کاهش قدرت عضلانی، اختلال و آشفتگی در حافظه و ادراک، اختلال در جهتیابی،کاهش ظرفیت و کارایی ریهها و سیستم قلبی و عروقی از آن جملهاند(سازمان جهانی بهداشت، 2009 ؛ پورجعفری و آبایی، 1381). پیری بیشتر به صورت مجموعهای از تغییراتی که در افراد با گذشت زمان اتفاق میافتد، نیز توصیف میشود(استنهوپ77 و لنکاستر78، 2000). در تعریفی دیگر سالمندی فرایندی زیستی و پدیدهای حیاتی بوده است که همهی انسانها را شامل میشود، این دوره حاصل تعامل پیچیده عوامل فیزیولوژیکی، روانشناختی، اجتماعی و محیطی است که بر عملکرد سلولها، بافتها و دستگاههای بدن تأثیر دارند و در نهایت پیری و سالمندی را در پی خواهد داشت(ستاری، 1385). احدی و جمهری(1382) پیر شدن را عبارت از یک فرایند تحول تدریجی و درک زندگی میدانند که به تدریج و به کمک تجربه به دست میآید.
-سالمندی فرآیند طبیعی و اجتنابناپذیری است. هر کسی که زنده است عاقبت پیر و سالخورده میشود. سالمندی همراه با تغییرات روانی و بدنی است. از نظر جسمی، کاهش قدرت بینایی و شنوایی، چشایی، بویایی، کاهش قدرت بدنی، سست شدن دندانها، کم شدن استحکام لثهها، کاهش هماهنگی حرکتی و سرعت واکنش در مقابل محرکها است(لطفآبادی، 1378). سالمندی به تعریف انجمن تغذیه آمریکا، به تغییرات فیزیولوژیکی طبیعی و پیشرونده و غیرقابل برگشت اطلاق میشود(شجری،1373). در تعریفی دیگر سازمان ملل متحد، کشورها را به سه نوع ساخت جمعیتی جوان، بزرگسال و سالمند تقسیم میکند که مشخصه آنها میزان نسبت جمعیت سالمند در این کشورها است. طبق این تعریف،کشورهای دارای جمعیت سالمند،کشورهایی هستند که نسبت جمعیت سالمندان آن بیش از 7% میباشد(سامآرا، 1370). سنین پیری یا اواخر بزرگسالی، معمولاً به مرحلهای از دوره زندگی که از 65 سالگی شروع میشود اطلاق میگردد(سازمان جهانی بهداشت، 2001). سالمندی را معمولاً سن بالای 65 سال برمیشمارند(سازمان جهانی بهداشت، 2010).
-سالمندی را سنی میدانند که در آن اکثر مردم از کار بازنشسته میشوند و از انواع خاصی از مزایای رفاهی مانند حقوق بازنشستگی برخوردار میگردند(گیدنز79، 1376؛ به نقل از احمدی و بهشتی، 1386). و سازمان جهانی بهداشت(2001) سالمند را به دو سالمند جوان 65 + (بعضی اوقات 60+) و سالمند کهنسال 80 + تقسیم کرده است.
سالمندی را میتوان از چهار جنبه مورد مطالعه قرار داد:
1.سن زمانی: سالمندی عبارت است از تعداد سالهایی که از بدو تولد طی شده است. در ایران سن 60 سالگی را به طور قراردادی آغاز سالمندی تعیین کردهاند.
2. سن جسمی و زیستی: سالمندی جسمی تدریجی حاصل میشود، تعیین لحظهای که شخص از نظر جسمی سالخورده میشود، غالباً قراردادی است.
3. سن روانی و عاطفی: این دگرگونیها در دو بعد زیر قابل مطالعه است:
الف)دگرگونیهای شناختی: تغییراتی که شیوهی تفکر و همچنین تواناییهای فرد سالمند را تحت تأثیر قرار میدهد.
ب)دگرگونیهایی که عاطفه و شخصیت را شامل میشود: شخصیت و کنشهای شناختی تحت تأثیر رویدادهایی همچون بازنشستگی و مرگ همسر قرار میگیرد.
4. سن اجتماعی: نقشهایی را تعیین میکند که انسان میتواند، میخواهد و بایستی در اجتماع بر عهده گیرد یا آرزوی بر عهده گرفتن آنها را دارد( میشارا80 و رایدل81، 1917؛ ترجمه گنجی، داودیان و حبیبی، 1367).
تقسیمبندی پیری
پیری به دو بخش تقسیم میشود: سالخوردگی و از کار افتادگی، اکثریت پیران را سالخوردگانی تشکیل میدهند که سرزنده و روی پا هستند و سایر پیران کسانی هستند که از پا افتاده و ناتوانند، پیری فقط مسئله جسمی نیست بلکه یک عارضه روانی-اجتماعی هم هست،آدمی به همان اندازه پیر است که احساس پیری میکند. افرادی که سلامت روانی طبیعی دارند، معمولاً در نوجوانی خود را جوان میپندارند و در دوره پیری احساس پختگی و بزرگسالی میکنند. رسیدن به سنین بالای زندگی نتیجه عوامل پیچیدهای است که مهمترین آنها عبارتند از وضعیت ژنتیک فرد، وضع تغذیه، بهداشت و عوامل محیطی دیگر(لطفآبادی،1378). اما در کل مشخص کردن پیری به دو دلیل بسیار مشکل است: نخست حادثه و جریان فعل و انفعال پیری در میان افراد کاملاً متفاوت است و دوم در بعضی از جوامع ممکن است سن و سالی را پیر در نظر بگیرند، در صورتی که امکان دارد همان سن
را در جوامع دیگر جوان به حساب بیاورند(عشقپور،1370).
جمعیت سالمندی
تعداد افرادی که به واپسین سالهای زندگی خود رسیدهاند، بخش قابل توجهی از جمعیت کل جهان را تشکیل میدهند. در سال 2000 تعداد افرادی که 60 ساله یا بیشتر بودهاند بالغ بر 600 میلیون نفر بود. پیشبینیها حاکی از آن است که این تعداد در سال 2025 به2/1 میلیارد و در سال 2050 به 2 میلیارد برسد(سازمان جهانی بهداشت،2009). از سویی پیشبینی شده است که بین سالهای 1950 تا 2025 جمعیت جهان به سه برابر افزایش یابد. و طبق برآوردهای به عملآمده در سال 2025 از هر 7 تن جمعیت دنیا، یک تن بیش از 60 سال عمر خواهد کرد و حال آنکه در سال 1950 از هر 12 تن، یک تن بیش از 60 سال زندگی میکرد. بنابراین در سال 2025 تعداد افراد بیش از 60 سال به حدود یک میلیارد تن خواهد رسید(مرکز آمار ایران، سالنامهی آماری سازمان ملل متحد، 1368). طبق تخمین ژاو، هی، جاو، یوآن، فنگ وژانگ(2012) و کوئینگ82، مککالوف83 و لارسون84(2001) در سال2025 جمعیت جهان به هفت میلیارد و هشتصد و بیست و سه میلیون نفر و تعداد افراد بالای 65 سال به 4/10 درصد خواهد رسید.
بر طبق آمار سازمان جهانی بهداشت، پیرترین کشور تا سال 2020 میلادی ژاپن خواهد بود(31 درصد جمعیت آن را سالمندان تشکیل خواهد داد) و بعد از آن ایتالیا، یونان، و سوئیس قرار دارند(28 درصد)، تا سال 2020 نسبت جمعیت 60 سال و بالاتر در آمریکای شمالی 23 درصد، آسیای شرقی 17 درصد، آمریکای لاتین 12 درصد و در جنوب آسیا 10 درصد خواهد شد(پورجعفری و آبایی، 1381).
طبق آمار سازمان بهداشت جهانی، تعداد سالمندان در کشورهای آسیای جنوب غربی(از جمله ایران) در سال 2000 حدود 7% کل جمعیت بوده و این رقم تا سال 2030 به 15% خواهد رسید(نمدیان و قبادی،1385). اما طبق سرشماری جمعیت عمومی ایران در سال 1375، حدود 32/4 درصد کل جمعیت 60 میلیون نفری کشور را سالمندان 65 سال تشکیل میدادند. به عبارت دیگر 6/2 میلبون نفر از جمعیت ایران را شامل میشد. جمعیت سالخوردگان ایران در سال2050 به بیش از 26 میلیون نفر و نسبت آن به کل جمعیت به حدود 23% خواهد رسید(زحمتکشان، باقرزاده، اکابریان، یزدانخواه فرد، میرزایی، یزدانپناه و همکاران، 1391؛ زنجانی، 1379؛ توکلی، 1384). براساس سرشماری مرکز آمار ایران و مطالعات انجام شده، جمعیت بالای 60 سال ایران در سال 2021 بیش از 10% برآورد مىشود(راسل و اردلان، 1386). آمار سال 1375 نشان می دهد که تعداد سالمندان 60 سال و بالاتر کشور 3978127 نفر بوده است که از این تعداد 1842177 نفر را زنان تشکیل دادهاند(پورجعفری و آبایی، 1381). اکثریت افراد سالمند را زنان تشکیل میدهند. در سراسر جهان به ازای هر 81 نفر مرد سالمند با سن 60 سال و بالاتر، 100 زن سالمند وجود دارد. در بین افراد بسیار پیر(سن 80 سال بالاتر) 53 نفر مرد سالمند به ازای 100 نفر زن سالمند وجود دارند(قائمی، 1369). و هر ماه به جمعیت سالمندان بالای 65 سال در جهان حدود 800 هزار نفر افزوده میشود(سیام،1380).
جدول2-1: جدول کشور و جمعیت سالمندی در طی شش سال سرشماری عمومی از سال 1335 الی سال 1385(به نقل از مثنوی و همکاران، 1386)
جمعیت بالای 60سال
(درصد)
جمعیت بالای 60 سال
(نفر)
جمعیت کل
(نفر)
سال سرشماری
24/6
33/6
25/5
43/5
62/6
27/7
1183989
1588042
1770614
2673115
3978127
5119000
18954704
25078923
33708744
49445010
60055488
70472846
1335
1345
1355
1365
1375
1385

INLINE  منبع پایان نامه ارشد دربارهارزش افزوده، ارزش افزوده اقتصادی، افزوده اقتصادی

جدول2-2: آمار جمعیت سالمندی ایران به تفکیک گروه سنی در سال1385(به نقل از مثنوی و همکاران، 1386)
درصد
نفر
سن
08/2
70/1
59/1
98/0
92/0
27/7
1464000
1197000
1119000
694000
645000
5119000
64-60
69-65
74-70
79-75
80 و بالاتر
جمع
جدول 2-3: نسبت سهم زنان در جمعیت سالمندان 60 ساله و بیشتر و 80 ساله و بیشتر ایران و جهان و برخی از کشورها در سال 1999 (مرکز آمار ایران، دفتر آمارهای جمعیت، نیروی کار و سرشماری، 1385).
منطقه
نسبت جنسی
سهم زنان

60 ساله و بیشتر
80 ساله و بیشتر
60 ساله و بیشتر
80 ساله و بیشتر
کل جهان
81
53
55
65
قاره آسیا
89
61
53
62
چین
92
54
52
65
ژاپن
79
49
56
67
هند
92
82
52
55
ایران
116
94
46
51
پاکستان
100
105
50
48
عرا ق
89
77
53
56
ترکیه
89
67
53
60

نشانههای جسمانی پیری
بررسیهای سال 1978، سازمان بهداشت ملی در آمریکا، نشان میدهد که 86 درصد از افراد بالای 65 سال، به نوعی به اختلال جسمی مزمن مبتلا هستند. اختلالهایی چون، ضعف حواس پنجگانه، ناتوانی جسمی و یا زوال عقلی پیش رونده. علاوه بر این، 38 درصد از افراد مذکور به آرتروز، 20 درصد به فشار خون بالا و 20 درصد دیگر به بیماری قلبی مبتلا هستند(سلیگمن85 و شافر 86 ، 1995). اما پیری همانند بلوغ با تغییراتی در اندامها و نیز تغییراتی مربوط به تغذیه بافتها مشخص میشود.آشکارترین تغییرات در این سطح بیشک تغییراتی است که در زمینه اعضای برون از پوست یا مخاط به وقوع میپیوندند. با افزایش سن موهای بدن به سپیدی میگرایند. غالباً نیز از مقدار آنها نیز کاسته میشود، اما این کاهش معمولاً مربوط به موهای قسمتهایی نیست که در نوجوانی پدیدار شدهاند. موهای سر میریزند ولی موهای پشت لبها، روی چانه، زیر بغل و روی سینه و زهار پا برجا میمانند. با این وجود طاس شدن غالباً چنان زودرس است که نمیتوان آن را لااقل مستقیماً به عنوان علامت تنزل و پسرفت جنسی ناشی از پیری دانست، رنگ پوست معمولاً زایل میگردد. این رنگ پریدگی در هر حال حاکی از کندی گردش خون پیرامونی اس
ت. همچنین پوست پژمرده میشود و در قسمتهایی از آن چربی جمع میشود(منصور، 1385). در دوره سالمندی وضعیت عمومی بدن نیز نقصان مییابد که از نمونههای آن کاهش پیشرونده در کفایت فرآیند فیزیولوژِیک، تعادل ناپایدار، ناتوانی بدن در حفظ و ثابت نگهداشتن مواد درونی، کاهش ذخیرههای فیزیولوژیک، آسیبپذیری نسبت به عوامل استرسزای جسمی و روانی و افزایش دورههای استراحت است(معماریان، 1378). ظرفیت کاری قلب با افزایش سن کاهش مییابد. این کاهش خصوصاً هنگام فعالیت با استرس بیشتر میشود. دریچههای قلب سفت و غیرقابل انعطاف میشوند و منجر به ناتوانی در پر و تخلیه کردن قلب میشود. به علاوه عمل پمپ کردن قلب به دلیل تغییرات شریانهای کرونر کاسته میشود، همچنین به دلیل فقدان ارتجاعی عروق محیطی فشار خون سیستولیک و دیاستولیک افزایش مییابد. با

دیدگاهتان را بنویسید