مقاله رایگان درباره خدمات پستی، حمل و نقل، فعالیت های اقتصادی، ناصرالدین شاه

(سرویس چک های پستی) و نیز پرداخت حقوق مستمری بگیران، شاغلین و معذورین، ثبت نام متقاضیان حج عمره، ثبت نام متقاضیان تلفن و اخذ ودیعه و اقساط آن و پس اندازهای پستی این امکان را به وجود می آورند که هم مشتریان و هم سازمان های مربوط صرفه جویی های بسیاری در وقت و پول خود داشته باشند. مزیت پرداخت حساب های مختلف از طریق حواله های پستی، سرعت عملیات و اقتصادی بودن آن ها است.
پست از طریق سرویس چک های پستی در توسعه پول های اعتباری (کارت های اعتباری) سهیم خواهد بود. پست با سرویس صندوق پس انداز پستی یک وسیله غیرقابل جانشین برای گردآوردی پس اندازهای کوچک مردمی خصوصاً در نقاط غیر برخوردار است، پس اندازهایی که برای توسعه اقتصادی کشور ضرورت دارد. در تمایز با بانک های سنتی مستقر در شهرها، ادارات پست این مزیت را دارند که بسیار به مردم و پس انداز کنندگان نزدیک اند چرا که واحدها و سرویس ها پستی در تمامی سطح کشور گسترده اند.
صندوق پس انداز پستی می تواند حتی در شمار سرویس های اولیه و ضروری برای کشورهای در حال رشد به حساب آید. پست یک مرکز توسعه کار است و در سطح هر کشور جزء کارفرمایان بزرگ بشمار می رود. پست یک مشتری بزرگ برای صنایع ساختمانی، اتومبیل، تجهیزات الکترونیکی و کامپیوتری، مبلمان، کاغذسازی، چاپ و … بشمار می رود.
پست بعنوان یک استفاده کننده از راه های ارتباطی، موجب توسعه های زیربنایی می شود. بعلاوه پست می تواند منبع اصلی اطلاعات مورد نیاز کشاورزان برای مبادله محصولاتشان باشد (خصوصاً در کشورهای در حال توسعه).
از سوی دیگر تغییر در متغیرهای اقتصادی خارج از پست می تواند بر کارکرد پست تاثیر داشته باشد. بنابراین سرمایه گذاری در بخش های مختلف اقتصادی (اعم از کشاورزی، صنعت، خدمات و … ) موجب رشد وتوسعه فعالیت های بخش های کارکردی شده و به تبع آن نیاز به ارتباطات گسترش یافته و در نتیجه تقاضا برای خدمات پستی افزایش می یابد.
بخش سوم
۳-۳- خدمات ارتباطی پست
۱-۳-۳- مقدمه
امروزه صنعت خدمات پستی نقشی غیرقابل انکار در رفاه اجتماعی ورشد اقتصادی کشورها پیدا کرده است. قبل از اینکه با ماهیت و نحوه فعالیت این صنعت در ایران آشنا شویم، نگاهی به واژه شناسی «صنعت خدمات پستی» خواهیم داشت .
دائره المعارف آمریکانا۳۵ « صنعت» را مجموعه ای از فعالیت های اقتصادی تعریف کرده که کالا یا خدمات مشابهی تولید می کنند. این فعالیت ها از منابع موجود (مواد ، سرمایه ، نیروی انسانی ، انرژی ، تکنولوژی ، اطلاعات ، ابزار و …) استفاده نموده و کالا یا خدماتی در جهت رفع نیازهای انسان و جوامع انسانی تولید می کنند. «صنعت» در واقع در تلاش است تا به صورت مستمر در جهت بهبود کارآیی و بهره وری با استفاده از منابع کمتر، بازده بهتری به دست دهد . از این جهت پویایی و نوسازی و نوجویی یکی از ویژگی های صنعت است. بنابراین صنعت می تواند به عنوان یکی از عوامل تحول اجتماعی، بنیانگذار تمدن شود و در زندگی بشر آغازگر تحولی شود که همه بنیان های زندگی وی را تغییر دهد (عباسپور، ۱۳۷۳ ).
حجم عظیمی از فعالیت های اقتصادی امروز دنیا را بخش خدمات تشکیل می دهد. این بخش روز به روز سهم بیشتری از تولید ناخالص داخلی کشورها را به خود اختصاص می دهد. خدمات در مقایسه با کالاهای تولیدی چند تفاوت عمده دارند. اولاً خدمات وابسته به شخصیتی (حقیقی- حقوقی) هستند که آن را عرضه می کند، یعنی در حین عرضه، مصرف می شوند. ثانیاً برخلاف کالاهای فیزیکی قابل ذخیره نیستند و درصورت عدم استفاده از بین خواهند رفت. پس خدمات، مشکلات توزیع منحصر بفردی را به همراه دارند. از طرفی خدمات، استاندارد جامع و گسترده ای ندارند (جعفرنژاد، ۱۳۸۱).
همانگونه که در بخش اول گفته شد، طبق معاهده نیس فعالیت های اقتصادی بخش خدمات در چندین رده طبقه بندی شده اند. یکی از این رده های خدماتی « ارتباطات » می باشد که شامل: خدمات پستی ، خدمات با استفاده از پیک ، خدمات ارتباط راه دور و خدمات سمعی و بصری می باشد.
اگرچه واژه پست را برگرفته از کلمه«Postas » سانسکریت به معنی ثابت می دانند، لیکن در زبان لاتین به«Posta» به معنی امانت گزاردن تغییر شکل یافته است (ریاحی وفا،۱۳۸۱ ). فرهنگ وبستر۳۶ تاریخچه جالبی از واژه «پست» ارائه می دهد. کلمه «پست » به معنی مرسوله از ریشه کلمه لاتین « Ponere » به معنای قراردادن در مکان یا موقعیتی استخراج شده است. این مفهوم از پست ناشی از شیوه توزیع مرسولات است. در زبان انگلیسی قرون وسطی مرسوله۳۷ به کیسه ای اطلاق شده که برای حمل اثاثیه توسط یک مسافر به کار می رفت. بعدها از این کیسه ها برای حمل نامه هم استفاده شد و به تدریج با توسعه سیستم توزیع مرسولات واژه پست به معنای توزیع مرسوله به کار رفته و از آن پس این واژه در معنی سازمان متولی کل سیستم پست هم به کار گرفته شده است ( گویسلن، ۲۰۰۴ ).
طبقه بندی صنعتی استاندارد بین الملی سازمان ملل۳۸ هم خدمات پستی و حمل و نقل را به دو بخش پست ملی وحمل و نقل، مجزا از پست تفکیک کرده است. فعالیت های پست، جمع آوری، تجزیه، حمل و نقل و توزیع (محلی- بین المللی) مرسوله و امانت، اجاره صندوق شخصی ، پست رستانت۳۹، فروش تمبر و غیره را شامل می شود. مشخصه بارز خدمات پستی، قبول و توزیع مرسولات کوچک در سطح وسیعی از کشور است (بانک جهانی، ۲۰۰۴).
خدمات پستی یکی از فعالیت های اقتصادی مهم بخش خدمات بوده و دارای پیشینه چند هزار ساله و تشکیلات منظمی در دنیا است. با توجه به مطالب گفته شده می توان «خدمات ارتباطی پست» را قبول ، تجزیه و آماده سازی، رهسپاری (حمل و نقل) و توزیع مرسولات پستی معین در زمان مشخص و با دقت و امنیت بالا تعریف کرد. در قسمت بعد به تاریخچه خدمات پستی در ایران می پردازیم .
۲-۲-۳-تاریخچه صنعت خدمات پستی در ایران
پایه پست در جهان شاید از روزی نهاده شد که بشر خود را به مساعدت همنوعان خویش نیازمند دید و برای تماس و طلب کمک از یکدیگر به «پیام» متوسل شد. در زبان فارسی حامل پیام کتبی را «پیک» و آورنده پیام شفاهی را «پیام رسان» نامیده اند .
فرستادن پیک و پیام از نقطه ای به نقطه دیگر از قرن ها پیش و شاید با تاریخ تمدن بشر همراه بوده است. در ایران نیز سابقه پست و چاپاری به زمان حکومت هخامنشیان بر می گردد و از آن تاریخ به تناسب زمان و نوع حکومت های وقت دستخوش تغییرات می شده است.
در آن دوران ها ایرانیان برای اداره سرزمین های وسیع و پهناور خود به ایجاد یک نظام خبر رسانی منسجم شبیه خدمات پستی همت گماشتند. درباره نظم و ترتیب و قدرت اداره این خدمات، عموم مورخین بر این عقیده اند که تا آن زمان هیچگاه چنین سازمان منظم و مرتبی وجود نداشته است.
به گفته هرودت۴۰ مورخ یونانی، کوروش کبیر در سال ۵۰۰ قبل از میلاد مسیح و قبل از لشگرکشی سیتزها۴۱ ، خدمات ارتباطی پستی را به وجود آورد. این مسیر از دریای اژه تا پایتخت پارس دارای یکصد و یازده منزلگاه بوده که در این منزلگاه ها پیک های پستی و اسب ها و کالسکه ها تعویض می شدند و آماده حرکت مجدد بودند. فاصله بین دو منزلگاه با اسب یا با کالسکه فقط در یک روز طی طریق می شده است ( منجمی، ۱۳۸۳ ). پراکندگی و وسعت بیش از حد سرزمین ایران در زمان های گذشته با توجه به نبود وسایل ارتباطی و از طرفی آگاهی مرکز از کلیه اطلاعات و اخبار و حوادث نقاط دوردست نشان دهنده اهمیت پست و چاپار در این دوران بوده است، طوریکه نامه ها و پیام ها توسط پیغام بران ورزیده ارسال می شده است .
در دوره های مختلف، پست اسامی مختلفی را به دنبال خود آورده است. تا انقراض حکومت ساسانیان از پست به عنوان اداره چاپاری نام برده شده است و در دوران حکومت های اسلامی سازمان پست به « دیوان برید» معروف بوده که از اهمیت و رونق فراوان برخوردار بوده است. در حالیکه دیوان برید روز به روز بر اهمیت و جلوه خود افزون می نمود، مغولان و ایلخانان آن را «یام » نامیده و پیک های پستی را «یامچی» می گفتند. در زمان تاتارها مجدداً از عنوان « چاپار » استفاده ونامبرده شده است.
آنچه مسلم است با توجه به اهمیت فراوانی که به برقراری و نگاهداری تشکیلات چاپاری در دوران های مختلف داشته است، حکومت های مختلف درصدد تثبیت آن برآمدند. این تشکیلات تا آغاز حکومت ناصرالدین شاه قاجار وسیله ای مخصوص به منظور کسب و رساندن اطلاعات و اخبار امور دولتی و شخصی برای پادشاه و صاحب منصبان عالی رتبه بوده است. ولی در سایه تدابیر و همت میرزا تقی خان امیرکبیر ، صدر اعظم ناصرالدین شاه، از آن زمان رفته رفته این سازمان در اختیار تمام مردم قرار گرفت.
پست جدید در ایران که در زمان صدارت امیرکبیر پایه گذاری شد. وی ساختمان های یکسان بنام «چاپارخانه » در پاره ای از نقاط کشور به وجود آورد، تا مورد استفاده عامه قرار گیرد. پس از امیرکبیر میرزاخان منشی حضور ملقب به «امین الدوله» مدتی چاپارخانه را زیرنظر داشت تا آنکه در سال ۱۲۵۴ شمسی با مسافرت ناصرالدین شاه به اروپا و مشاهده مظاهر تمدن جدید و ارتباط منظم پستی آنها، در صدد برآمد در ایران هم پست جدید را به سبک و روش اروپا دایر نماید. به همین منظور با استخدام چند نفر مستشار اتریشی بعد از ورود به ایران، کلاس هایی برای تعلیم و تربیت در امور پستی دایر شد.
در سال ۱۲۵۷ نخستین خط پستی رسمی ایران بین تهران و تبریز و جلفا دایر گردید. دومین خط پستی در همان سال بین تهران و شمیران و سومین خط پستی نیز از تهران به شیراز و بوشهر، بازهم در همان سال دایر گردید .
در سال ۱۲۵۷ هجری شمسی با کوشش یکی از مستشاران بنام «ریدرر»۴۲ ایران به اتحادیه پستی جهانی۴۳ پیوست و دو سال بعد یعنی در سال ۱۲۵۹ اداره پست، تبدیل به وزارت پست گردید. در سال ۱۲۷۷ پست با گمرک ادغام شد و تحت عنوان وزارت پست و گمرک در آمده و در اختیار مستشاران بلژیکی قرار گرفت. اما در سال ۱۲۸۵ و در دوران حکومت محمد علی شاه قاجار وزارت پست و گمرک مجدداً از هم تفکیک و به صورت وزارت پست درآمد. در همین سال دست بلژیکی ها از پست کوتاه گردید .
در سال ۱۲۸۷ با ادغام وزارت تلگراف و در اواخر سال ۱۳۰۸ با ادغام اداره تلفن، وزارت پست به «وزارت پست ، تلگراف و تلفن» تغییر نام یافت. در ابتدای سال ۱۳۵۱ امورتلگراف و تلفن به صورت شرکتی تحت نام شرکت مخابرات ایران شروع به فعالیت نمود و بعد از انقلاب و در سال ۱۳۶۶ هم قانون تشکیل شرکت پست جمهوری اسلامی ایران به تصویب مجلس شورای اسلامی رسید تا گام دیگری در جهت پیشبرد اهداف پست در جامعه برداشته شود(ریاحی وفا، ۱۳۸۳).
۳-۲-۳- فرآیندهای عملیاتی پست
فرآیند به معنای روش ویژه انجام دادن کاری است که معمولاً از مراحل و فعالیت های متعددی تشکیل شده است

INLINE  منابع پایان نامه ارشد دربارهاعاده دادرسی، دیوان عالی کشور، تجدیدنظرخواهی، اعتبار امر مختوم

دیدگاهتان را بنویسید